Cơ quan Nhà nước chậm cung cấp tin cho báo chí sẽ bị xử phạt

Trung tâm Truyền thông Giáo dục cộng đồng (MEC) thuộc Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) vừa có văn bản gửi Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và truyền thông, Bộ Tài chính, Bộ GTVT, Bộ Y tế, Thanh tra Chính phủ,... đề nghị hủy bỏ chế tài xử phạt báo chí trong 8 nghị định do các Bộ chủ trì xây dựng, đồng thời bổ sung chế tài xử phạt người phát ngôn cơ quan Nhà nước về cung cấp thông tin cho báo chí.

Cần thống nhất việc xử phạt báo chí đưa tin sai sự thật về một đầu mối

Theo MEC, Luật sửa đổi Luật Báo chí 1999 quy định: “Báo chí khi thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân thì phải đăng, phát sóng lời cải chính, xin lỗi của cơ quan báo chí, của tác giả. Trong trường hợp có kết luận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì cơ quan báo chí phải đăng, phát sóng kết luận đó”.

Thực tiễn qua khảo sát của MEC trong đa số các vụ việc tranh chấp đúng – sai về thông tin chuyên ngành, kết luận của bộ quản lý ngành được coi là “kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền” (ví dụ thông tin về quản lý vàng thì kết luận thuộc về Ngân hàng Nhà nước). Mặt khác, theo quy định tại Điều 3 Nghị định 51/2002 về Hướng dẫn Luật Báo chí và Quy chế Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí (ban hành kèm Quyết định 25/2013 của Thủ tướng Chính phủ) thì người đứng đầu tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước phải có nghĩa vụ trả lời các vấn đề báo chí nêu.

Tuy nhiên, theo rà soát của Bộ Tư pháp về 53 Nghị định hướng dẫn Luật Xử phạt hành chính thì có khoảng 10 Nghị định do các bộ, ngành soạn thảo có chứa chế tài xử phạt “thông tin sai sự thật” đối với nhà báo và cơ quan báo chí. Điều này đồng nghĩa với việc, từ chỗ có nghĩa vụ giải trình thông tin báo nêu, nay các bộ, ngành có quyền xác định “đúng sai” và xử phạt các thông tin được cho là “sai sự thật” viết về ngành, lĩnh vực mình quản lý.

Mặt khác, Dự thảo Nghị định mà Bộ Tư pháp trình Chính phủ cũng khẳng định điều này đã đồng ý để các bộ ngành tiếp tục thực hiện quy định tại điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định về việc Lập biên bản vi phạm hành chính.

Phóng viên báo chí đang tác nghiệp. (Ảnh minh họa).
Phóng viên báo chí đang tác nghiệp. (Ảnh minh họa).

Cụ thể như sau: “Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản”. Sau đó các Bộ, ngành chuyển biên bản vi phạm hành chính cho Bộ Thông tin & Truyền thông ra quyết định xử phạt theo biên bản này. Do các Bộ, ngành được trao quyền lập biên bản xử lý vi phạm hành chính của nhà báo nên Bộ Thông tin & Truyền thông, mặc dù là cơ quan quản lý báo chí, nhưng cũng không có quyền phủ quyết mà chỉ có thể ra quyết định xử phạt theo biên bản mà các bộ ngành khác đã lập.

Về vấn đề này, theo ý kiến của nhiều đại biểu phát biểu tại hội thảo ngày 5/2 và trên báo chí, việc quy định như vậy từ chỗ là đối tượng được báo chí phản ánh, các Bộ, ngành trở thành trọng tài phán quyết thông tin đúng – sai trên báo chí. Điều này tạo ra nguy cơ “vừa đá bóng, vừa thổi còi” hạn chế tính phản biện, phê bình của báo chí.

Do vậy, MEC cho rằng, cần thống nhất giao một đầu mối là Bộ Thông tin & Truyền thông xác định và xử phạt hành vi thông tin sai sự thật theo Nghị định 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 về xử phạt VPHC trong hoạt động báo chí xuất bản.

Cơ quan Nhà nước chậm cung cấp thông tin cho báo chí cũng bị xử phạt

Cũng theo lập luận của MEC, trong tình hình mạng xã hội, blog cá nhân phát triển rất mạnh như hiện nay  thì việc xử lý tin đồn, tin sai sự thật là mong muốn của cả nhà báo và công chúng chứ không chỉ của cơ quan Nhà nước. Vì vậy, việc các cơ quan Nhà nước mong muốn giải quyết vấn đề xử lý tin không chính xác trên báo chí là một mong muốn chính đáng.

Tuy nhiên theo kết quả nghiên cứu – khảo sát của MEC tiến hành năm 2013 với 279 nhà báo ở 19 tỉnh, thành phố và khoảng 30 cơ quan báo chí, cơ quan nhà nước cho thấy, chỉ có 25% các cơ quan Nhà nước trả lời, cung cấp thông tin cho báo chí đúng thời hạn và trong số này chỉ có 25% thông tin có “kết quả giải quyết” như luật quy định. Số còn lại chỉ dừng ở “thông tin vỏ” như “chúng tôi đã nhận được đơn thư, đang giải quyết”.

Nghĩa là có 90% những vấn đề bức xúc mà công dân gửi đến cơ quan nhà nước thông qua báo chí đã không hoặc chậm được xử lý, trả lời... Mặt khác thực tiễn cũng cho thấy có một số cán bộ có thẩm quyền ở cơ quan Nhà nước đã cố tình báo cáo sai, báo cáo không đầy đủ sự việc ở ngành, địa phương mình quản lý.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng báo chí rất hoanh nghênh việc Chính phủ đề ra chủ trương xử lý tin đồn, tin sai sự thật bằng cách thức chủ động cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời cho báo chí và người dân. Người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhiều lần nhấn mạnh điều này, song để thực thi ngoài sự quyết liệt chỉ đạo cần có các chế tài pháp luật để thực thi.

Cụ thể, tại Nghị định 159/2013 do Bộ Thông tin & Truyền thông soạn thảo chỉ có chế tài quy định việc không cung cấp thông tin cho báo chí ở Điều 9 với mức phạt rất nhẹ: 200.000-500.000 đồng. Nếu so với mức phạt đến 100 triệu đồng đối với việc báo chí đưa tin sai sự thật mà dự thảo Nghị định sửa đổi đề nghị thêm vào Điều 8a thì mức phạt này là quá nhẹ.

Thêm vào đó, Nghị định 159/2013 lại chưa có chế tài cho 03 hành vi khác có khả năng gây ảnh hưởng đến quá trình thông tin, diễn ra khá phổ biến của các cơ quan nhà nước, bao gồm: Chậm cung cấp thông tin; Cung cấp thông tin sai; Cung cấp thông tin không đầy đủ.

Do đó, MEC kiến nghị cần bổ sung chế tài đối với Người phát ngôn Cơ quan Nhà nước vào Điều 9 Nghị định 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí xuất bản khi có 03 hành vi sau: Chậm cung cấp thông tin; Cung cấp thông tin sai; Cung cấp thông tin không đầy đủ.

Huyền Thanh

Các tin khác

Cần thiết xây dựng cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn

Cần thiết xây dựng cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn

Trong khuôn khổ Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã dưới chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã", sáng 30/9, ngài Kao Kim Hourn, Tổng Thư ký ASEAN đã có bài phát biểu dưới hình thức ghi hình.

Bộ trưởng Lương Tam Quang với các Trưởng đoàn các nước ASEAN tại hội nghị.

Vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã

Sáng 30/9, Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức với chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã" đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.

Thảo luận 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Thảo luận 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm các quy định mới đi vào thực chất, không phát sinh gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp.

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.