Chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân và những tài liệu đặc biệt được trao tặng

Nhiều câu chuyện hậu trường sáng tác thú vị, mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử đất nước cùng khối lượng bản thảo lớn, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng ra đời cách đây hơn nửa thế kỷ, gắn liền với tuổi thơ nhiều thế hệ, đã được 2 anh em song sinh và là 2 nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân chia sẻ, trao tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III vào ngày 13/10 tại Hà Nội.

Có lẽ ít có cuộc tiếp nhận tài liệu nào lại ấm áp và rộn ràng như buổi tiếp nhận tài liệu của nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Các ca khúc mà nhạc sĩ bắt nhịp như: Đi học về, Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác, Bác Hồ người cho em tất cả đều được cán bộ công nhân viên Trung tâm thuộc làu. Nhiều cán bộ còn chia sẻ, ngay thế hệ con, cháu họ cũng từng học, từng hát và thuộc các tác phẩm này.

Cũng trong buổi trao tặng tài liệu, 2 nhạc sĩ và người tham dự có dịp nghe lại một tác phẩm đặc biệt với giọng hát đặc biệt qua bản ghi cách đây khoảng nửa thế kỷ: Ca khúc “Em đi thăm miền Nam” do NSƯT Diệu Thúy biểu diễn. Đây là một trong những ca khúc rất nổi tiếng thời điểm đó, được thu và phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam từ cuối thập niên 60-70 của thế kỷ 20.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Trần Việt Hoa đón nhận tài liệu do nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân trao tặng.

Nhạc sĩ Hoàng Long cho biết, ca khúc này được sáng tác từ năm 1959. Ngày ấy đất nước còn chia cắt nên ông và người em song sinh - nhạc sĩ Hoàng Lân chưa từng vào miền Nam, viết về miền Nam chỉ bằng trí tưởng tượng và khao khát được vào miền Nam, khao khát được gặp lại người mẹ xa cách đã lâu. Nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân xa mẹ từ năm 12 tuổi. Bà vào miền Nam sinh sống. Thời gian đầu, 2 anh em nhạc sĩ còn nhận được tin tức và bưu thiếp của mẹ, sau đó mất liên lạc.

Phải 21 năm sau, tức là khi 2 nhạc sĩ đã 33 tuổi, đất nước thống nhất, họ mới được gặp lại mẹ của mình. Riêng ca khúc “Em đi thăm miền Nam” vừa sáng tác đã được phổ biến rộng rãi trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Người đầu tiên hát ca khúc này là NSƯT Diệu Thúy, 1 trong những giọng ca rất nổi tiếng trên Đài Tiếng nói Việt Nam lúc bấy giờ.

Hiện nay, không ít khán thính giả vẫn thắc mắc, ca khúc ra đời nhiều năm trước khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước nhưng lại có câu “Sáng tươi tên vàng TP Hồ Chí Minh”. Thời điểm này, TP Hồ Chí Minh vẫn mang tên là TP Sài Gòn. Về điểm này, nhạc sĩ Hoàng Long cho hay, cái tên TP Hồ Chí Minh đưa vào ca khúc một cách tự nhiên và không phải do ông cùng nhạc sĩ Hoàng Lân nghĩ ra mà là đọc từ tài liệu, sách báo. Trước đó, trên Báo Cứu quốc từng đăng thông tin về việc một nhóm vài chục người có văn bản đề nghị gọi Sài Gòn là TP Hồ Chí Minh và nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân không phải là những văn nghệ sĩ đầu tiên viết tên TP Hồ Chí Minh trong tác phẩm của mình.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
Một số tài liệu được 2 nhạc sĩ trao tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

 Nhạc sĩ Hoàng Lân cũng kể rằng, ca khúc “Từ rừng xanh cháu về thăm Lăng Bác” được ra đời sau chuyến công tác ở một tỉnh miền xuôi. Khi ấy, 2 nhạc sĩ gặp một Bí thư Đoàn và cũng là một huyện ủy viên rất năng nổ, giỏi giang. Cô chia sẻ mong ước được một lần lên Thủ đô Hà Nội, đến thăm Lăng Bác Hồ. Câu chuyện của nữ cán bộ trẻ và mong ước giản dị của cô đeo đẳng trong tâm trí ông nhiều ngày sau đó.

Những nốt nhạc đầu tiên bật lên trong đầu khi ông đang trên đường đạp xe về nhà. Ông hoàn thành ca khúc rất nhanh. Buổi tối, ông hát thử cho vợ nghe. Bà không chê cũng không khen. Ông không biết tác phẩm của mình hay hay không. Sau đó, một cuộc thi sáng tác âm nhạc được phát động. Ông mạnh dạn gửi tác phẩm dự thi và bất ngờ vượt qua hơn 900 tác phẩm khác, đạt giải Nhất.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
2 nhạc sĩ đều bày tỏ sự ngạc nhiên trước công tác bảo quản, giữ gìn tài liệu của cán bộ Trung tâm.

Với đông đảo công chúng yêu âm nhạc, nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân được biết đến là 2 nhạc sĩ của tuổi thơ với rất nhiều sáng tác cho thiếu nhi, được nhiều thế hệ yêu thích. Tuy nhiên, ngoài ca khúc cho thiếu nhi, 2 nhạc sĩ còn sáng tác nhiều tác phẩm thuộc nhiều thể loại âm nhạc khác và tham gia viết nhiều sách dạy âm nhạc. Năm 2012, 2 nhạc sĩ đã vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

Theo nhạc sĩ Hoàng Lân, các tài liệu được lưu trữ đến bây giờ đều là công của nhạc sĩ Hoàng Long. Mỗi khi viết xong tác phẩm, 2 ông đều gửi ngay cho nhau để cùng hoàn thiện. Tuy nhiên, chỉ có nhạc sĩ Hoàng Long quan tâm chuyện lưu giữ bản thảo. Khi có một số tổ chức hỏi về một số sáng tác cụ thể, ông mới giật mình hỏi lại nhạc sĩ Hoàng Long và phát hiện “kho” lưu trữ tư liệu được người anh bảo quản rất cẩn thận. Sau này, cán bộ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã đến làm việc, cùng 2 nhạc sĩ  sắp xếp, tập hợp thêm mới có khối lượng tài liệu phong phú như hiện nay.

Trân trọng đón nhận các tài liệu do 2 nhạc sĩ trao tặng, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Trần Việt Hoa cho biết, đây là khối tư liệu rất quý vì là tài liệu gốc, duy nhất. Ngoài giá trị thông tin về tác giả, tác phẩm, các tài liệu còn có giá trị về văn hóa, lịch sử của dân tộc, đất nước, gắn với từng câu chuyện, ký ức của các tác giả trong nhiều giai đoạn khác nhau.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
Mặc dù nhiệt độ bên ngoài khá cao nhưng nhiệt độ trong kho lưu trữ rất thấp nên 2 nhạc sĩ phải mặc áo khoác khá dày.

Cũng theo bà Trần Việt Hoa, nhiều năm trở lại đây, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã triển khai đề án sưu tầm, lưu trữ và phát huy khối giá trị tư liệu cá nhân gắn với những người có nhiều cống hiến cho đất nước, trong đó có nhiều tài liệu được các văn nghệ sĩ nổi tiếng và thân nhân của các văn nghệ sĩ trao tặng. Sau khi tiếp nhận, cán bộ Trung tâm sắp xếp, phân loại. Phim, ảnh và tài liệu giấy được bảo quản tại các kho lưu trữ riêng với trang thiết bị hiện đại, đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe trong công tác lưu trữ.

Các tài liệu đồng thời được số hóa, sao lưu phục vụ các sự kiện chính trị, văn hóa của đất nước. Khi các tác giả hoặc thân nhân có yêu cầu, Trung tâm sẽ cung cấp các bản sao y được chứng thực để các tác giả và thân nhân sử dụng, đáp ứng yêu cầu của quy định pháp luật, nhất là về bản quyền. Ngoài sưu tầm tài liệu, Trung tâm còn tổ chức các hoạt động giao lưu, tọa đàm hoặc trao đổi và tổ chức ghi hình. Cùng với khối tài liệu được trao tặng, đây sẽ là nguồn tư liệu sống động, chân thực được Trung tâm bảo quản, lưu trữ, không chỉ phục vụ thế hệ hôm nay mà còn cho muôn đời sau.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Gần 5 triệu lượt khách đến Hội An trong năm 2025, nhưng chỉ 1,71 triệu vé tham quan được bán ra. Khoảng cách giữa sức hút của điểm đến và nguồn thu trực tiếp từ tham quan đặt ra bài toán về bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc và bảo đảm sinh kế cư dân, đòi hỏi Hội An đổi mới mô hình phát triển du lịch theo chiều sâu.

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Đợt khai quật khảo cổ mới nhất tại Đàn tế Nam Giao thuộc Di sản thế giới Thành nhà Hồ (Thanh Hoá) đã làm rõ thêm quy mô, kết cấu và ranh giới của hai cấp nền thấp nhất trong hệ thống năm cấp nền. Những phát hiện mới góp phần củng cố nhận định về quá trình quy hoạch, xây dựng đồng bộ công trình dưới triều vua Hồ Hán Thương năm 1402, đồng thời mở ra thêm hướng nghiên cứu về kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và tổ chức nghi lễ của vương triều Hồ.

Lãnh đạo Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Lãnh đạo Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Hội Mỹ thuật Việt Nam trước yêu cầu đổi mới, thích ứng với thời đại số

Đại hội đại biểu Toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 14/10 đến 16/10/2026 tại Hà Nội trong một bối cảnh đặc biệt. Những biến động về cơ chế tổ chức, về nguồn lực tài chính, về phương thức hoạt động và cả những yêu cầu mới của đời sống văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi Hội phải có một cách nhìn, một tư duy mới và một bộ máy để thích ứng.

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội "Áo dài - Dân vũ" là sân chơi văn hóa tinh thần ý nghĩa, đây không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của tà áo dài Việt Nam mà còn là nơi thể hiện sự năng động, trẻ trung, tinh thần gắn kết của nữ chiến sĩ Công an Thủ đô. Thông qua ngày hội giúp các hội viên có thêm năng lượng tích cực để tiếp tục cống hiến và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Diễn đàn quốc gia "Văn hóa với doanh nghiệp Việt Nam" năm 2026 có chủ đề: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”. Chương trình đánh dấu bước chuyển quan trọng từ xây dựng nền tảng giá trị sang tổ chức lực lượng, phát triển công cụ và thúc đẩy thực thi.

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

Không có những diễn viên chuyên nghiệp, câu chuyện trong phim “Lời hứa” được kể bằng chính những trải nghiệm nghề nghiệp, góc nhìn của các chiến sĩ CSGT Thủ đô. Bộ phim đặt ra vấn đề nhức nhối về tai nạn giao thông do rượu bia để từ đó gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của xã hội, người dân và chính quyền cùng tạo dựng một xã hội văn minh, an toàn giao thông.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Quảng Trị là vùng đất có bề dày lịch sử, hội tụ những giá trị đặc sắc về văn hóa, thiên nhiên và con người. Từ hệ thống di tích chiến tranh cách mạng, di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng, đến kho tàng di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc của các cộng đồng dân tộc… Quảng Trị đang khai thác và chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, văn hóa doanh nghiệp không chỉ tạo dựng bản sắc, uy tín thương hiệu mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.

 Trở về miền ký ức Hà Nội

Trở về miền ký ức Hà Nội

Đêm nhạc Phú Quang – “Còn mãi một tình yêu”  diễn ra vào tối 12/10 tại Nhà hát Hồ Gươm không chỉ đưa khán giả trở về với những giai điệu đã làm nên một Phú Quang của Hà Nội, mà còn mở ra những ký ức riêng tư về người nhạc sĩ qua lời kể của bạn bè, đồng nghiệp và ba người con. 5 năm sau ngày ông rời xa, âm nhạc vẫn là sợi dây kết nối những người yêu thương, trong một cuộc hội ngộ đầy hoài niệm.

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Trong khuôn khổ Liên hoan phim Quốc tế Busan lần thứ 31, ngày 11/10, tại Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) chủ trì tổ chức tọa đàm “Liên hoan phim - Cầu nối điện ảnh Việt Nam với thế giới”. Cùng với câu chuyện đưa phim Việt ra thế giới, phát triển thị trường, đào tạo tài năng và thu hút các đoàn phim quốc tế, những trao đổi tại sự kiện hướng tới các cơ hội hợp tác cụ thể, lâu dài.

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Những ngày giữa tháng Mười thu dịu mát, thoang thoảng hương trà sen lan tỏa khắp Công viên Thiên văn học, nơi Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 đang đưa nét thưởng thức tinh tế của đất Tràng An trở thành sản phẩm du lịch mới đặc sắc, ngay trong lòng một khu đô thị cũng được vun đắp bằng tâm huyết trong gần hai thập kỷ.

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Trong khuôn khổ Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 31 (BIFF 2026), ngày 10/10, tại Chợ Nội dung và Phim châu Á, Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Busan, Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA) chính thức khai trương gian hàng điện ảnh Việt Nam, mở đầu chuỗi hoạt động của VFDA tại Busan, tạo cơ hội quảng bá điện ảnh Việt Nam, giới thiệu tiềm năng của các địa phương, Liên hoan phim châu Á – Đà Nẵng.

 Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Lễ hội Katê phản ảnh sâu sắc những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào người Chăm. Đây là dịp tưởng nhớ, tri ân các vị thần có công với đồng bào dân tộc Chăm; tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và thực hành các nghi lễ truyền thống; cầu mong cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc.