Sơn La là địa bàn trọng điểm về ma túy với hơn 6.000 người nghiện, trên 43% xã trọng điểm về ma túy, mỗi năm khởi tố hàng nghìn đối tượng liên quan đến ma túy. Tội phạm, tệ nạn ma túy trên địa bàn tỉnh Sơn La trong những năm gần đây cơ bản được kiềm chế, tuy nhiên vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa bàn. Xã Lóng Sập, huyện Mộc Châu những ngày tháng 10 nắng vàng như mật trải dài trên những thửa ruộng bậc thang của đồng bào Mông, con đường quanh co, gập ghềnh thuở nào nay đã được rải nhựa từ trung tâm đến nội bản.
Ngược đường thêm 2km từ trung tâm xã, các đồng chí trong Công an xã dẫn chúng tôi đến bản Phiêng Cài, là địa bàn mà trước đây cũng từng chìm trong khói thuốc. Anh Tráng Tồng Lao (46 tuổi) là một trong những tấm gương của bản làng người Mông - Phiêng Cài từ bỏ cái xấu, tu chí làm ăn lương thiện. Anh Tồng vẫn không thể quên được những ngày bị bạn bè xấu rủ rê rồi vướng vào vòng lao lý. Cũng vì đói khổ mà anh nhận vận chuyển thuê ma túy cho một người… rồi bị kết án 20 năm tù. Những tháng ngày trong tù nhớ vợ thương con và anh tự dặn lòng mình phải nỗ lực, cố gắng cải tạo thật tốt để về với vợ con, làm lại cuộc đời.
Với sự nỗ lực, anh được nhiều lần giảm án xuống còn 12 năm 6 tháng tù giam. Trở về sau khi chấp hành án, những ngày đầu còn nhiều khó khăn trong hòa nhập cuộc sống, nhưng được sự quan tâm và động viên của gia đình, sự tạo điều kiện của lực lượng Công an, chính quyền địa phương, cùng sự năng nổ ham học hỏi, đến giờ anh đã sở hữu một trang trại trồng cây ăn trái, trồng ngô, trồng lúa, nuôi 9 con trâu trưởng thành, 1 đàn bò, 1 đàn lợn sinh sản và đàn gia cầm hàng chục con… Theo lời anh Tồng, trang trại mỗi năm cho anh nguồn thu nhập trên dưới 300 triệu đồng. Cách làm ăn kinh tế của gia đình anh Tồng đã được nhiều hộ gia đình khác trong bản, xã và nhiều người khác huyện đến học tập.
Từ năm 2019 khi Công an chính quy về xã đã phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an huyện, lực lượng Bộ đội Biên phòng không chỉ tuyên truyền tại các buổi họp bản, mà thành lập các tổ đến tận các hộ dân để thăm hỏi, động viên nhân dân thực hiện tốt chính sách pháp luật; đồng thời chủ động phối hợp để phòng, chống ma túy. Cứ như vậy, sau một thời gian triển khai, tình hình ANTT trên địa bàn xã Lóng Sập nói chung và các bản phức tạp trước kia như Pha Đón, Phiêng Cài hay Buốc Pát,… nay đã trở lại bình yên vốn có của nó.
Theo Thiếu tá Nguyễn Ngọc Anh, Phó trưởng Công an xã Lóng Sập: Từ đầu năm 2023 đến nay, Công an xã đã phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ thành công 9 vụ, 12 đối tượng phạm tội ma túy, vật chứng thu giữ 9,72 gram heroin, 25,31gram MTTH. Công an xã lập hồ sơ quản lý 72 đối tượng nghiện ma túy (28 đối tượng đang đi cai tại Trung tâm cai nghiện ma túy tỉnh Sơn La và 44 đối tượng có mặt tại địa bàn), lập 3 hồ sơ giáo dục tại xã đối với đối tượng nghiện theo Nghị định 120 của Chính phủ, đồng thời tổ chức tuyên truyền, PBGDPL tại 14 bản với hơn 1.000 người tham gia, 1 cuộc tại trường học với sự tham gia của 73 giáo viên và 353 học sinh.
Giống như anh Tồng, ông Lò Văn Yêu ở bản Tam Quỳnh, xã Chiềng Đen, thành phố Sơn La cũng từng vướng vào "cái chết trắng" đến nay cũng đã ổn định về sức khỏe, bắt đầu một cuộc sống mới. "Trước tôi nghiện, khiến gia đình rất khó khăn, làm được đồng nào cũng hết. Cấp trên đã quan tâm đưa đi chữa bệnh, ổn định tư tưởng về với gia đình, vợ con..." - ông Yêu bộc bạch.
Ông Lò Văn Học, Phó trưởng bản Tam Quỳnh, xã Chiềng Đen, thành phố Sơn La chia sẻ: "Ma túy giờ rất nhiều loại, không chỉ người già mà cả người trẻ bây giờ cũng có nguy cơ bị lôi kéo vào con đường nghiệp ngập và phạm tội về ma túy. May có sự vào cuộc của lực lượng Công an, nhất là khi Công an chính quy về xã, tuyên truyền, theo dõi đối tượng thanh niên, trẻ vị thành niên nên hạn chế được, còn nếu không sát sao chắc chắn người nghiện và tội phạm ma túy không giảm được như bây giờ". Xã Chiềng Đen, thành phố Sơn La được lựa chọn là địa bàn chuyển hóa không có ma túy trong năm 2023, để thực hiện Nghị quyết của Đảng ủy Công an tỉnh Sơn La về chuyển hóa, xây dựng xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Sơn La không có ma túy giai đoạn 2023 - 2025.
Cả hệ thống chính trị ở xã Chiềng Đen đã vào cuộc, trong đó lực lượng Công an xã phát huy vai trò nòng cốt. Thiếu tá Bùi Thanh Tùng, Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm kinh tế, ma túy, Công an thành phố Sơn La cho biết: Công an thành phố đã phối hợp với Công an các xã cùng các lực lượng, ban ngành, đoàn thể và các tổ công tác phòng, chống ma túy tiến hành tổ chức phát giác, tố giác. Quá trình thực hiện được bà con nhân dân đồng tình ủng hộ và nhiệt tình tham gia. Thường xuyên bám nắm địa bàn, các đối tượng trong diện theo dõi, quản lý thường xuyên được cảm hóa, giáo dục. Tình hình an ninh trật tự, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn TP Sơn La nói chung và xã Chiềng Đen nói riêng luôn được đảm bảo ổn định.
Để thực hiện có hiệu quả Đề án 135 của UBND tỉnh về "Chuyển hoá, xây dựng xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Sơn La không có ma tuý, giai đoạn 2023 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030" và kế hoạch liên ngành để chuyển hoá, xây dựng xã biên giới sạch về ma tuý giai đoạn 2023 - 2025, cấp uỷ chính quyền các xã biên giới tiếp tục phối hợp với lực lượng Công an, Quân đội, Biên phòng chủ động nắm chắc tình hình ANTT, không để bị động, bất ngờ; tăng cường phòng, chống và kiểm soát ma tuý qua biên giới; làm tốt công tác phòng ngừa, hạn chế không để phát sinh tội phạm ma tuý, điểm, tụ điểm phức tạp về ma tuý; từng bước làm giảm tính chất phức tạp của tệ nạn và tội phạm ma tuý, chuyển hoá ngay từ các bản tiến đến xây dựng các địa bàn "sạch về ma tuý".
Thêm cơ hội để người lầm lỗi làm lại cuộc đời 
