Cơ quan Tình báo Mossad “nuôi ong tay áo”

Vụ việc nhân viên tình báo Ben Zygier của Israel tự tử trong nhà giam vào tháng 12/2010 đã khiến dư luận thế giới quan tâm vào vấn đề tuyển chọn các nhân viên có tiềm năng làm việc cho Mossad. Trên trang mạng Mossad, cơ quan này giới thiệu nhiệm vụ là "thu thập thông tin, phân tích tình báo và thực hiện những chiến dịch bí mật ở nước ngoài". Trang này cũng khuyến khích công chúng tại Israel và ở nước ngoài ghi danh vào những công việc với nhiều chuyên ngành khác nhau: đồ họa, chuyên viên hậu cần, chuyên viên tin học, chuyên viên ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Ba Tư và ARập.

Rõ ràng là giai đoạn chủ đạo nằm trong việc tuyển mộ sáng suốt các ứng viên tiềm năng. Bài thi đầu tiên nhằm xác định xem họ có thích ứng cho những nhiệm vụ được giao và nhất là liệu họ có làm hư hỏng công việc hay gây tác hại cho quyền lợi quốc gia của Israel. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo họ sẽ trung thành với tổ chức. Các công việc được giới thiệu với từ ngữ thật kêu: "Việc làm sẽ thay đổi cuộc sống của bạn" hay "Công việc trong mơ của bạn".

Đây là một ví dụ về công việc trong lĩnh vực "sứ mệnh đặc biệt": ứng viên sẽ có cơ hội tạo ra một thực tại mà họ là nhân vật trung tâm. Thật ra đây là công việc của một "katsa" (sĩ quan thu thập). Trong những cơ quan tình báo của các quốc gia khác, đó là "mối tiếp xúc".

Bất chấp dư luận cho rằng, Mossad chỉ thực hiện việc thanh toán kẻ thù, thật ra cơ quan này không hề giới hạn trong hoạt động đó. Trong suốt hơn 60 năm tồn tại, Mossad chỉ thực hiện khoảng 40 vụ ám sát có mục tiêu những kẻ khủng bố, chuyên gia hạt nhân hay tội phạm chiến tranh Quốc xã.

Hoạt động của Mossad chủ yếu là thu thập và phân tích thông tin. Nhân viên katsa đóng vai trò quan trọng trong Mossad. Người này rất cần thiết. Đó là đầu cầu của Mossad trên thực địa. Với sự trợ giúp của các chuyên gia tại bộ chỉ huy, người này có nhiệm vụ phát hiện, tiếp xúc, tuyển mộ, huấn luyện, bảo vệ và hỗ trợ cho nhân viên cung cấp thông tin. Sĩ quan katsa nằm trong ban Tsomet (giao lộ).

Một ban khác là Keshet có nhiệm vụ theo dõi các mục tiêu và thâm nhập vào những cơ sở đáng chú ý. Ban thứ ba là Césarée chịu trách nhiệm về sự bình yên của Mossad: đó là các nhân viên thực địa. Họ thâm nhập vào những quốc gia thù nghịch như Syria, Liban hay Iran. Một đơn vị của Césarée là Kidon (lưỡi lê) chuyên đảm trách những nhiệm vụ nhạy cảm nhất đòi hỏi vũ lực.

Một trong các chức năng của trang mạng Mossad là mở rộng mạng lưới các ứng viên tiềm năng cho Mossad. Cách đây 15 năm, khi chưa có trang mạng, Mossad chỉ khai thác "mạng lưới cựu nhân viên", tìm kiếm ứng viên trong số những cựu quân nhân hay trong cộng đồng tình báo bằng cách sử dụng hệ thống đề nghị cá nhân. Từ đó phương cách tuyển mộ đã được cải thiện.

Nhưng vẫn còn một vấn đề to tát đối với ban nhân lực: làm thế nào đảm bảo rằng nhân viên mới sẽ không bị rối loạn nhân cách che đậy hay có khuynh hướng tự tử? Lịch sử của Mossad và nhiều cơ quan tình báo khác có rất nhiều trường hợp những ứng viên có vẻ thích hợp nhưng đã bị loại.

Ben Zygier, hay "Tù nhân X".
Ben Zygier, hay "Tù nhân X".

Ngược lại số trường hợp tuyển mộ người bị rối loạn nhân cách rất hiếm. Đã có 4 trường hợp, trước tiên là Avri Elad, sĩ quan trong quân đội Israel. Năm 1954, Avri Elad được phái sang Ai Cập dưới căn cước của một cựu sĩ quan SS để hướng dẫn một nhóm sinh viên Do Thái gây rối loạn cho chính quyền. Cuối cùng Avri Elad lại phản bội họ, dù ông ta bác bỏ những lời buộc tội nhưng vẫn bị kết án 10 năm tù giam.

Kế đó là trường hợp của Mordechai Kedar, một tên cướp ngân hàng bị tình nghi giết người. Được tuyển mộ vào năm 1956 rồi được gửi sang Argentina để thiết lập một bức bình phong trước khi được phái sang Ai Cập. Trong khi còn ở Buenos Aires, ông ta đã sát hại một liên lạc người Do Thái và cướp tiền của người này. Tòa án quân sự đã kết án ông ta 20 năm tù giam.

Ba thập niên sau lại nổi lên vụ Victor Ostrovsky. Ông này có thông hành Canada và dáng vẻ của một tay chơi chuyên nghiệp. Người ta tuyển mộ Ostrovsky mặc dù biết ông ta có nhiều nhược điểm. Sau 18 tháng đào tạo, người ta nhận thấy Ostrovsky đã lừa gạt các đồng nghiệp.

Bị sa thải, Ostrovsky trả thù bằng cách viết một quyển sách nói về các chiến dịch của Mossad và không ngần ngại đưa ra những tên tuổi. Trước khi sách được xuất bản, Mossad cố ngăn chặn nhưng không thành công. Nó trở thành quyển sách bán chạy nhất và Victor Ostrovsky trở nên giàu có.

Cuối cùng là vụ Yehouda Gil. Sĩ quan katsa huyền thoại này là một doanh nhân Ý. Giữa thập niên 70 của thế kỷ trước, ông làm thân với một vị tướng Syria mà Gil có nhiệm vụ tuyển mộ. Nhưng vị tướng không muốn phản bội đất nước. Lo ngại phải báo cáo thất bại với cấp trên nên ông im luôn và trong suốt 20 năm ông giả vờ như vị tướng thường xuyên cung cấp các tin tình báo đáng giá.

Trong thời gian đó Gil "sáng tác" những báo cáo giả và giấu tiền chuyển cho vị tướng dưới nệm giường trong căn hộ tại Tel-Aviv. Vào thập niên 90, một báo cáo giả của Yehouda Gil suýt gây ra xung đột giữa Israel và Syria

Mai Linh (theo Courrier International)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.