Tại Phân trại số 1, phạm nhân Nguyễn Anh T. (SN 1975, trú phường Thuận Hóa, TP Huế) đang chấp hành án “Vi phạm quy định giao thông đường bộ”, một trong 117 phạm nhân đang được đề nghị đặc xá trong dịp này. “Khi nghe thông báo có tên trong danh sách được xét đặc xá, tôi rất vui mừng vì nếu được đặc xá thì chỉ còn ít ngày nữa, tôi sẽ được gặp lại người thân sau gần 4 năm xa cách”, phạm nhân T. cho hay.
Phạm nhân T. lái xe cho một công ty xe khách có trụ sở chính ở tỉnh Lâm Đồng cũ. Theo đó, đang chở khách từ hướng TP Bảo Lộc đi Huế, khoảng 1h 25 ngày 21/2/2023, khi xe đến quốc lộ 1A đoạn qua địa phận xã Tam Anh Nam (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cũ) thì T. bất cẩn tông vào xe tải đang dừng bốc gạch ven đường. Vụ tai nạn khiến 3 người tử vong, nhiều người bị thương… TAND tỉnh Quảng Nam đã tuyên phạt Nguyễn Anh T. 8 năm tù về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, đồng thời buộc bị cáo bồi thường cho các nạn nhân hơn 900 triệu đồng.
“Ngay sau khi xảy ra vụ án, tôi bị Công an bắt giữ và sau đó chuyển đến chấp hành án tại Trại giam Bình Điền. Hơn 3 năm 8 tháng ở sau song sắt nhà tù, tôi luôn ám ảnh, hối hận vì chính sự bất cẩn của mình mà đã khiến 3 nạn nhân mãi mãi ra đi. Bản thân vợ chồng tôi cũng từng có con nhưng cháu không may qua đời sớm nên tôi hiểu được nỗi đau đớn khi mất đi máu mủ, người thân của mình…”, T. thổ lộ.
Khi vào trại giam được sự chia sẻ, giúp đỡ của cán bộ quản giáo, phạm nhân T. suy nghĩ rằng, để phần nào bồi đắp sự mất mát của người thân các nạn nhân thì mình phải cố gắng cải tạo thật tốt, chấp hành nghiêm các nội quy của trại giam và cố gắng học nghề thật tốt. Và giờ đây, sự nỗ lực, cố gắng của phạm nhân T được ghi nhận khi hưởng được sự khoan hồng của Đảng và Nhà nước, đó là T. có tên trong danh sách được đề nghị đặc xá. Phạm nhân T. cho biết, trong thời gian thụ án, anh đã học được nghề may, nghề làm lông mi giả và được cấp chứng chỉ nhưng anh dự định sau khi ra tù, sẽ về phụ vợ bán giày dép ở một ngôi chợ nhỏ trên địa bàn.
Thượng tá Trần Xuân Thanh, Trưởng Phân trại số 1 nơi có gần 1.000 phạm nhân đang thụ án cho biết, trước lúc phạm tội, mỗi phạm nhân đều có những hoàn cảnh khác nhau, do vậy mỗi cán bộ quản giáo phải tìm hiểu, nắm chắc từng con người cụ thể, lai lịch, hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân phạm pháp để có cách giáo dục phù hợp.
"Trong giáo dục, cải tạo lấy phân tích, thuyết phục là chính, dùng tình cảm thân mật mà cảm hóa, giúp họ hiểu biết về chính sách pháp luật, nhận ra cái sai, cái đúng để từ đó làm chuyển biến về nhận thức, tạo điều kiện cho họ cải tạo trở thành người công dân tốt, có ích cho xã hội”, Thượng tá Trần Xuân Thanh chia sẻ.
Thiếu tá Nguyễn Tài Tuệ, cán bộ quản giáo quản lý Đội phạm nhân số 21 nghề đan ghế nhựa thuộc Phân trại số 1 cho biết: “Có nhiều phạm nhân khi mới vào trại, tinh thần bất ổn nhưng dần dần được cán bộ quản giáo chia sẻ, gần gũi, tìm hiểu tâm tư nên các phạm nhân dần nhận ra được lỗi lầm của mình. Đồng thời, mỗi cán bộ quản giáo còn thực hiện đảm bảo đầy đủ các chế độ chính sách cho phạm nhân; thực hiện tốt việc xếp loại thi đua chấp hành án phạt tù, xét đề nghị giảm án, tha tù trước thời hạn theo đúng quy định của pháp luật. Từ đó, giúp cho phạm nhân tin tưởng vào chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước an tâm tư tưởng cải tạo, học nghề…”.
Điển hình là phạm nhân Trần Văn Th. (SN 1995, trú xã Lộc An, TP Huế) chấp hành án 8 năm 6 tháng tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Th. kể rằng: “Trước đây, ban ngày, em làm nghề lắp đặt thiết bị phòng cháy chữa cháy, tối đến chạy grab và có lần chở khách đi giao ma túy. Rồi dịch Covid-19 bùng phát, công việc ngày càng khó khăn, em lân la tìm hiểu thì thấy bán ma túy có lợi nhuận cao. Lòng tham trỗi dậy, em đi mua từng tép ma túy để bán lẻ. Chỉ sau lần một, lần hai; em đã bị Công an bắt giữ. Ngày vào tù, em buồn chán nhưng sau đó được cán bộ quản giáo động viên, giúp đỡ nên nhận ra trong cuộc đời ai cũng có lần vấp ngã nhưng quan trọng phải biết vượt qua..”.
Được biết, phạm nhân Th. là một trong số 117 phạm nhân cải tạo tốt và được đề nghị đặc xá vào dịp này. Trong hơn 7 năm ở trại giam, phạm nhân Th. đã học nghề đan ghế nhựa xuất khẩu và được cấp chứng chỉ. Th. cho biết, vừa qua, cán bộ quản giáo thông báo, hiện có Công ty xuất khẩu đóng trên địa bàn TP Huế đang cần tuyển lao động phù hợp với ngành nghề của Th nên hy vọng, sau khi bước ra cánh cổng trại giam, Th. sẽ kiếm được việc làm và trở thành người công dân tốt…
Ban Giám thị Trại giam Bình Điền cho biết, thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026; Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá; Kế hoạch của Bộ Công an về triển khai thực hiện công tác đặc xá năm 2026, Trại giam Bình Điền đã triển khai xây dựng kế hoạch thực hiện theo quy định. Theo đó, Ban Giám thị Trại giam Bình Điền đã tổ chức quán triệt đến từng cán bộ chiến sĩ và phạm nhân biết về chủ trương, điều kiện, tiêu chuẩn được đặc xá. Đồng thời, sao tài liệu chuyển đến các cán bộ liên quan tiếp tục nghiên cứu và niêm yết công khai đến từng buồng giam, nhà học tập... để phạm nhân tự liên hệ bản thân viết đơn đề nghị đặc xá gửi Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của trại giam xem xét.
Sau khi nhận được đơn đề nghị đặc xá của phạm nhân thì Hội đồng xét, đề nghị đặc xá tổ chức cho cán bộ quản giáo phụ trách đội, tổ phạm nhân chủ trì cuộc họp và cho phạm nhân thảo luận, bình xét, bỏ phiếu kín giới thiệu những người đủ điều kiện đề nghị đặc xá gửi Hội đồng xem xét, đề nghị theo quy định… Bên cạnh đó, Trại giam Bình Điền đã tổ chức cho phạm nhân được đề nghị đặc xá học tập hòa nhập cộng đồng, nhằm trang bị kiến thức, tạo điều kiện ban đầu cần thiết cho người được đặc xá hòa nhập cộng đồng, giúp họ tự tin, xóa bỏ mặc cảm, phấn đấu trở thành người có ích cho xã hội...
Thượng tá Nguyễn Đình Kháng, Giám thị Trại giam Bình Điền cho biết, xác định công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân là nhiệm vụ quan trọng, được đặt lên hàng đầu, thời gian qua, Đảng ủy - Ban Chỉ huy Trại đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường nắm bắt diễn biến tư tưởng của phạm nhân; tổ chức phân loại, giam giữ, quản lý phạm nhân theo đúng quy định. Bên cạnh đó, đơn vị tăng cường tuần tra, canh gác, kiểm soát, dẫn giải phạm nhân; thực hiện tốt công tác tổ chức lao động, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân; làm tốt công tác tái hòa nhập cộng đồng…
Hiện, Trại giam Bình Điền có khoảng hơn 3.000 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù, trong đó có gần 1.000 phạm nhân nữ và hơn 2.000 phạm nhân nam. Trong số 137 phạm nhân đủ điều kiện được đề nghị đặc xá trong năm 2026; hiện, còn 117 phạm nhân được đề nghị đặc xá, trong đó có 83 phạm nhân nam và 54 phạm nhân nữ. Phạm nhân được đề nghị đặc xá chủ yếu phạm các tội: Gây rối trật tự công cộng, Tổ chức đánh bạc, Đánh bạc, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Mua bán trái phép chất ma túy…
