Cái giá của nghệ thuật

Klarens Beckham vừa yên vị trên cỗ xe lăn vừa chăm chú nhìn vị khách mới đến. Valery Lang nom trẻ hơn nhiều so với giọng nói qua điện thoại, lại còn rất đẹp nữa là đằng khác. Đột nhiên ánh mắt tò mò của Klarens dừng lại trước đôi nhãn tiền sâu thẳm màu nước biển của người đối diện. Đây chính là "típ" độc giả mà Klarens từng tràn trề hy vọng, khi quyết định chấp bút viết cuốn tiểu sử "li kỳ" trần thuật cuộc đời cô vợ quá cố.

Người đẹp mở đầu câu chuyện bằng cách lý giải nguyên nhân tại sao phải lặn lội từ Denver xa xôi tới tận đây, chủ yếu là do rất mê tranh của Eva Beckham, nhất là sau khi cuốn tự truyện về nữ họa sĩ nghiệp dư sớm nổi danh nhưng xấu số được phát hành. Sau khi gật đầu tỏ ý thông cảm với thịnh tình của bạn đọc khác giới, Klarens chuyển hướng nhìn qua đống họa phẩm chất đầy phía sau, rồi tự cật vấn rằng cần mất bao thời gian để đương sự quy kết tác giả tội… cố sát.

- Cuộc đời Eva bị ám ảnh bởi những cái chết - Valery Lang kết luận - Rặt những bi kịch.

 "Bắt đầu rồi đấy", Klarens thầm nghĩ trước khi nở nụ cười gượng:

- Chị nói thật chí lý. Quá nhiều bất hạnh.

- Quả thực tôi vô cùng kinh ngạc - Người đẹp tiếp tục - Cớ sao nhiều điều bi đát chỉ rình "đổ ụp" xuống một cá nhân duy nhất?

- Thật đáng tiếc - Chủ nhân cố thử lấp liếm - Nhưng quả thực tôi chưa hiểu hết ý chị…

Minh họa: Lê Trí Dũng.
Minh họa: Lê Trí Dũng.

Vị khách chợt thò tay vào túi xắc để bên cạnh và lôi ra cuốn "Ánh sáng cuối đường hầm hay là cuộc đời của Eva Beckham", mà tác giả chính là kẻ đang hiện diện trước mặt.

- Tôi đã chăm chú đọc đi đọc lại những hai lần… Rồi manh nha hiểu ra nên quyết đọc thêm lần nữa cho vỡ lẽ…

- Nhưng chị bắt đầu hiểu ra cái gì mới được kia chứ?

- Xem ra thoạt đầu ngài rất yêu chiều vợ mình, phải không thưa ngài Klarens?

- Đúng thế! Thậm chí cung phụng hết thảy hòng đáp ứng sở thích của cô ấy, nhất là với lĩnh vực hội họa.

- Bà nhà từng có hứng khởi sáng tác những lúc bi lụy, có phải vậy không?

- Mọi chuyện khởi sự hết sức trôi chảy - Chủ nhân thẽ thọt - Nhưng đột nhiên tới độ tuổi "băm" cô ấy cảm thấy không còn hứng múa cọ trên giá vẽ nữa, đồng nghĩa với niềm đam mê duy nhất của nàng bị chôn vùi. Điều này ắt phủ một bóng đen lên đời sống vợ chồng.

- Cho đến khi em trai Eva thiệt mạng?

- Đúng vậy. Việc cậu George trượt chân ngã xuống sông khiến nàng rất buồn… Tôi động viên rằng chỉ còn cách dốc tâm vào những nét cọ may ra mới vơi đi nỗi sầu muộn. Những bức hoa u uất theo chủ đề "sự chối từ" não nùng ấy, té ra lại được giới buôn tranh tới tấp đặt hàng…

- Rồi đột nhiên Eva lại rơi vào trạng thái trầm cảm và không còn hứng thú vẽ vời gì nữa?

- Như trong cuốn tự thuật tôi đã đề cập đấy thôi.

- Cho tới giai đoạn sau cái chết bi thảm của cô bạn gái Emlily?

- Emily vốn là người bạn thân nhất của bà xã tôi. Khi hay tin Eva chẳng mặn mà với hội họa nữa cô ấy liền đề nghị chúng tôi cùng ra biển nghỉ ngơi cho khuây khỏa. Chúng tôi dùng xe hơi tới San Diego rồi thuê một chiếc thuyền buồm. Dong thuyền suốt mấy ngày quanh vịnh Island… Bỗng một buổi sáng chợt phát hiện ra rằng Emily đã mất tích từ đêm hôm trước, xác cô ấy mãi mãi không thể tìm ra vì dòng chảy quá mạnh.

- Và rồi Eva lại lao vào vẽ?

- Chị phán đoán chính xác đấy. Trọn 5 năm ròng kể từ sau vụ ấy nàng chỉ đeo đuổi đề tài phong cảnh biển, cùng chủ đề "đại dương mờ ảo" khiến bọn lái buôn nghệ thuật cứ mê tít thò lò. Eva trở thành một cây cọ sành sỏi và bắt đầu có tiếng, dĩ nhiên tiền thu nhập từ tranh cũng rất khá. Như mọi người cả thôi, ai cũng có sở thích kiếm tiền trang trải cuộc sống.

- Thế rồi cái chu kỳ "mất hứng vẽ" lại quay về? - Nữ độc giả hỏi và nhìn thẳng vào mắt chủ nhân.

- Mãi sau vụ tử nạn của cô em gái Kalorina thì Eva mới có khả năng tái thực hiện sở trường cũ.

- Trong sách ngài có kể là xe hơi của Kalorina bị mất phanh?

- Chúng tôi vừa tới làm khách nhà cô ấy thì xảy ra sự việc. Kalorina đâm thẳng vào gốc cây cổ thụ dưới con dốc gần nhà, chẳng hiểu sao không ai nhắc cô ta chuyện kiểm tra dầu phanh định kỳ… Trong nhà chỉ có ba chị em nên Eva thất điên bát đảo vì người thân cuối cùng đã lìa đời.

- Nhưng sau rốt vẫn còn nghị lực để vẽ…

- Trong cái rủi đều có cái may, nếu không có những trường hợp bất hạnh kia thì bà xã tôi chính thức chấm dứt sự nghiệp nghệ thuật ngay ở tuổi mới 33, lứa tuổi phong độ sung sức nhất cho các kiệt tác hội họa như nhận định của giới phê bình sành sỏi.

- Theo tôi - Valery Lang liền lên giọng, đôi mắt màu xanh đã chuyển qua gam lửa đỏ rực từ bao giờ - Chính ông là thủ phạm của những trường hợp bi đát đó. Hèn hạ thủ tiêu Emily và Kalorina nhằm khôi phục sức vẽ của Eva.

- Nhưng… Không dám, thưa chị Lang!... Điều này thật vô lý!... - Chủ nhân ấp úng.

- Thật thế ư? Ông chẳng kể rằng sẵn lòng làm tất cả cốt vì sở thích nghệ thuật của bà nhà. Chỉ duy nhất George thiệt mạng bởi lẽ tự nhiên. Sau khi phát hiện ra "bí quyết" giúp Eva phát triển tài năng, ông đã rắp tâm tiến hành tội ác - Nữ độc giả giơ cuốn sách dứ dứ trước mặt kẻ đối diện - Tất cả đều rõ ở trong này. Hung thủ đã tự kể chuyện mình khác gì "vạch áo cho người xem lưng".

- Chị đúng là một bạn đọc cẩn trọng, thưa chị Lang.

   Klarens nhìn người ngồi trước mặt với đôi mắt đẫm lệ cùng lời cầu khẩn:

- Nhưng xin chị hãy chiếu cố tới đống tranh đằng sau xem.

  Khi nữ khách ngoái lại phía sau, Klarens cố nhích xe lên chút nữa:

- Chị có thấy nỗi buồn sâu thẳm thể hiện trong các sáng tác của Eva không? Nữ họa sĩ cùng tác phẩm song hành đã chạm tới ngưỡng của sự bất tử…

- Có chiều sâu thật đấy - Valery Lang tỏ ý thán phục rồi chầm chậm lắc đầu - Nhưng vì chúng mà gây án mạng thì…

- Nghệ thuật luôn có giá của nó - Chủ nhân nói giọng quả quyết.

- Thế mạng sống của bản thân tác giả có nằm trong cái giá ấy không? Chính ông ra tay sát hại Eva, đúng không? Đang tâm giết vợ để chiếm đoạt tài sản cùng danh vọng…

- Không! - Klarens hét váng lên - Đấy là một chuyện bất hạnh thực sự.

- Tôi đã xem biên bản hiện trường vụ tai nạn bên sở cảnh sát - Valery Lang củng cố giả thuyết của mình - Một nhân chứng ghi nhận sự giằng co tay lái giữa ông và Eva.

- Chẳng ai điều khiển xe hơi lúc ấy sất! Xin hãy tin lời tôi! - Chủ nhân van nài và nhìn thẳng vào mắt vị khách - Eva là tất cả cuộc đời tôi!

  Cặp mắt của Valery Lang xem ra đã dịu đi phần nào:

- Vâng, đến nước này thì ít nhiều tôi cũng tin lời ngài được…

 Klarens cảm thấy nhẹ cả người, ngước sang thấy Valery đang sửa lại đầu tóc trong chiếc gương con:

- Chị sửa soạn đi đâu vậy?

- Cũng chẳng biết nữa…

- Thế chị có đến chỗ cảnh sát thật không?

- Có, nhưng không sao tìm ra bằng chứng xác đáng hòng quy tội ngài.

- Trong sách tôi vẫn nói mình là kẻ vô tội đó thôi…

- Nhưng thật ra ngài vẫn rất yêu Eva?

- Yêu cả Eva lẫn sự nghiệp của nàng. Tôi yêu nhiều lắm, vả lại tình yêu với nghệ thuật đâu có tội lỗi gì…

 Chủ nhân chìa bàn tay khô gầy ra lúc chia tay:

- Chị nhớ kể với bạn đọc đồng chí hướng những điều vừa chứng kiến nhé.

   Nữ khách nắm chặt tay tác giả và đáp:

- Vâng… Dù sao cũng xin ngài thứ lỗi cho sự đường đột thái quá từ tôi.

  Còn lại một mình, Klarens Beckham lấy sức vươn vai ra chiều mãn nguyện. Cuốn tiểu sử li kỳ sẽ có được những độc giả tâm đắc, vầng hào quang quanh Eva thêm chói lọi song hành với việc lùng mua tranh của họa sĩ nghiệp dư quá cố. Điều duy nhất Klarens giữ kín trong lòng, chưa hề thổ lộ với ai cho đến tận lúc này mới chính là toàn bộ sự thật cốt truyện. Eva Beckham đã âm thầm thủ tiêu mọi người thân cốt "vực dậy" năng lực sáng tạo đang mai một. Klarens thừa biết điều đó nhưng tảng lờ như không hòng chiều theo sở thích của vợ. Cho đến một ngày Klarens suýt trở thành nạn nhân kế tiếp của Eva, bởi mục đích của nàng là "cống hiến cho nghệ thuật bằng mọi giá". Sau kỳ nghỉ cuối tuần, Eva nằng nặc đòi được cầm vô - lăng khi trở lại nhà. Trên đường lộ cao tốc buổi đêm cô đã cố tình bật pha dài chiếu đèn trực diện vào chiếc xe tải chạy ngược chiều, với dự tính xảy ra va chạm ngay chỗ chồng ngồi… Khốn thay cỗ xe tải chỉ tạt ngang đầu hất chiếc xe con qua luồng đường đối diện đúng lúc chiếc xe tải khác trờ tới… Hậu quả là Eva chết ngay tại chỗ, còn Klarens phải ngồi xe lăn hết đời.

Trong quá trình viết tiểu sử tự thuật về vợ Klarens đã cố ý thay đổi một vài tình tiết, khiến độc giả bình thường dễ ngộ nhận rằng Eva là nạn nhân của tay chồng - sát thủ, và chính điều này sẽ làm nàng càng thêm nổi danh trong lòng công chúng hiếu kỳ… Rồi tới sự xuất hiện đột ngột của nữ độc giả Valery Lang, khiến Klarens Beckham quyết định thú nhận tất cả trước cơ quan điều tra để lương tâm được thanh thản phần nào, cho dù có thể sống phần đời còn lại sau song sắt nhà tù bởi tội danh "không tố giác tội phạm". - Phải thế chứ - Kẻ tật nguyền bỗng lớn giọng tự an ủi - Nghệ thuật bao giờ cũng có cái giá xứng đáng của nó.

Bruce Holland Rogers ( Mỹ) - Hồng trần (dịch)

Các tin khác

Đóa hoa nở trong cơn mưa

Đóa hoa nở trong cơn mưa

Mỗi lần Vân đỡ anh dậy, anh vòng tay qua cái cổ ấm áp của cô và áp gò má anh vào má cô. Những lúc như thế, anh cảm thấy run rẩy, anh cảm thấy sức nặng của tấm vải bạt đắp lên chân nặng cả nghìn cân. Anh muốn đứng dậy, bế bổng cô chạy ra khỏi cái cửa hang chết tiệt kia, ra đứng giữa đất trời mà hét lên, mà quay cô mòng mòng như cánh quạt của mấy con “diều hâu” tuần tiễu trên bầu trời.

Một cú đá chết bảy mạng

Một cú đá chết bảy mạng

Ở Vương Gia Trang, có một người đàn ông trung niên tên là A Lương, 42 tuổi. Anh ta là người trung thực, chăm chỉ và sống giản dị. Anh trồng vài mẫu ngô và khoai lang trên sườn đồi phía sau làng và cách vài ngày lại đi nhổ cỏ cho ngô và khoai lang.

Chuyện con nhà lính

Chuyện con nhà lính

Vài ba hành khách khác định ngồi ở chiếc ghế cạnh người lính, nhưng họ nhìn thấy thông báo và bỏ đi. Khi máy bay gần kín chỗ, người lính thấy một cô gái rất xinh đẹp vội vã bước vào khoang máy bay nên anh ta nhanh chóng gỡ tờ thông báo khỏi chiếc ghế trống bên cạnh. Bằng cách ấy, anh lính nọ đã có được một cô gái đồng hành cùng mình trên suốt chặng bay.

Kẻ điên xem hát

Kẻ điên xem hát

Vào thời nhà Thanh, có một kẻ điên sống ở vùng Giang Nam rất mê xem hát kịch. Mỗi khi đi xem hát, hắn thường vừa xem vừa điên điên khùng khùng kéo ống quần của người khác lên nhìn, miệng còn ngâm nga điệu hát: “Chân vàng nhỏ, chân bạc xinh, kéo quần lên cho mình nhìn ngắm…”.

Đi qua dòng sông

Đi qua dòng sông

Giọng chị mơ hồ và hoảng hốt. Tôi ngước nhìn chị. Dưới ánh trăng, chị đẹp một cách lộng lẫy, như một bức ảnh nàng tiên cá tôi từng được thấy trên tờ họa báo. Làn tóc đen xõa xuống, đôi mắt to tròn lấp lánh. "Chị khổ lắm Hoàng ơi". Tôi khẽ đặt bàn tay lên vai chị: "Ta về thôi chị". Đêm ấy, bu tôi không về vì dì tôi trở bệnh.

Mây trời Huổi Chỏn

Phía ngoài, một khẩu lệnh đanh gọn. Ngay lập tức mũi đột phá gồm ba chiến sỹ cơ động lao thẳng về phía các đối tượng đang chặn đầu tiên, đẩy bật chúng về phía sau. Cực nhanh sau đó, từng tốp hai đồng chí lao vào đánh gục, tước vũ khí, khóa tay các đối tượng. Mấy chục đối tượng hàng sau, hung hãn cầm gậy gộc, vũ khí lao lên nhưng…  hự…ụp…  chúng hoảng loạn quay đầu bỏ chạy.

Vụ cháy hy hữu

Vụ cháy hy hữu

Có một người tên là Hồ Lai, lúc nào cũng nhàn rỗi chẳng có việc gì làm. Anh ta lười biếng và không làm bất cứ công việc nào cho tử tế. Bị gia đình thúc giục, anh ta vay mượn tiền và gom góp đủ để mua một chiếc xe máy cũ rồi bắt đầu buôn bán rau củ.

Không dễ dàng gì

Không dễ dàng gì

A Quý là người bán rau ngoài chợ. Hôm ấy vừa chập tối, anh thu dọn gian hàng đi về thì thấy mấy người hàng xóm đang đứng vây quanh một con chó bàn tán xôn xao.

Chuyện xảy ra trên tàu

Chuyện xảy ra trên tàu

Đoàn tàu khách địa phương dừng lại ở ga để đón tiễn hành khách. Trong số hành khách vừa lên tàu có một cô gái trẻ mặc bộ quần áo rất đẹp và hợp thời trang đang len qua các toa để tìm chỗ ngồi.

Những nẻo đường hoa

Những nẻo đường hoa

Bố làm quen với mẹ từ đó, mẹ cũng mở lòng nghe bố kể chuyện chiến tranh, bố kể cho mẹ nghe cả câu chuyện tình buồn của bố và cô Thảo. Cô ấy hứa sẽ đợi bố đi chiến trận trở về, chiếc khăn tay cô ấy tặng bố còn thêu hai chữ "đợi chờ" bằng sợi chỉ màu đỏ chói. Nhưng, năm 1973, cô ấy gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong, chiến tranh không cướp được bố, nhưng đã cướp mất cô Thảo trong một lần tải đạn ra chiến trường.

Mùa hoa trắng không trở lại

Mùa hoa trắng không trở lại

Em đến từ khi nào. Cánh tay em quấn chặt, vai tôi nóng rực, hơi thở dồn dập, đôi má ấm mềm như tan chảy, thấm dần vào từng mạch máu. Bờ môi căng mọng khẽ chạm, run run hòa vào nhịp tim thổn thức. Nụ hôn nồng nàn đưa tôi lạc giữa cánh đồng tam giác mạch phảng phất hương hoa trong gió núi.

Sương bên đá núi

Sương bên đá núi

Pháo nghe tiếng "rầm", vội cầm đèn pin chạy ra. Dưới ánh sáng vàng vọt, lão trưởng bản lồm cồm bò dậy, bộ áo chàm rách toạc một mảng ở vai, máu rỉ ra thẫm cả vạt vải. Mắt lão cứ trợn ngược nhìn vào vách đá tối om, mồm lầm bầm: "Nó phạt tao... Con ma dốc nó phạt tao thật rồi, Pháo ơi...".

Tiếng huýt sáo kỳ diệu

Tiếng huýt sáo kỳ diệu

Trương Tiểu Dũng bị gãy chân nên phải nhập viện. Trong thời gian này, do bị bó bột nên anh không thể đi lại, may sao trong phòng bệnh có cụ Trần cũng bị thương ở chân nên có thể cùng anh trò chuyện cho đỡ buồn.

Kẻ cắp siêu cấp

Kẻ cắp siêu cấp

Hắc Tam là kẻ cắp có uy tín nhất trong giới trộm cắp, kinh nghiệm “làm việc” nhiều năm đã giúp hắn phát triển được thị lực nhạy bén và khả năng phán đoán phi thường, một khi đã bị hắn nhắm tới thì không một “con mồi” nào có thể trốn thoát.

Làm bảo vệ cũng cần có kỹ năng

Làm bảo vệ cũng cần có kỹ năng

Đinh Tiểu Cương nhận bộ đồng phục bảo vệ, mặc vào và bắt đầu làm bảo vệ. Công việc của Đinh Tiểu Cương không mấy bận rộn, chỉ có việc đi dạo quanh khu phố. Cảm thấy bồn chồn, anh quyết định kiểm tra camera an ninh để xem ai đã lấy trộm cục pin của mình. Tuy nhiên, khi vào phòng giám sát, anh phát hiện chỉ có năm màn hình hiển thị hình ảnh; những màn hình còn lại đều bị hỏng.

Cây đào phai bên bờ rào đá

Cây đào phai bên bờ rào đá

Xóm nhỏ im ắng bỗng rộ lên khi hay tin A Châu bất ngờ trở về. Ai cũng nghĩ rằng A Châu đã không còn trên đời này nữa. Những vụ lật tàu, đắm tàu trên biển, người không rõ tung tích. Nghe đâu hồi đó A Châu cũng trên chuyến tàu ấy...

Trứng gà hàng xóm

Trứng gà hàng xóm

Ở một thị trấn yên tĩnh, có ông Vương và ông Lý là hàng xóm sát vách nhau. Hai nhà chỉ có một bức tường đất thấp ngăn cách với nhau, ngày qua ngày lại, quan hệ khá thân thiết.

Thảm kịch hôn nhân

Thảm kịch hôn nhân

Rồi cô gái trẻ cười hồn nhiên, còn Della lúc đó chỉ nghĩ đó là những chuyện phù phiếm. Vì Bishop quá đẹp còn Elise quá quyến rũ, chỉ những kẻ hẹp hòi mới thêu dệt nên chuyện ngoại tình. Bà đã từng tin như thế. Nhưng giờ đây bà hối hận vì đã tiễn Jakie đi.

Để người lớn làm việc

Để người lớn làm việc

Mùa gặt lúa mì trong mắt người dân thôn Hàm Cóc chẳng khác nào một cực hình. Không khí hầm hập, bụi bặm bám đầy lỗ chân lông, người ngợm lúc nào cũng dấp dính, ngứa ngáy. Thế nhưng, giữa cái làng ấy lại có một “dị nhân” luôn mong ngóng mùa gặt như trẻ con mong mẹ đi chợ về, đó chính là ông Ngô Lùn.

Căn nhà ở phía núi mù sương

Căn nhà ở phía núi mù sương

Căn nhà ấy luôn sáng đèn, ấm lửa những lúc chiều đông ảm đạm của miền rừng heo hút. Đó là nhà của vợ chồng thầy giáo Nam và cô Hồng, nhưng chỉ có cô dạy ở trường này, còn thầy Nam phải dạy xa hơn một chút, tận một bản sâu hơn của huyện miền núi. Cả hai thầy cô đều học cùng trường sư phạm và họ đã yêu nhau từ đó.