Ngày 27/10, tại Hà Nội, Cục An ninh mạng, Bộ Công an phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức chương trình Diễn tập An ninh mạng quốc gia năm 2026, với kịch bản mô phỏng tấn công vào hệ thống thông tin của một tổ chức tài chính.
Hoạt động diễn tập có sự tham gia của 10 đội, với thành phần tham gia là cán bộ, chiến sĩ và chuyên viên thuộc lực lượng an ninh mạng các địa phương và đơn vị bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành...
Thượng tá Nguyễn Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia cho biết, Ban tổ chức đưa ra 43 thử thách. Kết thúc thời gian diễn tập từ 7h30 đến 16h31, các đội giải quyết được 39 thử thách. Đồng chí đánh giá cao nỗ lực phối hợp của các đội, nhất là khi phần lớn thành viên đến từ những đơn vị khác nhau và lần đầu làm việc chung trong một tình huống thực chiến.
Kịch bản được xây dựng theo ba giai đoạn tấn công, tương ứng với các khu vực hạ tầng của tổ chức tài chính giả định. Giai đoạn đầu mô phỏng việc tin tặc khai thác máy chủ quản lý học tập (LMS) tại vùng DMZ, gửi tài liệu chứa liên kết độc hại để chiếm quyền trên máy trạm, sau đó tận dụng tài khoản dùng chung mật khẩu và quyền quản trị vượt mức để mở rộng phạm vi xâm nhập vào hệ thống nội bộ.
Ở giai đoạn tiếp theo, tình huống chuyển sang hạ tầng điện toán đám mây. Kẻ tấn công khai thác các điểm yếu trong quản lý thông tin xác thực và triển khai mã độc lên cụm máy chủ Kubernetes, thiết lập kết nối tới máy chủ điều khiển từ xa, tìm kiếm dữ liệu nhạy cảm và trích xuất thông tin liên quan đến tài sản số.
Giai đoạn cuối mô phỏng cuộc tấn công vào hạ tầng chuỗi khối và hợp đồng thông minh. Đối tượng tìm cách khai thác các điểm yếu trong quy tắc hợp đồng, kiểm soát truy cập và cơ chế đa chữ ký để rút tài sản, sau đó chuyển qua nhiều lớp ví trung gian và giao dịch nhằm che giấu dấu vết.
Thông qua kịch bản này, các đội phải thực hiện đồng thời nhiệm vụ ngăn chặn tấn công, duy trì hoạt động hệ thống, truy vết hành vi và thu thập chứng cứ điện tử. Mỗi giai đoạn mở ra những rủi ro tiếp theo, cho thấy một chuỗi sai sót nhỏ như mật khẩu dùng chung, tài khoản được cấp quyền quá mức hoặc thông tin xác thực đám mây bị lộ có thể tạo điều kiện để kẻ tấn công tiến sâu hơn vào hệ thống.
Khác với hình thức diễn tập thiên về phân tích sau sự cố, chương trình năm nay yêu cầu các đội vừa điều tra vừa trực tiếp phòng thủ trước các đợt tấn công đang diễn ra. Một lỗ hổng chưa được xử lý có thể tiếp tục bị khai thác, trong khi việc ngắt một dịch vụ để ngăn chặn nguy cơ cũng có thể làm gián đoạn hoạt động của hệ thống.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an cho biết, đây là lần đầu tiên lực lượng chuyên trách của Công an địa phương và lực lượng bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành cùng tham gia xử lý một tình huống sự cố chung trên hệ thống mô phỏng trải dài từ hạ tầng công nghệ thông tin truyền thống đến điện toán đám mây, chuỗi khối và tài sản số.
Theo Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, đây cũng là bức tranh hạ tầng mà nhiều cơ quan, doanh nghiệp đang vận hành, khi hệ thống cũ vẫn tồn tại song song với công nghệ mới, tạo ra những vùng rủi ro đan xen. Môi trường diễn tập giúp các lực lượng kiểm nghiệm năng lực thực chiến và khả năng phối hợp trong điều kiện gần với thực tế.
Bên cạnh điểm số của các thử thách, Ban tổ chức còn theo dõi mức độ an toàn và tính liên tục của hệ thống. Các đội có thể bị trừ điểm khi hệ thống bị khai thác thành công hoặc dịch vụ bị gián đoạn. Cách tính này đặt yêu cầu phòng thủ song song với điều tra: xử lý được dấu vết tấn công nhưng không duy trì được hoạt động hệ thống vẫn có thể ảnh hưởng đến kết quả chung.
Sau khi đối soát nhật ký hệ thống, Ban tổ chức công bố đội Đồng Xuân đứng đầu với 6.140 điểm.
Chương trình còn có phiên hội thảo chuyên đề về các quy định mới của Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và văn bản hướng dẫn thi hành; thẩm định hồ sơ cấp độ hệ thống thông tin; đổi mới huấn luyện, diễn tập trong kỷ nguyên AI; xu hướng phát triển AI và các tiêu chuẩn kỹ thuật an ninh mạng.
Thông qua hoạt động diễn tập và trao đổi chuyên môn, chương trình hướng tới nâng cao năng lực phát hiện, ứng phó, điều tra sự cố và phối hợp liên ngành, góp phần bảo vệ các hệ thống thông tin quan trọng và an toàn hạ tầng số quốc gia.
Theo Ban tổ chức, năm 2026, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp. Các nhóm tấn công có chủ đích duy trì hoạt động nhắm vào hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia và hạ tầng trọng yếu. Mã độc tống tiền kết hợp đánh cắp dữ liệu để gây sức ép kép; tội phạm mạng khai thác trí tuệ nhân tạo để giả mạo giọng nói, hình ảnh, tự động hóa lừa đảo và phát triển mã độc... Trong đó, lĩnh vực tài chính – ngân hàng là mục tiêu hàng đầu. Với thanh toán số, ngân hàng số và xác thực sinh trắc học đã phổ cập rộng rãi, một sự cố an ninh mạng tại tổ chức tài chính có thể gây thiệt hại lớn về tài sản, lộ lọt dữ liệu khách hàng, gián đoạn hoạt động thanh toán và làm suy giảm niềm tin của người dân, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội.
Năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và là năm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2026) và Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026) chính thức đi vào cuộc sống, cùng các nghị định hướng dẫn. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, chương trình diễn tập năm nay được tổ chức nhằm đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, kiểm nghiệm năng lực phát hiện, ứng phó và điều tra sự cố trong một lĩnh vực trọng yếu.
Chương trình góp phần củng cố cơ chế phối hợp giữa lực lượng chuyên trách, các bộ, ngành, tổ chức tài chính và doanh nghiệp an ninh mạng; đồng thời phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về an ninh mạng và chia sẻ kinh nghiệm, quy trình, phương pháp ứng cứu sự cố giữa các bên tham gia. Đây cũng là dịp để các lực lượng bảo vệ an ninh mạng kiểm nghiệm năng lực thực chiến, cập nhật và đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn. Qua đó, góp phần xây dựng thế trận an ninh mạng quốc gia vững chắc, bảo vệ an toàn hạ tầng số và niềm tin của người dân trong kỷ nguyên số.
