Từ các mô hình dân vận khéo, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, người dân tự nguyện giao nộp dụng cụ kích điện, chuyển đổi nghề phù hợp để bảo đảm nguồn lợi thuỷ sản.
Trong đó, mô hình dân vận khéo “Không có đối tượng dùng xung điện khai thác thủy sản trái phép” được triển khai tại hơn 60 xã, phường trên địa bàn tỉnh được xác định là một trong những điểm sáng nổi bật trong cuộc đấu tranh chống khai thác tận diệt nguồn lợi thủy sản. Qua thực hiện, nhiều địa phương đã xuất hiện những cách làm sáng tạo, hiệu quả, góp phần kéo giảm rõ rệt tình trạng xiệc điện trên sông, kênh, rạch.
Tại xã Tam Giang, Công an xã chủ động phối hợp các ngành, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản; phân tích rõ tác hại của việc dùng kích điện đánh bắt thủy sản đối với môi trường tự nhiên và nguy cơ làm cạn kiệt nguồn lợi thủy sản.
Bên cạnh tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh, loa di động, Công an xã tham mưu UBND xã lắp đặt 35 bảng tuyên truyền tại các khu vực đông dân cư, những nơi thường xuất hiện đối tượng sử dụng kích điện, các đầu cầu dẫn vào kênh, rạch… Nội dung bảng tuyên truyền nêu rõ các quy định xử phạt vi phạm hành chính, xử lý hình sự đối với hành vi khai thác thủy sản bằng xung điện; đồng thời công khai số điện thoại của cơ quan chức năng để người dân kịp thời phản ánh khi phát hiện vi phạm.
Song song đó, Công an xã tổ chức cho người dân ký cam kết không sử dụng dụng cụ kích điện khai thác thủy sản trái phép; tham mưu thành lập tổ vận động thu hồi công cụ kích điện. Qua khảo sát, thời điểm bắt đầu triển khai mô hình, trên địa bàn có 9 trường hợp sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản. Bằng nhiều biện pháp vận động, thuyết phục, tổ công tác đã vận động người dân tự nguyện giao nộp hàng chục bộ kích điện.
Trong công tác phòng ngừa, nhiều địa phương triển khai các giải pháp từ sớm, từ cơ sở nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng xung điện khai thác thủy sản ngay từ gốc. Điển hình tại xã Châu Thới, Công an xã rà soát, nắm tình hình địa bàn, tăng cường tuần tra kết hợp tuyên truyền về tác hại của việc xiệc điện, nhất là nguy cơ mất an toàn điện và nguy cơ làm cạn kiệt nguồn lợi thủy sản tự nhiên.
Qua công tác vận động, nhiều người dân tự giác từ bỏ hành vi vi phạm. Đáng chú ý, ông Trần Văn Thương (ngụ ấp Mỹ Phú Đông) đã tự nguyện giao nộp bộ dụng cụ kích điện dùng để khai thác thủy sản trái phép. Công an xã Châu Thới còn hỗ trợ nhu yếu phẩm cho gia đình ông Thương có hoàn cảnh khó khăn, qua đó góp phần lan tỏa cách làm nhân văn, hiệu quả trong công tác dân vận, phòng ngừa vi phạm từ cơ sở.
Ông Trần Văn Thương chia sẻ: “Trước đây, do cuộc sống khó khăn nên tôi sử dụng kích điện để đánh bắt cá kiếm thêm thu nhập mà chưa nhận thức hết tác hại của việc làm này. Sau khi được Công an xã tuyên truyền, giải thích về nguy cơ mất an toàn điện cũng như ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn lợi thủy sản, tôi hiểu đây là hành vi vi phạm pháp luật nên đã tự nguyện giao nộp công cụ kích điện và cam kết không tái phạm. Tôi mong bà con cùng nâng cao ý thức, chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản để còn lâu dài cho con cháu sau này”.
Xác định công tác đấu tranh, xử lý các hành vi sử dụng xung điện khai thác thủy sản trái phép là giải pháp quan trọng nhằm răn đe, phòng ngừa vi phạm, lực lượng Công an các địa phương đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, chủ động phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, góp phần lập lại trật tự trong khai thác thủy sản và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân.
Điển hình, rạng sáng 14/5, Công an xã Phước Long bắt quả tang 2 đối tượng sử dụng xung điện để khai thác thủy sản trái phép trên tuyến kênh Thủy lợi thuộc ấp Vĩnh Lộc, xã Phước Long, gồm T.M.T (SN 1995, ngụ ấp Ninh Lợi, xã Ninh Quới) và T.Q.T (SN 2004, ngụ ấp Ninh Hòa, xã Ninh Quới). Tại hiện trường, Công an xã thu giữ 2 vỏ composite, 2 bộ công cụ kích điện cùng nhiều dụng cụ phục vụ việc khai thác thủy sản trái phép; thu giữ 7kg cá, tôm các loại do các đối tượng dùng xung điện khai thác.
Thượng tá Quách Văn Giang, Trưởng Công an xã Phước Long cho biết: “Các đối tượng hiện nay hoạt động chủ yếu vào ban đêm, thường xuyên thay đổi địa bàn, lợi dụng những tuyến sông, kênh rạch vắng người để thực hiện hành vi vi phạm. Có trường hợp bố trí người cảnh giới từ xa, sử dụng phương tiện di chuyển nhanh nhằm đối phó lực lượng chức năng. Trước tình hình đó, Công an xã tăng cường tuần tra khép kín địa bàn, chủ động nắm tình hình, kết hợp vận động nhân dân tham gia tố giác để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm”.
Thời gian qua, Công an xã Khánh Lâm liên tiếp phát hiện, bắt giữ nhiều trường hợp sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản trái phép. Điển hình, tháng 4/2026, đơn vị phát hiện 2 vụ vi phạm trong 2 ngày, bắt 2 đối tượng sử dụng kích điện bắt thủy sản trên sông Cái Tàu, thu giữ nhiều công cụ, phương tiện, hơn 20kg cá, tôm các loại. Từ đầu năm đến nay, Công an xã Khánh Lâm phát hiện, xử lý 8 vụ, 10 đối tượng vi phạm liên quan khai thác thủy sản trái phép; đồng thời vận động người dân tự nguyện giao nộp 9 bộ công cụ kích điện, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ngăn chặn hành vi khai thác thủy sản mang tính hủy diệt ngay từ cơ sở.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, tỉnh Cà Mau phát hiện, xử lý 90 vụ sử dụng, tàng trữ dụng cụ kích điện để khai thác thủy sản trái phép, liên quan 97 đối tượng; thu giữ hàng trăm bộ kích điện, bình ắc quy và vỏ máy; xử phạt vi phạm hành chính 88 vụ, 92 đối tượng với tổng số tiền gần 360 triệu đồng; điều tra 2 vụ có dấu hiệu hình sự.
