Cuộc chiến trong không gian ảo
Những chiến thuật tác chiến hiện đại giờ đây đang có nhiều biến đổi khác biệt đáng kể so với thế kỷ XX trước đó, khi nguy cơ của cuộc chiến tranh thông tin đã thực sự hiện hữu. Thực tế cho thấy, dù các "chiến binh điều khiển học" đang chiến đấu trong không gian ảo, nhưng hậu quả của những trận đánh này lại là thực đối với hàng triệu người trên khắp thế giới. Đó là lý do hình thành nên Trung tâm Phòng thủ điều khiển học (CDCE) của Khối liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại thủ đô Tallinn-Estonia, nơi đảm trách việc nghiên cứu các phương pháp bảo vệ trước các "chiến binh bên bàn phím máy tính".
Được bố trí tại một căn cứ quân sự cũ, CDCE có quy mô không lấy gì làm lớn với biên chế tổng cộng gần 30 sĩ quan, nhà khoa học và cả luật gia. Tuy nhiên, các vấn đề họ nghiên cứu lại là chủ đề thu hút sự quan tâm của nhiều chính phủ trên khắp thế giới. Nói cụ thể hơn, nhiệm vụ của CDCE chính là soạn thảo các biện pháp bảo vệ trước đòn tấn công của các "chiến binh điều khiển học" (Cyberwarriors).
Thời gian gần đây, thuật ngữ này đang dần dần thay thế cho từ "tin tặc" (hacker) thông thường, bắt nguồn từ những thay đổi thực sự về chất. Thay thế cho những tin tặc thông thường xâm nhập vào hệ thống máy tính chỉ để thỏa mãn trí tò mò hay vì chuyện tư lợi lại là những nhóm lập trình viên được đào tạo, tổ chức tốt với âm mưu chiếm quyền điều khiển hệ thống máy tính của những cơ quan nhà nước, cơ quan mật vụ và bộ tham mưu quân đội v.v...
Những "chiến binh điều khiển học" trong nỗ lực tìm kiếm thông tin tình báo thường nhằm vào cơ sở dữ liệu của các tập đoàn lớn, phòng thí nghiệm khoa học-kỹ thuật, hay cơ sở quân sự. Thế giới đang ghi nhận ngày càng nhiều những "cuộc tấn công ảo" nhằm vào các cơ sở dân sự - chẳng hạn như hệ thống phân phối điện năng, cấp nước, đường ống dẫn dầu, các hệ thống vận tải và viễn thông v.v...
Cho tới thời điểm này, chưa có bất cứ một quốc gia nào có thể tự coi là đã sẵn sàng đối đầu với những cuộc tấn công như vậy. Hệ thống đáp trả những cuộc tấn công ảo hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu xây dựng, đòi hỏi nỗ lực gấp rút của các quốc gia và liên minh quân sự như NATO. Trong liên minh này, quốc gia nhỏ bé
Một hình thức chiến tranh thế giới mới?
Cựu quan chức lãnh đạo Cục Tình báo Trung ương (CIA) Michael McConnell đã so sánh tình hình hiện nay với thời điểm bắt đầu của Chiến tranh lạnh. "Chúng ta cần có một chiến lược phòng thủ, tương tự như thời điểm các đầu đạn hạt nhân Liên Xô đang đe dọa Mỹ và các nước NATO - McConnell tuyên bố - Ngày nay chúng ta phải nghĩ cách bảo vệ mình trước những đòn tấn công ảo".
Xét về một khía cạnh nào đó, những phát biểu của McConnell hoàn toàn không phải là chuyện phóng đại: các máy tính rất nhạy cảm của Nhà Trắng, Quốc hội và nhiều cơ quan chính phủ khác của Mỹ trung bình mỗi tháng phải hứng chịu 1,8 tỉ âm mưu tấn công của tin tặc (trong khi chỉ hai năm trước, các chuyên gia ghi nhận trung bình chỉ "vỏn vẹn" có 8 triệu đợt tấn công mỗi tháng). Tháng 7/2009, cả một "đội quân máy tính" bị lây nhiễm đã đồng thời tấn công 26 mạng cỡ quốc gia khác nhau tại Mỹ và Hàn Quốc.
Vấn đề hóc búa hàng đầu hiện nay là làm sao có thể tự bảo vệ trước những kẻ thù vô hình đến từ không gian ảo? Cũng như làm sao có thể xác định được chắc chắn những kẻ tấn công? Hiện các tin tặc thời hiện đại thường công khai quảng cáo về “dịch vụ” của mình trên các trang web khắp thế giới. Những tay “lính đánh thuê điều khiển học” sẵn sàng phục vụ bất cứ một khách hàng nào trả tiền hậu hĩnh cho chúng để hoạt động gián điệp hay phá hoại chống lại bất cứ một tổ chức quân sự, khoa học hay ngân hàng nào.
Không chỉ có các lập trình viên mà cả các luật gia giờ đây cũng đang trong tình cảnh bất lực, ngay cả khi họ may mắn tìm ra dấu vết của các tin tặc tấn công mình. Nguyên nhân đơn giản là một hệ thống tư pháp quốc tế nhằm truy tố những hành vi tội ác tương tự hiện vẫn chưa thể hình thành.
Vũ khí tấn công điều khiển học - thực tế ảo hay mối đe dọa thật?
Theo đánh giá, một vài nước thật ra đã sở hữu những loại "vũ khí tấn công điều khiển học" đầu tiên. Chẳng hạn như theo đề xuất của các chuyên gia từ NATO, khả năng về một đợt tấn công vào các cơ sở hạt nhân của
Triển vọng sẽ còn u ám hơn, nếu các tin tặc của Al-Qaeda, Taliban hay nhiều tổ chức khủng bố khác quyết định "tham chiến" trên mặt trận mới này. Có nhiều dự đoán khẳng định, nếu cộng đồng quốc tế không nhanh chóng có những biện pháp bảo vệ hữu hiệu, thì chỉ trong vòng 4 đến 5 năm nữa, các tin tặc của bọn khủng bố hoàn toàn có khả năng tấn công vào tập đoàn công nghiệp, ngân hàng hay các cơ quan quốc gia với những hậu quả không thể lường trước. Nhiệm vụ phải chuẩn bị sẵn sàng đương đầu với những mối đe dọa này chắc chắn sẽ là một trọng trách của những trung tâm như CDCE