CMCN 4.0 là cách mạng về con người, về giáo dục

Theo nghiên cứu của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố sáng 13-9, 65% trẻ em đang học tiểu học ngày nay sẽ làm những công việc mà hiện nay chưa có. Và trong vòng 10 năm tới, 1/3 trong tổng số các công việc hiện nay không còn cần thiết hoặc bị thay thế. 

Nhà trường phải kết hợp với doanh nghiệp

Tại phiên thảo luận về Tương lai việc làm trong ASEAN diễn ra sáng nay với sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, đại biểu các nước đã bày tỏ những quan ngại về việc mở rộng việc làm cũng như thế hệ lao động mới của khu vực trong thời đại 4.0.

Nhìn từ góc độ của chính phủ Việt Nam để tìm ra thách thức và cơ hội về việc làm trong tương lai, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho hay: “Theo khảo sát tại Việt Nam thì người dân, đặc biệt là giới trẻ rất lạc quan về cáchmạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0). Đây là một điều đáng mừng. Tuy nhiên, ở góc độ là những nhà họach định chính sách thì chúng ta còn phải nghĩ nhiều hơn tới các thách thức bởi lẽ CMCN 4.0 sẽ mang đến những nghề nghiệp mới và những nghề cũ sẽ bị thay thế. 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ quan điểm về việc làm trong tương lai tại phiên thảo luận.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ quan điểm về việc làm trong tương lai tại phiên thảo luận.  

Đặc biệt, Việt Nam là một trong những nước có tỉ trọng lớn trong ngành dệt may, da giày, hay những công việc cho nữ giới tại các nhà máy. Việt Nam cũng còn có tới 38% dân số làm trong ngành nông nghiệp. Chúng tôi không chỉ cósự chuyển đổi về nhân công trong các ngành công nghiệp, dịch vụ mà còn chuyển đổi cho những người trong khu vực nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ”.

Vì thế, theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, để đối phó với thách thức mới về việc làm, người lao động phải đẩy mạnh học tập suốt đời, học tập cả cho người lớn chứ không chỉ ở trẻ con và thanh niên. “Cuộc cách mạng này đem lại cơ hội cho tất cả nên chúng ta cũng phải giúp những người cao tuổi nắm bắt được công nghệ. Giáo dục phổ thông của ViệtNam cũng cần phải đổi mới. Đào tạo lao động cũng phải chuyển đổi để thích ứng.

Chia sẻ kinh nghiệm của mình, bà Vivian Lau, Chủ tịch JA châu Á-Thái Bình Dương, Hong Kong SAR cho biết: “Chúng tôi có chương trình làm quen với công việc, tiếp cận với công việc ngoài lý thuyết đã học. Trong tương lai, chúng ta càng giúp con cháu gắn kết với tương lai sớm bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã phối hợp chặt chẽ với các trường để tìm các sinh viêncó năng lực, kỹ năng tốt”. 

Theo bà Vivian Lau, hệ thống giáo dục ASEAN chủ yếu chú trọng kỹ năng cho người lao động vào thị trường lao động. Nhưng trong CMCN 4.0, điều quan trọng hơn là cần cho họ có khả năng chuẩn bị tốt hơn cho tương laivới chương trình thực tập, kiến tập ứng dụng tư duy mới. Việc này không thể làm đơn lẻ trong một vài trường mà cần mô hình quy mô rộng hơn, giúp người dân biết được công việc và đảm bảo độ phù hợp với việc làm trong tương lai, thúc đẩy sự chuyển tiếp và thích ứng. 

“Mỹ làm rất tốt vấn đề này. Năm 2008-2009, cuộc khủng hoảng tài chính đã làm thay đổi nhiều về việc làm, nhiều việc không còn tồn tại. Do đó, sự linh hoat là cực kỳ quan trọng giúp họ thích ứng và chuyển đổi chính bản thân”, bà Vivian Lau đưa ra ví dụ.  

Các đại biểu quốc tế tại phiên thảo luận "Tương lai việc làm tại ASEAN".
Các đại biểu quốc tế tại phiên thảo luận "Tương lai việc làm tại ASEAN". 

Đồng quan điểm này, bà Francesca Chia, người đồng sáng lập tổ GoGet ở Malaysia nói: “Các tổ chức doanh nghiệp có thể đưa ra nhiều ý tưởng mới trong giáo dục. Chúng ta cần có những trung tâm trang bị kỹ năng  đổi mới sáng tạo. Nhiều người sẵn sàng, mong muốn tham gia vào kinh tế số, tạo việc làm. Vàvai trò của chính phủ là đẩy mạnh, thúc đẩy nghề nghiệp trong tương lai. 

Nhất quán học tập suốt đời trong khu vực

Nhìntừ chiều dài lịch sử thì cuộc CMCN nào cũng mang đến cái mới và sự thịnh vượng cho người dân. CMCN 4.0 cũng không nằm ngoài mục đích đem lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho toàn thế giới. Nhưngbản chất CMCN4.0 là cuộc cách mạng của con người, cách mạng về giáo dục. ÔngIan Lee, Giám đốc vùng châu Á-Thái Bình Dương của Adecco, Singapore khẳng định, phải có sự nhất quán về học tập suốt đời trong toàn bộ khu vực Thái Bình Dương và ASEAN. Từ góc độ khu vực, sự thay đổi là không thể tránh khỏi trong tương lai. 10 năm tới hình dung việc làm ra sao sẽ rất khó cho tất cả mọi người. 

“Các bậc phụ huynh cần chuẩn bị cho con cái thích ứng với sự thay đổi của tương lai. Các bậc phụ huynh cũng cần có tư duy mới, mở hơn để thúc đẩy tư duy con cái, khoa học công nghệ, kỹ thuật và toán, trong công nghệ thông tin, các kỹ năng mềm. Trong khu vực châu Á, mặt bằng dân số không đồng đều như Việt Nam là dân số trẻ, Nhật Bản dân số già hoá thì theo thời gian, nghề nghiệp của con người sẽ có nhiều sự thay đổi và cần có sự thích ứng”, ông Ian Lee nhận định.

Cũng theo các đại biểu, có một số quan ngại về giới trẻ không có sự chuẩn bị tốt cho tương lainhưng không ai có thể trở thành bậc thầy trong tất cả mọi lĩnh vực, cũng không ai dự doán được tương lai. Do đó, cần tạo ra nền tảngđể tiến hóa, tập hợp thanh niên giải quyết một số vấn đề mà người già đang đối mặt. 

Thêm vào đó, cũng cần có sự phối hợp giữa các chủ thể khác nhau, để có sự minh bạch càng nhiều càng tốt. Các tổ chức xã hội dân sự có thể lấp khoảng trống, giúp giáo dục phát huy vai trò học tập suốt đời. Nếu tất cả mọi người có sự chuẩn bị cho việc làm trong tương lai, tự đứng bằng đôi chân mình, học tập tự học và học lại tất cả các kỹ năng mới cần thiết cho công việc… thì họ sẽphát huy tốt CMCN4.0.

Hiện nay ở khu vực châu Á, ngày càng có nhiều quốc gia chú trọng đầu tư ngân sách để phát triển cho tương lai như Nhật Bản dành 3% ngân sách cònTrung Quốc là 4%. 

H.Chi - L.Đan

Các tin khác

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Với quy mô tổ chức, chất lượng chương trình khoa học và sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, AI4CRIS đã khẳng định vai trò là diễn đàn khoa học quốc gia về AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. 

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội chưa từng có để báo chí đổi mới cách sản xuất, phân phối nội dung và tiếp cận công chúng, song trong kỷ nguyên AI, những giá trị cốt lõi của báo chí là sự thật, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và tính nhân văn vẫn là nền tảng không thể thay thế.

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12 đến ngày 13/8/2026, hai bên đã ra tuyên bố chung.

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Các đại biểu tập trung đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp quản lý và khuyến khích sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tiếp tục kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, chiều ngày 10/8 vừa qua, Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.