Ngay cả nhiều quán cơm bụi, gà thải cũng là nguyên liệu chính để chế biến thành gà ta. Điều đáng nói là hầu hết số gà thải đang bày bán tràn lan này đều nhập lậu qua đường tiểu ngạch, không có nguồn gốc xuất xứ cũng như giấy tờ kiểm dịch và chúng chính là nguồn lây nhiễm dịch bệnh nguy hiểm.
Đến hẹn cuối năm, gà Trung Quốc lại ồ ạt "đổ bộ"
Trong khi gà ta "xịn" được làm sạch có giá 125.000 đồng/kg, gà thải chỉ có giá từ 80.000 - 90.000 đồng/kg. Điều lạ là trong khi giá các mặt hàng thực phẩm càng gần Tết Nguyên đán càng đắt, thì gà thải lại hạ giá. Nguyên nhân chính là thời điểm cuối năm, lượng gà thải của Trung Quốc được nhập lậu qua biên giới ồ ạt, nhiều đến mức gà ta "xịn" mới là của hiếm, còn gà thải lại tràn ngập, nên giá cả cũng hạ hơn những tháng trước.
Theo ghi nhận của chúng tôi, hầu hết tất cả các chợ bán lẻ trên địa bàn Hà Nội đều có bán gà thải, kể cả gà sống nhốt trong chuồng. Nhìn bề ngoài, rất khó để phân biệt gà ta thật và gà thải vì giống gà này của Trung Quốc cũng na ná giống gà ta. Gà mái lông cũng màu nâu xám, gà trống lông mượt, bóng và màu sắc hoàn toàn "sao y bản chính" gà ta.
Chỉ những người bán gà mới có kinh nghiệm phân biệt gà thải và gà ta. Chị Vân, bán gà tại chợ Nguyễn Công Trứ cho biết, mỗi ngày, chị bán khoảng 60 con gà, trong đó có đến 40 con là gà thải. "Chủ yếu là các quán ăn họ mua về để chế biến, chứ người nội trợ mua gà thải cũng ít, vì thịt gà thải khi luộc hay rang lên không thơm, da gà không vàng mà trắng bợt em ạ. Bọn chị bán cũng nói rõ cho khách rồi tùy khách lựa chọn", chị Vân cho biết.
Chính chị Vân cũng thừa nhận, nếu chỉ nhìn bề ngoài, khó mà phân biệt được đâu là gà ta, đâu là gà thải. Khách hàng quen thuộc của chị Vân là các quán cơm bụi, cơm văn phòng. Thịt gà thải thường được chủ quán mua để chế biến thịt gà nấu đông, thịt gà rang hoặc gà om nấm… vì những món ăn này cần rất nhiều gia vị và khi nấu lên thì mùi của gia vị sẽ át mùi thơm của thịt gà, dễ đánh lừa vị giác. Nhiều nhà hàng cũng thường xuyên đặt gà thải về để gài thêm vào đĩa thịt gà luộc, giảm giá thành mâm cỗ cưới".
Không phải đến năm nay, gà thải Trung Quốc mới có mặt tại Việt Nam như nhiều tờ báo đưa tin. Hầu như năm nào, vào dịp cuối năm, gà thải Trung Quốc cũng đều ồ ạt "đổ bộ" vào miền Bắc và gần Tết luôn là dịp các cơ quan quản lý đau đầu vì số lượng gà nhập lậu nhiều tới mức không có đủ lực lượng để kiểm soát.
Ngày ngày, người Hà Nội đang tiêu thụ một số lượng lớn gà thải Trung Quốc nhưng điều đáng lo ngại là phần lớn số gà này không hề có kiểm dịch, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Nông dân cũng thích nuôi gà thải
Có một thực tế là không chỉ người kinh doanh gia cầm tại các chợ thích bán gà thải Trung Quốc vì giá thành rẻ, dễ mua, dễ bán. Ngay cả nhiều người nông dân cũng thích mua gà thải về vỗ béo để bán. Bác Nguyễn Văn Hải, xã Minh Trí, Sóc Sơn cho biết, gia đình bác đang nuôi gần 50 con gà (bác Hải gọi gà thải là gà Bắc Giang) trong vườn.
Khi mua chỉ 50.000 đồng/kg, bác rào vườn, thả gà và cho ăn thóc, gạo chừng hơn một tháng, khi sờ lườn và đùi con gà rắn lại là lúc có thể "xuất chuồng". "Qua một thời gian được vỗ béo và thả vườn, gà thải Trung Quốc khi đã luộc lên cũng không khác gì gà ta", bác Hải tự hào.
Trung bình sau khi được vỗ béo, gà lên khoảng 1-1,3kg/con và lúc này, giá bán đương nhiên là giá bán gà ta. Bác Hải cũng kể rằng, gà trống của Trung Quốc khi mua chừng 1,5kg, nhưng chỉ sau hơn 1 tháng nuôi có thể lên đến trên 3kg. Một lãnh đạo công ty kinh doanh gà sạch cho chúng tôi biết, đa phần gà thải đều là giống gà Lương Phượng, bề ngoài trông không khác gì gà ta, nhưng thịt nát hơn, ăn tạp và lên cân nhanh hơn. Chính vì vậy, phong trào mua gà thải về vỗ béo đang bắt đầu phát triển tại nhiều nơi, đặc biệt là các khu vực ngoại thành.
Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Văn Năm, Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) cho biết, thực tế, gà thải loại nhập lậu từ Trung Quốc vào nước ta không được kiểm dịch và cách ly theo dõi như quy định nhập khẩu động vật, nên chúng ẩn chứa nguy cơ mang mầm bệnh lây lan cho gia cầm trong nước, đặc biệt là dịch cúm gia gia cầm. Do không được kiểm dịch nên gà thải không thể đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng.
Rõ ràng, gà nhập lậu bán tràn lan như hiện nay cần được ngăn chặn và kiểm soát. Ông Năm cho rằng, các địa phương cần có biện pháp quyết liệt, nhất là thời điểm Tết Nguyên đán đã cận kề. Nếu phát hiện có gà không rõ nguồn gốc, cần tịch thu và nuôi cách ly, tiến hành tiêu hủy nếu cần thiết...
