Xã Ea Tul, huyện Cư M'gar, tỉnh Đắk Lắk có 11 thôn, buôn, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 97%. Những năm trước đây, xã Ea Tul là địa bàn bị các đối tượng phản động FULRO lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động, phá hoại, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bên cạnh đó, trên địa bàn xã còn có nhiều thanh, thiếu niên nhận thức về pháp luật hạn chế, dẫn đến phát sinh những phức tạp về an ninh trật tự.
Trước tình hình đó, từ năm 2019 đến nay, cấp ủy, chính quyền và lực lượng Công an các cấp đã tập trung chỉ đạo xã Ea Tul đầu tư xây dựng, phát triển phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc thực sự sâu rộng, hiệu quả, tạo thế trận an ninh nhân dân vững chắc để đảm bảo ổn định tình hình an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phòng, chống, kéo giảm mạnh các loại tội phạm, góp phần phát triển kinh tế xã hội ở địa phương. Một trong những đóng góp quan trọng vào sự thành công này phải kể đến lực lượng dân phòng và Công an viên bán chuyên trách ở các thôn, buôn.
Ông Y Tiếp Niê Kễn, Phó Bí thư Đảng ủy xã Ea Tul cho biết, xã đã thường xuyên duy trì hoạt động của lực lượng dân phòng và Công an viên bán chuyên trách ở các thôn, buôn. Đây được xem là "cánh tay nối dài" trợ giúp đắc lực cho cấp ủy, chính quyền và Công an xã chính quy thực hiện các chủ trương, kế hoạch và biện pháp bảo đảm ANTT, xây dựng và củng cố phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ở cơ sở.
Còn đối với xã Cư Dliê M'nông, huyện Cư M'gar, những năm trước mỗi thôn, buôn đều có một tổ an ninh tự quản (từ 5 - 6 thành viên dân phòng) và ít nhất một Công an viên phụ trách. Đây được xem là "tai mắt" của buôn làng, lực lượng nòng cốt bảo đảm ANTT ở cơ sở. Họ là lực lượng tại chỗ được nhân dân bầu ra, rất thông thuộc địa bàn, hiểu rõ phong tục, tập quán, cũng như tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; giải quyết dứt điểm những mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ khi mới phát sinh, không để xảy ra điểm nóng, phức tạp về ANTT.
Đắk Lắk là tỉnh có địa bàn rộng (đứng thứ 4 cả nước) với đa dạng các thành phần dân tộc (49 dân tộc cùng sinh sống). Hiện 100% xã, phường, thị trấn đã được bố trí Công an chính quy phụ trách, song lực lượng khá mỏng (trung bình 8,2 cán bộ/xã). Trước đây, các lực lượng bảo vệ dân phố, dân phòng và Công an viên thôn, buôn đều tham gia bảo vệ ANTT cơ sở. Tuy nhiên, thời gian gần đây nhiều địa phương không bố trí được kinh phí hỗ trợ nên giải thể lực lượng bảo vệ dân phố, dân phòng, gây khó khăn trong công tác hỗ trợ Công an xã chính quy bảo vệ ANTT địa phương.
Theo quy định của HĐND tỉnh Đắk Lắk, thì chi phí hỗ trợ cho lực lượng này mỗi tháng cao nhất là 1.490.000 đồng/người, thấp nhất là 223.000 đồng/người. Với nhu cầu cuộc sống hiện nay mức hỗ trợ như vậy là quá thấp, trong khi chi phí xăng xe đi tuần tra nhiều, lại không có công cụ hỗ trợ… khó thu hút được người tham gia.
Đại tá Trần Bình Hưng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk cho hay, hiện Đắk Lắk có 20.772 người tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, trong đó có 1.066 thành viên bảo vệ dân phố, 17.899 dân phòng và 1.807 Công an bán chuyên trách. "Thực tế hiện nay, vấn đề tranh chấp, khiếu kiện, hoạt động của các loại tội phạm, tình hình tai nạn, tệ nạn xã hội ở nhiều địa phương vẫn tiềm ẩn nhiều phức tạp. Đa số các vụ, việc có liên quan đến ANTT đều xảy ra ở cơ sở, cần phải được phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời từ sớm, hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả cho xã hội. Vì vậy, ngoài vai trò nòng cốt của Công an chính quy cấp xã, rất cần sự tham gia tích cực của các lực lượng quần chúng ở cơ sở, nhất là Công an xã bán chuyên trách, bảo vệ dân phố, dân phòng", Đại tá Trần Bình Hưng nói.
Theo Đại tá Trần Bình Hưng, trước yêu cầu bảo đảm ANTT trong tình hình mới, việc xây dựng, ban hành Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở là cần thiết. Việc này nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng, củng cố, duy trì, tăng cường lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, chế độ, chính sách đối với lực lượng này gắn với tinh gọn đầu mối, giảm chi ngân sách nhà nước.
Mặt khác, điều chỉnh thay đổi về vị trí, chức năng của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở sau khi được kiện toàn thành một lực lượng thống nhất; xác định cụ thể vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quan hệ công tác, bảo đảm điều kiện hoạt động với tính chất là lực lượng quần chúng tự nguyện, tự quản dưới sự quản lý của chính quyền, tham gia hỗ trợ lực lượng Công an thực hiện nhiệm vụ bảo vệ ANTT ở địa bàn cơ sở...
Hoàn thiện Dự án Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở 
Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đáp ứng yêu cầu đòi hỏi khách quan 
Khẳng định địa vị pháp lý lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở 
