Sáng kiến hướng tới một cơ chế hợp tác mở, có quản trị, có tiêu chuẩn và tuân thủ pháp luật, để dữ liệu bất động sản được chuẩn hóa, kết nối và dùng chung.
Giao dịch số cần dữ liệu đáng tin
Thương mại điện tử đang mở rộng từ hàng tiêu dùng sang những lĩnh vực có giá trị lớn hơn, trong đó có bất động sản. Hành lang pháp lý cũng đã rõ hơn: Luật Thương mại điện tử được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đặt yêu cầu cao hơn về minh bạch thông tin trong giao dịch trên không gian số. Trước đó, Luật Đất đai 2024 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đã quy định việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai và hệ thống thông tin về nhà ở, thị trường bất động sản; Luật Dữ liệu 2024 tạo khung chung cho việc quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu.
Khác với một món hàng thông thường, bất động sản là tài sản giá trị lớn, gắn với vị trí cố định và chịu sự điều chỉnh của nhiều tầng quy định. Trước khi quyết định, người mua cần biết thửa đất có vướng quy hoạch không, hạ tầng xung quanh ra sao, pháp lý thế nào, mặt bằng giá khu vực ở mức nào. Những thông tin ấy hiện nằm ở nhiều nơi. Thiếu một nền dữ liệu đáng tin, giao dịch bất động sản trên môi trường số khó đi xa hơn khâu đăng tin.
Điểm nghẽn nằm ở những “ốc đảo dữ liệu”
Một bất động sản có thể gắn đồng thời với dữ liệu địa chính, quy hoạch, xây dựng, hạ tầng, giao thông, tài chính và giao dịch. Mỗi nhóm thông tin có nguồn hình thành, cách cập nhật và phạm vi khai thác riêng. Khi các hệ thống vận hành tách rời, người sử dụng phải tự tìm kiếm, đối chiếu và xử lý lại trước khi dùng được thông tin.
Ông Hoàng Mai Chung gọi tình trạng này là những “ốc đảo dữ liệu”. Để khắc phục sự phân mảnh, ông đề xuất khung vận hành của Liên minh gồm bốn lớp giá trị: chuẩn hóa dữ liệu, nhằm nâng cao khả năng tương tác của dữ liệu bất động sản; kết nối có phân quyền, để dữ liệu công được phép khai thác cùng dữ liệu thị trường; thử nghiệm có kiểm soát với AI định giá, GIS và phân tích dữ liệu; và hạ tầng kết nối mở, với giao diện lập trình ứng dụng (Open API) cho các chủ thể trong hệ sinh thái.
Với dữ liệu không gian, yêu cầu càng khắt khe. Thông tin quy hoạch, giao thông hay công trình phải được gắn chính xác với vị trí địa lý và đặt trên cùng hệ quy chiếu, khi đó các lớp dữ liệu mới đọc được cùng nhau. Chuẩn hóa cũng giúp tái sử dụng: thay vì mỗi đơn vị xử lý lại từ đầu, cùng một nguồn dữ liệu có thể phục vụ tra cứu, phân tích, tham chiếu giá, công tác quản lý hay hoạt động thẩm định của ngân hàng.
Chuẩn mở là tấm vé vào chuỗi giá trị toàn cầu
Ở góc độ chủ đề hội thảo, bộ tiêu chuẩn kết nối mở còn có ý nghĩa vượt ra ngoài thị trường trong nước. Khi dữ liệu được tổ chức theo nguyên tắc chung về định danh, nguồn gốc, cập nhật và quyền khai thác, các hệ thống của doanh nghiệp, ngân hàng và đối tác nước ngoài có thể trao đổi với nhau theo cùng một cấu trúc. Đó là điều kiện để công nghệ và dịch vụ số của Việt Nam kết nối với khu vực, thay vì chỉ vận hành trong những nền tảng khép kín.
Bốn mục tiêu trọng tâm của sáng kiến cũng đi theo hướng này: xây dựng khung dữ liệu và chuẩn kết nối mở; thí điểm tại 3 - 5 đô thị lớn với các bài toán không gian và định giá; thiết lập bộ chỉ số đánh giá độc lập đối với chất lượng mô hình AI; và hướng tới hình thành năng lực công nghệ lõi có khả năng quốc tế hóa vào năm 2030.
Lộ trình 2026 - 2030 chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2027 tập trung chuẩn hóa nền tảng: lập nhóm công tác, xây dựng khung API và chọn bài toán thí điểm. Giai đoạn 2028 - 2029 mở rộng kết nối, nhân rộng mô hình đã kiểm chứng và thu hút thêm tổ chức tham gia. Năm 2030 dành cho tổng kết, đánh giá hiệu quả và hướng tới thị trường khu vực.
Mỗi bên đóng góp theo đúng vai trò
“Nhà nước kiến tạo niềm tin và chuẩn mực; doanh nghiệp tạo sản phẩm và đổi mới sáng tạo; viện, trường tạo tri thức và nhân lực; thị trường kiểm chứng giá trị; xã hội thụ hưởng”, ông Chung nêu tinh thần của sáng kiến.
Theo đề xuất, Nhà nước đóng góp thể chế, dữ liệu cốt lõi và hành lang thử nghiệm. Viện nghiên cứu, trường đại học đóng góp thuật toán, chuẩn dữ liệu và nhân lực. Doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp công nghệ bất động sản (proptech), xây dựng hạ tầng kỹ thuật và sản phẩm trên chuẩn chung. Ngân hàng, định chế tài chính kiểm chứng khả năng ứng dụng trong thẩm định và quản trị rủi ro. Liên minh được định hướng là một cơ chế hợp tác mở, có quản trị, có tiêu chuẩn và tuân thủ pháp luật.
Để khơi thông nguồn lực dữ liệu, ông đưa ra ba kiến nghị. Thứ nhất, xây dựng cơ chế hợp tác dữ liệu công - tư, kết nối có phân quyền và bảo vệ quyền lợi người dân. Thứ hai, thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho AI định giá và GIS, để thử nghiệm trong thực tế trước khi nhân rộng. Thứ ba, xây dựng bộ tiêu chuẩn kết nối mở, với Open API cho bất động sản và tài chính.
Từ sản phẩm thực tế đến cam kết dài hạn
Meey Group, doanh nghiệp công nghệ bất động sản thành lập năm 2019 với khoảng 320 nhân sự, nhận vai trò khởi xướng sáng kiến. Doanh nghiệp đang phát triển các nền tảng dữ liệu không gian như Meey Map (tra cứu thông tin bản đồ và quy hoạch), Meey Atlas (tổ chức nhiều lớp dữ liệu đô thị trên cùng một bản đồ số), cùng Meey 3D và Meey Studio ứng dụng mô hình ba chiều và trí tuệ nhân tạo để người dùng hình dung tài sản và không gian sống. Các sản phẩm này được giới thiệu tại gian hàng của Meey Group trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026.
Đối với Liên minh, Meey Group cam kết huy động nguồn lực dài hạn trên năm phương diện: công nghệ (AI, GIS, API và an ninh mạng); dữ liệu (chia sẻ có phân quyền, tuân thủ pháp luật); con người (chuyên gia cùng tham gia hoạt động nghiên cứu, đào tạo); tài chính (ngân sách cho nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm); và hợp tác quốc tế (kết nối tiêu chuẩn, chuyên gia và thị trường). Bốn cam kết được ông Chung nhấn mạnh là đầu tư dài hạn, mở cửa hợp tác, đo lường bằng kết quả và tuân thủ pháp luật, với tinh thần “kiên trì biến công nghệ thành giá trị thực cho xã hội”.
Ông Chung cho rằng, giá trị của Liên minh phải được đo bằng tác động thực tế. Theo đó, người dân sẽ tiếp cận thông tin thuận tiện hơn; doanh nghiệp giảm chi phí, tăng năng suất; môi giới số hóa được quy trình; ngân hàng có thêm công cụ tham chiếu dữ liệu; cơ quan quản lý có thêm lớp thông tin phân tích; và Việt Nam phát triển năng lực công nghệ ở tầm khu vực. Sáng kiến được đặt trong định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á ở nhiều chỉ tiêu về năng lực số và đổi mới sáng tạo, và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, trong đó kinh tế số đóng vai trò ngày càng lớn.
“Dữ liệu để hiểu rõ nguồn lực, công nghệ để kết nối nguồn lực, đổi mới sáng tạo để tạo giá trị cho xã hội”, ông Chung khép lại tham luận bằng thông điệp “Make in Viet Nam, Value from Viet Nam” (Làm ra tại Việt Nam, tạo giá trị từ Việt Nam), đồng thời khẳng định Meey Group sẵn sàng bắt đầu từ những chương trình thí điểm cụ thể.
