Chiến thuật truy sát khủng bố bằng máy bay không người lái của CIA

Mới đây, báo cáo viên đặc biệt Philip Alston của Liên Hiệp Quốc (LHQ) vừa đưa ra một bản báo cáo đáng chú ý, trong đó buộc tội Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đang vi phạm luật pháp quốc tế bằng việc sử dụng các thiết bị bay không người lái (UAV) để tiêu diệt những người được cho là quân Taliban tại Pakistan.

Trên thực tế, bản báo cáo 29 trang của Philip Alston, ông là một giáo sư  luật người Australia đang giảng dạy tại Trường đại học Tổng hợp New York - có liên quan đến tình trạng những vụ tử hình ngoài tòa án, những vụ tử hình không có điều tra xét xử hay còn có thể nói là tùy tiện trên thế giới. Trong báo cáo này, Mỹ đã được nhắc tới hàng đầu với vai trò một quốc gia thường xuyên áp dụng chiến thuật tiêu diệt hàng loạt và thậm chí còn đang áp dụng rộng rãi hơn chiến thuật này.

Theo lời ông Alston, những hành động tương tự như trên theo nguyên tắc chỉ được áp dụng trong điều kiện xung đột quân sự, khi có binh lính hay dân thường của đối phương tham gia vào các trận đánh. "Nhưng trong thời gian gần đây, những vụ này lại thường xảy ra ở cách xa chiến trường bằng cách sử dụng các thiết bị bay không người lái" - đại diện của LHQ nhận xét.

Báo cáo cho biết, nước Mỹ hiện nay đang sử dụng vũ lực tại một loạt quốc gia dựa trên cái gọi là quyền tự vệ trước Al-Qaeda và các băng nhóm khủng bố. Tuy nhiên, tình trạng áp dụng quá mức quyền tự vệ này đang mâu thuẫn với hiến chương LHQ, và hơn nữa có thể trở thành một tiền lệ nguy hiểm. Nhiều quốc gia khác có thể viện lý do kiểu này để thẳng tay truy sát những đối tượng mà họ cho là khủng bố, dẫn tới sự rối loạn về luật pháp trên toàn thế giới.

Trên thực tế, nhiều nước đang có xu hướng tăng cường đội ngũ UAV của mình, do chúng có thể thực thi những vụ truy sát hàng loạt mà lại không gây nguy hiểm.

Philip Alston nhận xét, CIA đã dựng lên một bức màn bí mật xung quanh những đối tượng bị tiêu diệt và nguyên nhân tiêu diệt họ, khiến công luận rất khó có thể giám sát xem hành vi đó có thể được chấp thuận về mặt pháp lý hay không. Thực trạng này còn gây khó khăn hơn cho việc truy tìm và trừng phạt những kẻ chịu trách nhiệm về cái chết của những người vô tội trong các vụ truy sát tương tự.

Thông qua báo cáo, quan chức LHQ cũng đề nghị Chính phủ Mỹ nên chuyển giao quyền kiểm soát về chương trình tiêu diệt khủng bố cho Lầu Năm Góc, do quân đội có những quy tắc rõ ràng hơn trong chiến tranh, nhưng điều chủ yếu là hoạt động của họ minh bạch hơn đối với chính phủ và công luận Mỹ so với CIA. Alston đưa ra dẫn chứng về trường hợp xảy ra tại tỉnh Uzurgan (Afghanistan) vào tháng 2 vừa qua, khi có tới 23 dân thường thiệt mạng vì những đòn không kích của UAV. Chính quân đội đã điều tra thành công vụ việc và xác định được nguyên nhân thảm kịch là do lỗi của bộ phận thao tác.

Các loại UAV hiện đại như Predator hay Reaper đang là công cụ chủ lực của Mỹ trong cuộc chiến chống lại các tay súng Taliban và Al-Qaeda tại Pakistan.
Các loại UAV hiện đại như Predator hay Reaper đang là công cụ chủ lực của Mỹ trong cuộc chiến chống lại các tay súng Taliban và Al-Qaeda tại Pakistan.

Ông Alston đã kêu gọi CIA cần phải công khai hơn trong lĩnh vực này. Cụ thể, quan chức này đề xuất phải công bố thông tin về những cá nhân bị tiêu diệt trong những chiến dịch sử dụng UAV. Alston cũng nhắc tới một thực tế cho thấy, phần lớn những vụ tấn công của UAV đều không được nhắc tới, chỉ rất hiếm khi chính quyền Mỹ mới thông báo về việc tiêu diệt được một thủ lĩnh phiến quân nào đó. Vị giáo sư này còn kêu gọi xây dựng một đạo luật quốc tế mới quy định việc sử dụng UAV để đảm bảo luôn tuân thủ theo các luật lệ thời chiến.

Chiến thuật không kích bằng UAV còn gây ra một nguy cơ tiềm tàng nữa về mặt tâm lý. Đơn giản là do nó đang biến một hành vi giết người trên thực tế trở thành một việc tương tự như trò chơi trên máy tính, do các thao tác viên UAV thường ở cách xa hàng ngàn dặm so với chiến trường thực tế, chỉ tiếp nhận những gì đang diễn ra qua hình ảnh trên màn hình máy tính. Từ năm 2004, CIA đã tiến hành ít nhất 150 vụ tấn công bằng UAV tại khu vực tây bắc Pakistan làm hàng trăm người chết và bị thương. Tần suất các vụ tấn công kiểu này theo ghi nhận còn tăng lên kể từ khi Tổng thống Obama lên nắm quyền.

Cụ thể theo như điều tra viên Jane Mayer của tạp chí The New Yorker, trong 9 tháng rưỡi đầu tiên lên cầm quyền, Tổng thống Obama đã phê chuẩn ít nhất 41 vụ không kích tại Pakistan, tức là tương đương tần suất mỗi tuần một vụ - bằng với số phi vụ mà người tiền nhiệm Bush đã phê chuẩn trong 3 năm cuối cùng tại Nhà Trắng. Những vụ tấn công này đã sát hại tổng cộng gần 500 người.

Dù Mỹ không chính thức thừa nhận sự tồn tại của chương trình sử dụng UAV tiêu diệt khủng bố, nhưng cả Nhà Trắng và Langley - trụ sở của CIA vẫn đưa ra phản ứng trước chỉ trích từ bản báo cáo trên. Như đại diện CIA đã bác bỏ những kết luận của Alston, đồng thời tuyên bố, tình báo Mỹ đang hành động trong khuôn khổ luật pháp, dưới sự kiểm soát của chính quyền, đồng thời các mục tiêu luôn được lựa chọn cẩn thận

Linh Nga (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.