Giả mạo người kêu gọi từ thiện và nhà hảo tâm từ xa
Thông thường, sau khi kết thúc kêu gọi từ thiện bất kỳ trường hợp nào, người kêu gọi sẽ tổng kết, đăng tải công khai kết quả từ thiện lên chính trang mạng xã hội của mình để thể hiện sự công khai, minh bạch và trao tận tay số tiền của các nhà hảo tâm đến với người cần được hỗ trợ. Thế nhưng, lợi dụng những thông tin công khai này, các đối tượng lừa đảo đã mạo danh người kêu gọi để đưa ra những thông tin gian dối, không đúng sự thật, yêu cầu người nhà chuyển hoàn lại một phần số tiền đã ủng hộ để chiếm đoạt.
Anh L.H.T, 31 tuổi, Bí thư Chi đoàn một xã ở tỉnh Quảng Ngãi (cũ) kể, mới đây, anh trực tiếp đứng ra kêu gọi từ thiện, hỗ trợ cho 1 hộ dân trên địa bàn với số tiền hơn 45 triệu đồng. “Người chồng là lao động chính, ngày hôm đó không may bị tai nạn giao thông khi đang trên đường trở về nhà, bị chấn thương sọ não phải kịp thời chuyển ra bệnh viện đa khoa Đà Nẵng để mổ cấp cứu. Sau khi tổng kết số tiền mạnh thường quân đã ủng hộ, tôi đã trực tiếp ra TP Đà Nẵng trao số tiền này cho người nhà”, anh T chia sẻ và cho biết thêm, sau đó, anh đã liệt kê, cập nhật toàn bộ thông tin, hình ảnh liên quan đến hoạt động kêu gọi từ thiện cho trường hợp này đăng lên tài khoản facebook cá nhân, fanpage của Đoàn xã, với mục đích kết thúc kêu gọi từ thiện và công khai, minh bạch hoạt động từ thiện của bản thân.
Ngay sau đó, các đối tượng lừa đảo đã sử dụng 1 facebook giả mạo tài khoản cá nhân của anh L.H.T với hình ảnh đại diện, ảnh bìa giống y như facebook thật để tiếp cận, nhắn tin cho người nhà. Nhóm lừa đảo đã thông tin cho người nhà biết, trong tổng số tiền đã trao, có một mạnh thường quân đã chuyển nhầm số tiền - người này chỉ muốn ủng hộ 500 nghìn đồng, nhưng đã chuyển nhầm thành 5 triệu đồng. Với lý do, để khỏi tốn thời gian chuyển tiền qua trung gian (người kêu gọi từ thiện), nhóm lừa đảo yêu cầu gia đình phải chuyển hoàn lại cho nhà hảo tâm 4,5 triệu đồng theo số tài khoản do nhà hảo tâm cung cấp.
Sau khi kiểm tra, thấy trong danh sách có 1 nhà hảo tâm đã ủng hộ số tiền cao nhất là 5 triệu đồng, không chút nghi ngờ, người nhà đã chuyển khoản trả lại 4,5 triệu đồng theo yêu cầu của các đối tượng.
Tinh vi và nguy hiểm hơn, các đối tượng lừa đảo còn chủ động giả mạo, đóng vai là nhà hảo tâm là doanh nhân rất thành đạt, đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài, muốn giúp đỡ đồng bào trong nước nhưng phải xác minh, kiểm tra.
Để chiếm lòng tin của nạn nhân, đối tượng tự đưa ra mức ủng hộ lớn, sau đó yêu cầu người nhà cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân, chụp hình thẻ tín dụng, căn cước để các đối tượng xác minh tài khoản này có đủ điều kiện để nhận tiền từ nước ngoài hay không?
Sau đó, các đối tượng tiếp tục yêu cầu người nhà chia sẻ màn hình cuộc gọi video trên messenger để chúng hướng dẫn cách nhận tiền nhưng thực chất là để hợp thức hóa việc chuyển tiền trái phép từ tài khoản ngân hàng của nạn nhân. Tiếp đó, chúng dẫn dụ nạn nhân truy cập vào ứng dụng ngân hàng, cung cấp mã OTP, rồi thực hiện lệnh chuyển khoản, chiếm đoạt toàn bộ số tiền của nạn nhân.
Bằng thủ đoạn nêu trên, mới đây, các “mạnh thường quân online” đã chiếm đoạt 120 triệu đồng của chị N.T.V (34 tuổi, trú phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi) sau khi tiếp cận, đưa ra lý do xác minh tài khoản của chị có đủ điều kiện nhận tiền từ nước ngoài hay không, nếu đảm bảo yêu cầu, chúng sẽ hỗ trợ 100 triệu đồng đóng viện phí phẫu thuật ghép gan cho con gái của chị V.
Tỉnh táo để tránh... sập bẫy lừa
Theo quy định hiện hành, để có thể nhận tiền từ bất kỳ tổ chức, cá nhân ở trong hay ở ngoài nước, khách hàng chỉ cần cung cấp các thông tin cơ bản, đó là số tài khoản, tên chủ tài khoản và ngân hàng mở tài khoản. Do đó, tất cả mọi hoạt động xác minh, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh thẻ ngân hàng, mã OTP trước khi chuyển khoản ủng hộ từ thiện đều là hoạt động lừa đảo.
“Đây là thủ đoạn hết sức tinh vi và tàn nhẫn, các đối tượng không chỉ nhắm vào tài sản mà còn lợi dụng sự tuyệt vọng, lúc ngặt nghèo của những người đang gặp hoàn cảnh khó khăn để trục lợi. Do đó, người dân phải hết sức cẩn trọng để không bị lừa đảo”, Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Quảng Ngãi, cho biết.
Trên mạng xã hội, với liều lượng đăng bài phù hợp, các đối tượng “nhập vai” là người thành đạt ở nước ngoài, chủ động tiếp cận, hứa hẹn hỗ trợ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, khuất phục niềm tin ban đầu của nạn nhân bằng những hình ảnh, video clip phô trương sự giàu có, hào nhoáng, những status đầy triết lý đạo đức trên các tài khoản mạng xã hội.
“Lợi dụng sự thiếu hiểu biết, kết hợp với chiêu trò thao túng tâm lý, yêu cầu nạn nhân cung cấp, chia sẻ đầy đủ thông tin, dữ liệu cá nhân cần thiết; từ đó, kẻ gian không cần dùng mã độc hay phần mềm gián điệp phức tạp, mà chính nạn nhân lại là người "mở cửa" giao toàn quyền kiểm soát tài sản trong thẻ ngân hàng, ví điện tử cho chúng”, Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân chia sẻ thêm.
Trong xu hướng tiêu dùng hiện đại, sử dụng thẻ tín dụng, ví điện tử là một cách đơn giản và an toàn giúp người dùng thanh toán hóa đơn, mua sắm trực tuyến và nhiều hoạt động khác thuận tiện. Đó là những tiện ích không thể phủ nhận, nhưng song song đó, là những nguy cơ, rủi ro tiềm ẩn bị đánh cắp, chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Cơ quan chức năng khuyến cáo, ngay khi nhận thẻ tín dụng từ ngân hàng, hãy ghi nhớ 3 số bảo mật ở mặt sau, sau đó dùng tem vỡ hoặc băng keo đục dán kín lại, hoặc cạo mờ đi. Việc này giúp bạn không bị lộ thông tin ngay cả khi vô tình để thẻ hớ hênh hoặc bị ép buộc chụp ảnh; đồng thời, khách hàng nên đăng ký dịch vụ Mobile Banking giúp bạn nhận thông báo tức thì về mọi giao dịch thẻ. Bên cạnh đó, để chủ động phòng ngừa, giảm thiểu tối đa thiệt hại nếu không may tài khoản bị xâm nhập, khuyến cáo mọi người chủ động hạ hạn mức chuyển tiền trực tuyến/thanh toán thẻ mỗi ngày xuống mức vừa đủ dùng.
“Tuyệt đối không chia sẻ màn hình điện thoại, cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP cho người lạ (kể cả nhân viên ngân hàng) trong bất kỳ tình huống nào, đặc biệt là khi đang thao tác trên các ứng dụng ngân hàng, ví điện tử. Trong trường phát sinh rủi ro (như thất lạc, mất thẻ hoặc đã cung cấp thông tin thẻ cho các đối tượng giả mạo…), nghi ngờ có rủi ro hoặc thông tin, dữ liệu thẻ của mình có thể đã bị xâm nhập, khách hàng cần lập tức khóa thẻ thông qua ứng dụng ngân hàng cung cấp cho khách hàng hoặc liên hệ ngay số hotline tổng đài hỗ trợ khách hàng 24/7 của các ngân hàng phát hành thẻ để khóa thẻ. Trường hợp có nghi ngờ về các hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ, xử lý kịp thời”, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo.
Dựng kịch bản mẹ mổ cấp cứu để lừa đảo đồng nghiệp 
