Chiều hè, cái nắng oi ả của cuối ngày gần tắt, sân bê tông hầm hập gần 40° C, mấy chiến sĩ đang dùng vòi bơm nước xuống nền để hạ nhiệt. Phía sau cánh cổng sắt chắc nịch là Nhà tạm giam, tạm giữ của Công an huyện Lục Nam, Công an tỉnh Bắc Giang. Tôi bước vào phòng làm việc, Thiếu tá Lương Ngọc Vững đang cặm cụi bên chồng hồ sơ.
Nhìn anh làm việc, tôi mới có dịp ngắm kỹ, nước da ngăm đen, khỏe khoắn, giọng nói hào sảng pha chút hài. Vững kể: "Em gần 40 tuổi, gần hai chục năm vào lực lượng CAND và cũng hơn mười năm gắn bó với công việc này. Mới đầu chưa quen nhưng càng đi sâu nghiên cứu thì công việc lại càng cuốn hút mình. Người lầm lỗi, đưa vào đây, em đều lập hồ sơ cả đấy!" - Vững chia sẻ.
Phòng số... tạm giam 3 đối tượng H,K,T trong đó H. có 3 tiền án, bản thân nghiện ma túy từng hai lần trốn trại khi đi trả án, lần này vào Khu tạm giữ đối với y đã trở nên không có gì lạ lẫm. K. là đối tượng trong vụ trộm xe máy. Còn T. từng tốt nghiệp đại học, là youtuber khá nổi, mới có lệnh tạm giam vì tội cố ý gây thương tích... Phòng kế bên là 2 đối tượng một già, một trẻ. Đối tượng già hơn bị bắt giam trong vụ án mạng vô ý làm chết người...
Cứ thế, Vững kể cho tôi nghe về hoàn cảnh, điều kiện phạm tội, diễn biến tâm lý của đối tượng trong những ngày tạm giữ, tạm giam. Vững bảo, họ vi phạm pháp luật sẽ phải trả giá cho việc làm sai trái, nhưng vẫn rất cần sự sẻ chia, động viên, giáo dục của cán bộ quản giáo, giúp cho họ hiểu về chính sách khoan hồng của Nhà nước, thành khẩn khai báo với cơ quan điều tra, từ bỏ ý định tiêu cực, chống đối...
Mỗi mảnh đời, mỗi thân phận của bị can, Vững đều thuộc trong lòng. Qua câu chuyện của anh, tôi càng thấy nhiều thú vị, phía sau vẻ ngoài tưởng chừng khô khan là lòng trắc ẩn, nhân văn của cán bộ quản giáo. Cũng nhờ sự cẩn thận, đam mê công việc mà Vững đã cùng đồng đội bảo vệ an toàn các đối tượng bị tạm giữ, tạm giam, không để xảy ra tình trạng trốn, chết. Đặc biệt, sự yêu nghề, say mê công việc nên anh hiểu rõ hoàn cảnh từng đối tượng, từ đó có phương pháp giáo dục, thuyết phục phù hợp.
Điển hình như trường hợp Chu Văn T. sinh 1992, trú tại Phương Sơn Lục Nam bị bắt giữ về tội tàng trữ trái phép chất ma túy. Do bị nhiễm HIV, nên T luôn tỏ thái độ bất cần, từ chối khai báo với Cơ quan điều tra, gây rối trật tự trong khu giam giữ, có lần tự lao đầu vào tường gây thương tích... Đọc hồ sơ và tiếp xúc với T, anh Vững nhận ra rằng, đối tượng gây rối, bất cần vì nghĩ không còn đường sống, gia đình lại không quan tâm. Chính vì vậy, anh Vững ân cần động viên, gặp gỡ giáo dục riêng. Với sự bền bỉ thuyết phục, mưa dầm thấm lâu, sau 2 tuần, đối tượng đã bình tâm trở lại, nhận ra con đường lầm lỗi, không còn thái độ tiêu cực, thù hận, muốn tự hủy hoại sức khỏe bản thân, chủ động hợp tác với cơ quan Cảnh sát điều tra, thành khẩn khai báo, như sự chuộc lỗi cho hành vi phạm tội của mình.
Được biết, năm 2004, tròn hai mươi tuổi, chàng trai xã Bắc Lũng, huyện Lục Nam tham gia lực lượng CAND. Sau khi tốt nghiệp Trường trung cấp Cảnh sát vũ trang, anh được tuyển chọn làm giáo viên võ thuật. Năm 2010, Lương Ngọc Vững được phân công về công tác tại Công an huyện Lục Nam. Cuối năm đó, trong ca công tác tuần tra kiểm soát giao thông xử lý vi phạm theo chuyên đề đối với người đi trên mô tô, xe máy không đội mũ bảo hiểm tại thị trấn Đồi Ngô, một đối tượng vi phạm đã không chấp hành hiệu lệnh dừng xe của CSGT, bất ngờ điều khiển mô tô phân khối lớn lao thẳng vào tổ công tác. Cú đâm mạnh khiến Vững văng ra, nhưng không tránh được đòn đâm chí mạng, anh ngã xuống đường, chân gẫy gập. Anh trở thành thương binh từ dạo ấy.
Nhớ lại những ngày đầu tiên tập luyện thật sự là thử thách cả về tâm lý lẫn thể xác đối với một huấn luyện viên võ thuật. Từ đôi chân nhanh nhẹn với những đường quyền cước mạnh mẽ, Vững chống nạng tập đi theo phác đồ của bác sĩ Bệnh viện 19-8, Bộ Công an. Sự kiên trì đã được đền đáp, chỉ sau 4 tháng điều trị, anh được trở về đơn vị công tác. Sau này anh còn tham gia cuộc thi Chiến sĩ Công an khỏe, đem lại sự ngạc nhiên lẫn khâm phục của đồng đội.
Tôi hỏi Vững: "Cậu còn nhớ đối tượng gây tai nạn cho mình ngày ấy không?". "Em không nhớ anh ạ, chuyện bao năm rồi, em chỉ nhớ cậu ấy tên là Lân, sau vụ đó bị xử phạt 4 năm tù. Chuyện đã qua rồi, em thấy mình vẫn còn may mắn trở về làm việc, được đồng đội chia sẻ quan tâm, đơn vị bố trí công tác phù hợp, rồi lấy vợ, sinh con. Hai đứa nhà em ngoan lắm anh ạ!" - Vững cười hiền, ánh mắt lấp lánh niềm vui không giấu nổi tự hào.
Người thương binh làm kinh tế giỏi, hết mình vì cộng đồng 
Chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ, gia đình người có công là "mệnh lệnh từ trái tim" 
