Chương trình nâng cấp kho vũ khí hạt nhân của Mỹ

Theo đánh giá của các chuyên gia, chi phí cho chương trình nâng cấp khu vũ khí hạt nhân của Mỹ - bao gồm cả những kho vũ khí đang tồn tại ở nước Đức - tăng cao khủng khiếp. Ví dụ, chỉ riêng giá thay mới quả bom hạt nhân B61 đã lên đến 6 tỉ USD.

B61 là dấu vết cuối cùng của Chiến tranh lạnh còn tồn tại ở nước Đức. Các chuyên gia quân sự ước tính có chừng 10 đến 20 quả bom hạt nhân còn nằm yên trong căn cứ không quân Đức ở Buchel, ngôi làng yên tĩnh nằm trên vùng núi Eifel miền Tây nước Đức. Giả như chiến tranh nổ ra, máy bay chiến đấu Tornado của không quân Đức có thể lập tức vũ trang loại vũ khí chết người này để thực hiện sứ mạng dưới sự kiểm soát của Mỹ.

Mặc dù kịch bản như thế rất khó xảy ra, song quân đội Mỹ vẫn cứ nôn nao muốn nâng cấp B61 (khoảng từ 160 đến 200 quả ở châu Âu) tương tự như với các loại vũ khí hạt nhân khác. Chương trình kéo dài tuổi thọ (LEP) dành cho B61 được đánh giá là khó khăn nhất và đắt tiền nhất so với các loại vũ khí hạt nhân khác hiện có của Mỹ.

Năm 2010, Bộ Năng lượng Mỹ (DoE) đề xuất khoảng 2 tỉ USD cho LEP trong vòng 4 năm. Sau đó, con số tăng gấp đôi, tức 4 tỉ USD. Bây giờ, một vài chuyên gia độc lập cho biết con số đã vọt đến gần 6 tỉ USD. Người đầu tiên đề cập đến khoản chi phí chóng mặt này là chuyên gia Hans Kristensen ở Liên đoàn Khoa học gia Mỹ (FAS).  Daryl Kimball, Giám đốc điều hành Hiệp hội Kiểm soát vũ khí (ACA) ở Washington , tuyên bố: "Chi phí ước tính 6 tỉ USD của LEP dành cho bom hạt nhân B61 là hoàn toàn phù hợp với tính toán của chúng tôi".

Vào cuối tháng 4 vừa qua, một vài thượng nghị sĩ Mỹ yêu cầu cắt tiền tài trợ cho chương trình thay mới B61, ít nhất cho đến khi Cơ quan Quản lý an toàn hạt nhân quốc gia (NNSA) - đơn vị chịu trách nhiệm nâng cấp vũ khí hạt nhân của Mỹ - trình ra báo cáo chi tiết về thời gian và kế hoạch cho việc nâng cấp.

Chi phí nâng cấp vũ khí hạt nhân không chỉ là vấn đề duy nhất làm đau đầu các chuyên gia, mà còn có vấn đề đối với chương trình hiện đại hóa B61. NNSA muốn thay mới những thành phần cũ của quả bom, lắp đặt các hệ thống an toàn và ngòi nổ, sửa đổi thiết kế. Đó là một nỗ lực hoàn thiện chưa từng có trước đây, theo nhận định của Hội Liên hiệp các khoa học liên ngành (UCS) - một tổ chức phê phán vũ khí hạt nhân. UCS cũng cảnh báo một số bộ phận mới cho B61, bao gồm ngòi nổ, vẫn chưa sẵn sàng cho chương trình nâng cấp.

Căn cứ không quân Buchel nhìn từ trên không.
Căn cứ không quân Buchel nhìn từ trên không.

Hai chuyên gia UCS Nickolas Roth và Stephen Young viết trên trang web của tổ chức: "Hệ thống an toàn và ngòi nổ mới chưa được thử thách, các công nghệ còn chưa đạt mức tinh xảo". Nói tóm lại, dự án nâng cấp - nếu được thực hiện thành công bất chấp chi phí cao và những trở ngại về kỹ thuật - không chỉ giới hạn ở việc kéo dài tuổi thọ mà có vẻ như là tạo ra một quả bom khác hoàn toàn mới! Nếu như những quả bom B61 cải tiến xuất hiện tại các căn cứ quân sự ở châu Âu vào năm 2019 như kế hoạch đề ra, chúng "sẽ trở thành loại vũ khí chiến lược", theo chuyên gia Kristensen của FAS.

Kristensen cho rằng, sau khi nâng cấp, B61 có thể thay đổi từ vũ khí chiến thuật sang vũ khí chiến lược. Những quả bom hạt nhân chiến thuật như B61 được thiết kế để triển khai chống lại binh lính đối phương trên chiến trường. Do đó mà chúng không mạnh bằng vũ khí hạt nhân chiến lược có thể được sử dụng để vô hiệu hóa kho vũ khí hạt nhân của một quốc gia hay thậm chí san bằng cả một thành phố.

Bom B61 mới (B61 - Mod 12, hay B61-12) có khả năng mang 4 đầu đạn khác nhau, với sức mạnh đến 45 kiloton TNT. Để so sánh, quả bom nguyên tử thả xuống Hiroshima trong Thế chiến II có sức mạnh 15 kiloton. Gotz Neuneck, chuyên gia Viện Nghiên cứu hòa bình và Chính sách an ninh (IPRSP), cũng nhận định khả năng thực hiện sứ mạng của B61 được cải tiến triệt để. Ngoài việc nâng cấp, B61 cũng được vũ trang cho máy bay tàng hình F-35 mới đang được phát triển phối hợp (JSF), có thể mang được 2 quả B61 một cách gọn ghẽ. Gotz Neuneck ở IPRSP tin rằng B61-12 rất có thể sẽ là trở ngại lớn cho những cuộc thương lượng về Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đồng thời đặt dấu chấm hết cho những nỗ lực rút toàn bộ số vũ khí hạt nhân ra khỏi châu Âu.

Bom B61 có thể được phóng từ máy bay chiến đấu nhưng trong vài năm tới chúng sẽ "về vườn".
Bom B61 có thể được phóng từ máy bay chiến đấu nhưng trong vài năm tới chúng sẽ "về vườn".

Ngoài mối lo ngại về B61-12 được trang bị những đầu đạn lớn hơn, người ta còn cho rằng những đầu đạn nhỏ hơn - với sức mạnh chỉ 1,5 kiloton hay 0,3 kiloton - cũng tiềm ẩn mối nguy hiểm chết người (cho dù bụi phóng xạ ít hơn). Từ lâu, chính quyền Mỹ đã tìm cách phát triển những quả bom hạt nhân thu nhỏ như thế. Bởi vì, vũ khí hạt nhân chiến lược quá mạnh cho nên việc triển khai chúng dường như đã không còn phù hợp với thực tế hiện nay nữa. Nói rõ hơn là vũ khí hạt nhân chiến lược không còn đặt ra mối đe dọa. Mà ngược lại, đối với nhiều chính khách và lãnh đạo quân sự, những quả bom hạt nhân thu nhỏ đáng sợ hơn bởi vì chúng hoàn toàn có thể được sử dụng bất cứ lúc nào trong tình hình hiện nay.

Tuy nhiên, việc triển khai hàng loạt những quả bom hạt nhân thu nhỏ đã nhiều lần gặp trở ngại từ phía Quốc hội Mỹ do tuyệt đại đa số nghị sĩ nước này cho rằng chúng quá nguy hiểm nếu được triển khai. Cũng vì thế mà vào năm 2005, chính quyền Tổng thống  George W. Bush buộc phải từ bỏ kế hoạch phát triển loại vũ khí hạt nhân mini này.

Cuối cùng, xem ra chính chi phí quá cao sẽ giết chết chương trình nâng cấp vũ khí hạt nhân của Mỹ. Ít nhất đó cũng là hy vọng của Richard Burt, cựu Đại sứ Mỹ ở Đức và thành viên hàng đầu của sáng kiến giải trừ vũ khí hạt nhân Global Zero. Đương nhiên, sự kết thúc chương trình nâng cấp B61 - dù về mặt kỹ thuật hay chi phí - cũng sẽ nhận được sự hoan nghênh của phần đông các chuyên gia. Richard Burt là nhà đàm phán của Washington với Liên Xô cũ trong Hiệp ước START.

Để thay thế vũ khí hạt nhân chiến thuật và chiến lược, Mỹ sẽ chọn triển khai các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa trên đất Mỹ hay vũ khí hạt nhân trang bị cho tàu ngầm. Trong báo cáo được công bố mới đây, Kristensen yêu cầu Mỹ rút hết toàn bộ số vũ khí hạt nhân chiến thuật ra khỏi châu Âu

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.