Chồng chéo khi 6 bộ cùng quản lý một “cây thuốc” Đông y

Tại Hội nghị tổng kết 10 năm phát triển nền Đông y Việt Nam, ông Phạm Vũ Khánh, Cục trưởng Cục Y dược cổ truyền (Bộ Y tế) cho biết tỷ lệ khám chữa bệnh (KCB) y dược cổ truyền (YDCT) và kết hợp YDCT với y học hiện đại, tỷ lệ giường bệnh cho YDCT ở tuyến tỉnh đều giảm.


Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng chỉ ra: Việt Nam có nguồn dược liệu phong phú, nhiều bài thuốc hay, nhưng vẫn chưa phát huy được trong KCB. Nhiều bài thuốc hay của Tuệ Tĩnh Đường chưa được phát triển, nên mới dừng ở việc đi KCB từ thiện cho bà con. Người dân khi có bệnh đều nghĩ đến KCB Tây y, trong khi nhiều bệnh, thuốc Đông y chữa được. Tỉ lệ KCB kết hợp giữa Đông y và Tây y còn khiêm tốn. Nguồn dược liệu còn bị khai thác bừa bãi.

Người đứng đầu ngành y tế cũng thừa nhận một số điều khoản trong Luật KCB, Luật BHYT, Luật Dược... đã bộc lộ những điểm chưa phù hợp, thậm chí, cản trở sự phát triển của YDCT.

Nhiều rào cản của YHCT đã được thẳng thắn chỉ ra, nhằm tìm giải pháp khắc phục cho YHCT. 

Các ý kiến đồng ý rằng đang có sự chồng chéo trong quản lý nhà nước giữa các bộ ngành. Ví như Bộ Y tế quản lý dược liệu dùng làm thuốc, thuốc dược liệu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc cổ truyền;  Bộ NN&PTNT quản lý nuôi trồng cây thuốc, quản lý rừng trong đó có động vật, thực vật làm thuốc; Bộ Công Thương quản lý việc buôn bán, xuất nhập khẩu dược liệu dùng cho các lĩnh vực khác thuốc như: Thực phẩm, thực phẩm chức năng (TPCN), mỹ phẩm, công nghiệp hóa dược, tinh dầu, chất thơm; Bộ Khoa học & Công nghệ quản lý về nghiên cứu, công nghệ và tiêu chuẩn hóa; Bộ Tài chính (Tổng Cục Hải quan) quản lý, giám sát việc nhập khẩu dược liệu;  Bộ Quốc phòng (Bộ đội biên phòng) phối hợp quản lý dược liệu nhập lậu qua đường tiểu ngạch; UBND các tỉnh/thành phố quy hoạch vùng nuôi trồng, chỉ đạo nuôi trồng và khai thác cây thuốc trên địa bàn. 

Hiện chưa có cơ quan làm đầu mối để thống nhất quản lý chuỗi dược liệu. Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào YDCT còn chậm, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của YDCT.

Nhiều đại biểu bày tỏ trăn trở trước Đông y VN chưa phát triển xứng tầm
Nhiều đại biểu bày tỏ trăn trở trước Đông y VN chưa phát triển xứng tầm

Theo Cục Y dược cổ truyền, một số Luật hiện hành bộc lộ những hạn chế như áp dụng các quy định của y học hiện đại đối với YDCT là không hợp lý. Khi thực hiện Luật KCB, còn nhiều vướng mắc cho YHCT trong việc cấp chứng chỉ hành nghề, nên hiện có khá đông người hành nghề không được cấp chứng chỉ. Nhóm người hành nghề theo kinh nghiệm dân gian, nhóm là ông lang bà mế (hành nghề KCB theo tri thức truyền thống của dân tộc hay y học dân tộc thiểu số) vẫn không có cơ chế quản lý, kiểm soát được.

Ông Phạm Vũ Khánh cho hay việc thực hiện Luật BHYT cũng còn nhiều khó khăn trong KCB và thanh quyết toán BHYT về YDCT. Nhiều bệnh nhân sau khi điều trị cấp tính tại các bệnh viện (BV) đa khoa thì được chuyển đến BV YHCT, nhưng do các rào cản trong cơ chế chuyển tuyến khiến bệnh nhân không được chuyển đến BV YHCT. Hiện số người đăng ký KCB BHYT ban đầu tại các BV YHCT rất thấp, do đó, cần mở rộng nhóm đối tượng lựa chọn BV YHCT tỉnh đăng ký ban đầu. 

Cần xem xét vấn đề thanh toán BHYT cho những bệnh nhân ngoại trú trái tuyến ở các BV YHCT và sử dụng thuốc nam trong KCB tại tuyến cơ sở. Chưa có cơ chế tăng cường thuốc nam sử dụng trong chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặc biệt ở tuyến y tế cơ sở, nhất là trong đấu thầu thuốc YHCT.

Dây chuyền sắc thuốc hiện đại ở BV YHCT Bộ Công an

Dây chuyền sắc thuốc hiện đại ở BV YHCT Bộ Công an

Đại diện Cục Y dược cổ truyền cũng cho rằng, Luật An toàn thực phẩm (ATTP) qui định TPCN gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học, dẫn đến nhiều tổ chức, cá nhân đã chuyển dạng các bài thuốc YHCT quý thành dạng TPCN để được lưu hành, đồng thời quảng cáo như dược phẩm. Hiện tượng quảng cáo vượt quá khả năng chuyên môn, hoặc sai sự thật trên mạng xã hội và một số phương tiên thông tin đại chúng tràn lan, khiến cho người dân mất lòng tin với YHCT, ảnh hưởng đến uy tín của các thầy thuốc YHCT chân chính. Trong khi đó, chế tài chưa đủ mạnh hoặc xử lý khó khăn, khiến cho việc ngăn chặn chưa hiệu quả.

Mặt khác, xu hướng sản xuất TPCN chỉ từ một vị thuốc với dịch vụ cung ứng tiện lợi, nên người dân dễ tiếp cận, dẫn đến tình trạng lạm dụng mà không tuân theo nguyên lý sử dụng thuốc của YHCT, dễ xảy ra những tác động xấu cho sức khỏe. Công tác truyền thông chưa phù hợp cũng góp phần tạo nên việc nhiều người dân, kể cả đội ngũ cán bộ y tế, hiểu chưa đúng bản chất của YHCT trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Hành lang pháp lý liên quan đến quản lý dược liệu trong Luật Dược chưa đầy đủ, khiến cho việc xử lý khó khăn; cũng chưa có quy định chặt chẽ việc bảo tồn, thu hái dược liệu tự nhiên; chế tài kiểm soát việc sản xuất, chế biến, buôn bán, kinh doanh dược liệu chưa đủ mạnh là nguyên nhân của tình trạng dược liệu/thuốc YHCT không đảm bảo chất lượng trôi nổi trên thị trường.

Trong lĩnh vực YHCT, các đơn vị y tế trong CAND đã luôn quan tâm đến công tác nghiên cứu khoa học, để phát triển và ứng dụng các tiến bộ vào KCB. Một trong số đó là  đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Bảo tồn nguồn gen, cây thuốc quý hiếm tạo nguồn nguyên liệu làm thuốc” giai đoạn 2013-2017. Kết quả đã làm được 786 tiêu bản cây thuốc, xác định tên khoa học 322 loài cây thuốc, di thực trên 200 nguồn gen cây thuốc quí hiếm, có giá trị đưa về bảo tồn tại BV Công an tỉnh Tuyên Quang và Phú Thọ đều cho kết quả  tốt.


Thanh Hằng

Các tin khác

Nguy cơ sức khỏe từ việc sử dụng thuốc đông y giả

Nguy cơ sức khỏe từ việc sử dụng thuốc đông y giả

Thảo dược, thuốc đông y cổ truyền là giải pháp chăm sóc sức khỏe tự nhiên được rất nhiều người quan tâm sử dụng. Thế nhưng, việc sử dụng thảo dược, đông y đại trà lại là nguy cơ cảnh báo đến sức khỏe, chưa kể nhiều đối tượng sản xuất thuốc đông y giả, nhái kém chất lượng để lại không ít hệ lụy cho sức khỏe người sử dụng.

Từ 1/7, thêm nhiều chính sách mới về bảo hiểm y tế có lợi cho người dân

Từ 1/7, thêm nhiều chính sách mới về bảo hiểm y tế có lợi cho người dân

Từ ngày mai (1/7), người dân khám ngoại trú trái tuyến được Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán 50% mức hưởng trong phạm vi quyền lợi (thay vì không được thanh toán như trước đây). Cũng từ 1/7, vaccine HPV (hiện giá tiêm dịch vụ gần 3 triệu/mũi) được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng.

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Ngày 30/6, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã yêu cầu một nhà thuốc tại xã Đức Trọng niêm phong toàn bộ số thuốc cổ truyền ACTISÔ của Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng vì không đạt yêu cầu chất lượng chỉ tiêu giới hạn cho phép về thể tích theo tiêu chuẩn cơ sở.

Số vụ ngộ độc thực phẩm tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026

Số vụ ngộ độc thực phẩm tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026

Liên tiếp các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể trong thời qua đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc mất vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP) từ thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể...Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố đều tăng so với cùng kỳ.

Năm người bị tim mạch nguy kịch được cứu kịp thời

Năm người bị tim mạch nguy kịch được cứu kịp thời

Các chuyên gia của Viện Tim mạch Việt Nam vừa phối hợp cùng đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình cứu 5 trường hợp bị mạch vành phức tạp, nguy kịch, mà không phải chuyển lên Hà Nội như trước đây.

 Việt Nam có tỷ lệ thanh thiếu niên ít vận động cao nhất thế giới

Việt Nam có tỷ lệ thanh thiếu niên ít vận động cao nhất thế giới

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ thanh thiếu niên ít vận động cao nhất thế giới. Cùng với đó, thói quen tiêu thụ thức ăn chế biến sẵn, thực phẩm chứa nhiều đường, muối và chất béo bão hòa đang âm thầm tạo ra một thế hệ đối diện sớm với các bệnh lý mãn tính đang gia tăng ở nước ta.

Khai trương Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sau hơn 10 năm lỗi hẹn

Khai trương Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sau hơn 10 năm lỗi hẹn

Sau nhiều năm được Chính phủ chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển hệ thống y tế chất lượng cao và bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Khi nội soi tiêu hóa phóng đại lên 520 lần

Khi nội soi tiêu hóa phóng đại lên 520 lần

Viêm teo niêm mạc dạ dày, dị sản ruột, loạn sản hay các bất thường thực quản là những tổn thương được ghi nhận trong sự kiện hội thảo khoa học "Cập nhật công nghệ siêu nội soi Endocyto từ Nhật Bản”. Từ các trường hợp thực tế, nhiều giá trị của công nghệ nội soi thế hệ mới tiếp tục được giới chuyên môn quan tâm.

Vinmec Hải Phòng thành công thay khớp vai đảo ngược cho bệnh nhân người Anh

Vinmec Hải Phòng thành công thay khớp vai đảo ngược cho bệnh nhân người Anh

Đối mặt nguy cơ mất chức năng vận động cánh tay do biến chứng không liền xương sau phẫu thuật điều trị gãy phức tạp đầu trên xương cánh tay, bệnh nhân người Anh đã được điều trị thành công bằng kỹ thuật thay khớp vai đảo ngược, kỹ thuật lần đầu tiên được triển khai tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng.

Trẻ mắc phế cầu khuẩn nặng: Có ca điều trị với chi phí vượt 1 tỷ đồng

Trẻ mắc phế cầu khuẩn nặng: Có ca điều trị với chi phí vượt 1 tỷ đồng

Tại tọa đàm “Nâng cao hiểu biết về bệnh phế cầu khuẩn, xây dựng lá chắn phế cầu đủ rộng bảo vệ sức khỏe con đầy đủ” do Hội Y học Dự phòng tổ chức ngày 24/6 tại TP Hồ Chí Minh - với sự hỗ trợ khoa học từ Pfizer Việt Nam, các chuyên gia cho biết bệnh do phế cầu khuẩn ở trẻ em có thể diễn tiến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và một số trẻ có bệnh nền.

Từ ngày 1/7/2026, mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế khi khám ngoại trú trái tuyến

Từ ngày 1/7/2026, mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế khi khám ngoại trú trái tuyến

Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hồ Chí Minh, từ ngày 1/7/2026 tới đây, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và cấp chuyên sâu sẽ được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây chưa được thanh toán.

Ghép gan cứu sống nam sinh mắc bệnh di truyền

Ghép gan cứu sống nam sinh mắc bệnh di truyền

Một gia đình ở Hà Nội có 3 người con mắc căn bệnh xơ gan do đột biến gen di truyền, trong đó 2 người đã mất vì căn bệnh này. Điều kỳ diệu đến với cậu con trai út khi em được ghép gan từ người hiến, thoát khỏi "cửa tử".