Chuyên cơ dành cho các nguyên thủ quốc gia

Sau vụ tai nạn hàng không thảm khốc dẫn tới cái chết của Tổng thống và một loạt các quan chức cao cấp Ba Lan, chính quyền nước này mới quyết định mua 2 chiếc máy bay Embraer-175 để phục vụ cho các nhà lãnh đạo hàng đầu. Nhân chuyện này, báo chí Nga đã có bài điều tra về việc sử dụng chuyên cơ dành cho các nguyên thủ quốc gia trên thế giới...

Loại máy bay tầm trung Embraer-175 từ lâu đã được Hãng Hàng không quốc gia Ba Lan (LOT) sử dụng để dần dần thay thế những chiếc TU đã cũ của Nga. Có điều phải đến khi bi kịch của Tổng thống Kaczinski xảy ra, chính phủ nước này mới bắt đầu chú trọng đến việc hiện đại hóa chuyên cơ dành cho nguyên thủ của mình. "Thỏa thuận về việc sử dụng máy bay dành cho các quan chức quan trọng nhất của quốc gia sẽ được ký kết trong vài ngày tới. Chỉ trong vòng một tháng nữa, các máy bay của LOT có thể chuyên chở những nhân vật VIP của chúng tôi" - đó là tiết lộ của Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Bogdan Klich với phóng viên tờ Gazeta Wyborcza.

Cũng theo quan chức này, những chiếc máy bay mới trên sẽ được bàn giao cho LOT trước khi được thiết kế và trang bị lại. Được biết, ngoài 2 máy bay mới trên, đội bay của Chính phủ Ba Lan còn có trong biên chế 1 chiếc TU-154, 2 chiếc Yak-40 và 2 chiếc M-28 (phiên bản tại Ba Lan của loại AN-28).

Có thể nói, máy bay dành cho nguyên thủ quốc gia của các nước trên thế giới tương đối đa dạng về chủng loại. Với những nước có ngành công nghiệp hàng không phát triển, "đội bay của tổng thống" thường là những loại "nội địa", loại trừ những kiểu máy bay trong nước chưa thể sản xuất. Ví dụ điển hình nhất là Brazil với Hãng Embraer vừa được chính người Ba Lan chọn.

Chiếc Boeing VC-25A (747-2G4B) của Tổng thống Obama.

Chiếc Boeing VC-25A (747-2G4B) của Tổng thống Obama.

Trong đội bay của Tổng thống Brazil hiện đang có 2 máy bay mới nhất kiểu Embraer 190 (khác với các kiểu Embraer-170/175 về độ rộng của cánh cũng như có các động cơ tiết kiệm nhiên liệu hơn) được đặt tên riêng là Bartolomeu de Gusmao và Augusto Severo - cả hai được sử dụng cho những chuyến công du các quốc gia trong phạm vi châu lục. Để đi lại trong nước, Tổng thống Brazil thường sử dụng 2 chiếc chuyên cơ kiểu Embraer ERJ 145.

Còn để vượt qua bờ đại dương tới những khu vực khác, Tổng thống sẽ bay trên chiếc chuyên cơ tầm xa Airbus A319 Santos-Dumont sản xuất tại châu Âu, được đặt tên để tưởng nhớ một chuyên gia tiên phong trong lĩnh vực hàng không người Pháp gốc Brazil là Alberto Santos-Dumont. Tương tự như nhiều quốc gia khác (chẳng hạn như Mỹ), chiếc chuyên cơ số 1 của Brazil cũng được đặt ký hiệu quân sự là VC-1A, tức là một bộ tư lệnh trên không có thể điều hành các lực lượng vũ trang.

Còn tại Mỹ, chuyên cơ phục vụ các lãnh đạo cao cấp nhất nằm trong biên chế của không quân. Hiện tại, máy bay chính của Tổng thống Mỹ là một chiếc Boeing 747-200B với ký hiệu quân sự là VC-25A - theo hệ thống ký hiệu máy bay của Mỹ: V là VIP, còn C là Cargo (hàng hóa). Phi cơ dành cho Phó tổng thống là chiếc Boeing 757 khiêm tốn hơn một chút với ký hiệu quân sự là C-32. Không phụ thuộc vào việc có mặt Tổng thống Mỹ hay không, những phi cơ trong đội bay này đều được đặt ký hiệu bắt đầu từ con số "1" kèm theo đó là binh chủng điều hành quản lý nó: Army One, Air Force One, Navy One, Coast Guard One hay Marine One.

Chiếc Airbus A340-200 F-Rajb của giới lãnh đạo Pháp.

Chiếc Airbus A340-200 F-Rajb của giới lãnh đạo Pháp.

Chẳng hạn như chiếc Marine One là tên hiệu của một chiếc trực thăng phục vụ Tổng thống do các phi đội của lực lượng lính thủy đánh bộ điều hành. Bắt đầu từ tháng 1 năm ngoái, Marine One là một chiếc trực thăng sản xuất tại châu Âu - AgustaWestland EH101 Merlin. Tương ứng theo đó, những phi cơ dành cho Phó tổng thống có các ký hiệu bắt đầu bằng số "2".

Nói chung, việc chuyên chở nguyên thủ đối với các nước thuộc khối Anglo-Saxons đều có đặc trưng riêng. Chẳng hạn như Thủ tướng và Toàn quyền Canada thường đi lại trên phiên bản đặc biệt của loại máy bay Airbus A310-300 với ký hiệu quân sự CC-150 Polaris, nằm trong thành phần phi đội vận tải số 437 tại căn cứ không quân Trenton ( Ontario ).

Còn Thủ tướng, Toàn quyền và Bộ trưởng Ngoại giao Australia lại công du trên những chiếc Boeing 737BBJ của phi đội số 34 Không quân Australia . Còn trong những hành trình cự ly ngắn, chính phủ lại thuê của Hãng Hawker Pacific 2 chiếc Dassault Falcon 900 do phi công của Qantas Defence Services điều khiển.

Chiếc CC-150 Polaris (Airbus A310-300) dành cho Thủ tướng và Toàn quyền Canada.

Chiếc CC-150 Polaris (Airbus A310-300) dành cho Thủ tướng và Toàn quyền Canada.

Tại Anh, Phi đội Hoàng gia số 32 (No. 32 The Royal Squadron) chuyên trách phục vụ các khách VIP. Do nước Anh từ những năm 80 không còn sản xuất các loại máy bay vận tải cỡ lớn, nên trong thành phần phi đội này có tới 3 nhóm máy bay cỡ nhỏ thuộc kiểu thương mại là British Aerospace BAe 125 CC Mk.2 cùng một vài chiếc BAe 146-300 có 4 động cơ dành cho những chuyến bay xa hơn. Đội thứ ba chỉ gồm có các máy bay trực thăng.

Phục vụ cho các chuyến đi của Nữ hoàng, trên danh nghĩa thường dùng 2 chiếc phi cơ vận tải quân sự Vickers VC10 C.1 với các số hiệu quân sự XR807 và XV106 thuộc Phi đội số 101. Nhưng do Nữ hoàng đã cao tuổi ít đi lại, nên Thủ tướng và Bộ trưởng Quốc phòng Anh lại thường xuyên sử dụng các máy bay Boeing-777 của Hãng Hàng không British Airways.

Phi đội 3/60 Esterel của Pháp (chuyên đảm trách vận chuyển các nguyên thủ) có trong tay một đội ngũ phi cơ khá đông đảo, trong đó đáng chú ý có 3 chiếc Airbus A310-300 và 2 chiếc Airbus A340-200. Bộ Quốc phòng nước này vào năm 2008 còn đặt hàng thêm 2 chiếc A330-200 để thay thế cho loại phi cơ tầm xa nhưng thân hẹp Airbus 319 CJ. Ngoài ra, giới lãnh đạo Pháp còn có sự phục vụ của cả một đội máy bay Falcon đủ các phiên bản.

Các quan chức hàng đầu CHLB Đức có trong tay 2 chiếc "Aerobus" 310-304 với tên riêng lần lượt là Konrad Adenauer và Theodor Heuss, để tưởng nhớ Thủ tướng và Tổng thống đầu tiên của quốc gia này. Giới lãnh đạo Trung Quốc từ giữa những năm  80 thế kỷ trước chỉ chuyên bay trên những chiếc Boeing-737, chưa kể hai chiếc 747 dành riêng cho Chủ tịch nước và Tổng bí thư.

Tại những quốc gia có ngành công nghiệp hàng không phát triển kém hơn, nguyên thủ thường chọn phi cơ của hai hãng Boeing và Airbus, các phiên bản phụ thuộc nhiều vào sở thích cũng như tình trạng tài chính của từng nước - có thể từ những "lâu đài bay" cực kỳ sang trọng của các ông hoàng Arập tới những phi cơ cũ kỹ của nguyên thủ các nước nghèo tại châu Phi.

Gần đây cũng phát triển xu hướng các nguyên thủ quốc gia ưa thích sử dụng dịch vụ của các hãng hàng không dân dụng. Tuy nhiên, trước khi những chiếc chuyên cơ "Number 1" thực sự lùi vào quá khứ, trên bầu trời vẫn thường xuyên có mặt tới hơn 1.000 chiếc máy bay dành riêng cho chính phủ các nước - từ những loại khiêm tốn như Cessna cho tới những chiếc Boeing sang trọng

Đinh Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.