Với cán bộ, chiến sĩ Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9, mỗi chuyến đi tìm hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ mà còn là hành trình trả lại tên tuổi cho những người con ưu tú đã hy sinh vì Tổ quốc.
Những ngày này, trên khắp các địa bàn thuộc Quân khu 9, những bước chân của người lính Đội K90 lại tiếp tục lên đường. Hướng tới mục tiêu thiêng liêng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai với tinh thần khẩn trương và quyết tâm cao nhất. Trong quá trình đó, các cán bộ, chiến sĩ Đội K90 không chỉ đối mặt với khắc nghiệt của địa hình, thời tiết hay những hiểm nguy còn sót lại sau chiến tranh, họ còn “chạy” đua với thời gian để thực hiện một sứ mệnh cao cả: Tìm kiếm, quy tập và xác định được danh tính để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ quê hương...
Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, trong hai tháng qua, cán bộ và chiến sĩ Đội K90 đã liên tục ra quân với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Tờ mờ sáng, khi sương đêm vẫn còn còn phủ trên những rặng cây dọc các con đường vào địa bàn thành phố Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long, các thành viên của Đội K90 đã lên đường. Mảnh đất trú phú của Nam Bộ hôm nay, trong những năm kháng chiến từng là chiến trường ác liệt, nơi bom đạn cày xới suốt những năm kháng chiến…
Không quản ngại gian khổ, đơn vị đã tập trung cao độ lực lượng, tích cực tìm kiếm và quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ tại địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long. Mỗi mét đất được lật lên là một minh chứng cho lời thề tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống.
Nhìn lại lịch sử, vào cuối những năm 1960, xã Lương Hòa (tỉnh Vĩnh Long) từng là một chiến trường vô cùng ác liệt, nơi gánh chịu bom cày đạn xới và là nơi yên nghỉ của biết bao người con ưu tú. Nhận chỉ đạo từ cấp trên trong chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm, Đội K90 đã lập tức triển khai lực lượng mũi nhọn tại đây.
Trong chiến dịch này, mặc dù có sự giúp đỡ của một số người dân nhưng việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn có nhiều khó khăn. Thời tiết Nam Bộ mưa nắng đan xen thất thường, biến khu vực tìm kiếm thành những bãi sình lầy thụt sâu…Cùng với thời gian, những dấu tích chiến tranh cũng thay đổi dần theo năm tháng. Tuy nhiên, thời tiết, những khó khăn cũng không thể làm nản lòng những người cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ . Trong phạm vi đào tìm rộng lớn lên tới hơn 3.000 mét vuông, từng nhát cuốc, nhát xẻng đều được thực hiện với sự cẩn trọng, tỉ mỉ tối đa để tránh làm tổn thương đến di vật của các liệt sĩ. Đặc biệt, từ nguồn thông tin quý giá do các cựu chiến binh cung cấp, lực lượng chức năng địa phương phối hợp cùng Đội K90 đã quy tập thành công trên 30 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này.
Thực hiện nhiệm vụ tại đây, Binh nhất Nguyễn Khánh Duy, Chiến sĩ Phân đội 1, Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9, xúc động chia sẻ: “Lần đầu tiên em đào thấy hài cốt thì em rất xúc động và cố gắng tìm các chú, bác về đưa họ về nơi an nghỉ".
Hành trình tìm kiếm đồng đội chưa bao giờ là dễ dàng. Với gần 20 năm gắn bó với công tác quy tập trên khắp các nẻo đường trong nước và cả trên đất nước Campuchia, Đại úy Lê Quốc Toàn (Đội K90) đã quá quen thuộc với những âm thanh phát ra từ thiết bị dò tìm chuyên dụng. Anh chia sẻ rằng, công việc này đòi hỏi một tinh thần thép, bởi lẩn khuất dưới lòng đất không chỉ có xương cốt đồng đội, mà còn cả những hiểm nguy rình rập từ bom mìn còn sót lại.
Nhớ lại những ký ức không thể nào quên, Đại úy Lê Quốc Toàn kể: “Năm 2014, ở huyện Sameaki Mean Chaey, trong quá trình đào trong rừng sâu, tôi cũng rà cắt lớp nhưng còn sót lại trái M79…”. Chính những hiểm nguy thực tế ấy càng làm nổi bật lên ý chí kiên cường của người lính K90. Đối với các anh, càng gian khó, càng nguy hiểm thì lòng quyết tâm lại càng phải được đẩy lên cao độ.
Trong giai đoạn hiện tại của Chiến dịch 500 ngày đêm, Đội K90 đang tập trung tối đa lực lượng để đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn, đẩy mạnh rà soát những vị trí từng là nghĩa trang tạm thời trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Việc chạy đua với tốc độ đô thị hóa và sự thay đổi của địa hình là một bài toán nan giải, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị bộ đội và chính quyền, nhân dân địa phương.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trách nhiệm tìm kiếm những người con hy sinh vì Tổ quốc chưa bao giờ dừng lại. Với tinh thần “Nặng nghĩa tri ân”, mỗi cán bộ, chiến sĩ Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9 đang ngày đêm nỗ lực, quyết tâm biến những mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm thành hành động thực tế, quyết tâm đưa bằng được các đồng đội trở về đất mẹ thân yêu.