Các hãng thông tin độc quyền đang lũng đoạn hành tinh

Sự tập trung và quốc tế hóa với các nguồn tài chính lớn trong các hãng độc quyền thông tin trên thế giới cứ ngày một gia tăng. Các hãng tin phương Tây luôn tập trung mọi nguồn vật chất, huy động hết thảy những thành tựu mới nhất của khoa học kỹ thuật vào công việc mang tính đa quốc gia của mình.

Chúng được chỉ đạo qua hệ thống máy tính điện tử tân kỳ, nối với các vệ tinh thông tin thường trực trên quỹ đạo, tạo khả năng truyền đi khắp năm châu hơn 300 triệu âm tiết mỗi ngày. Có tới 85% lượng thông tin trong thế giới tư bản tập trung vào 4 hãng thông tấn hàng đầu là AP, CNN, Reuters và AFP. Với gần 3 vạn "chân rết" tỏa khắp toàn cầu gồm các đài phát thanh và truyền hình, các hãng thông tấn địa phương, sách báo và tạp chí... khiến tin tức từ 4 hãng lớn nhất này tới được hàng trăm triệu người sử dụng, một lợi thế "vô giá" tuyên truyền cho lối sống thực dụng phương Tây.

Còn Hãng Truyền hình Luxembourg (LTC) thì kết hợp với Radio Luxembourg thiết lập các chương trình đa dạng với nhiều thứ tiếng ở Trung và Tây Âu, thành Tổ hợp RTL Plus (RTL +). Đứng đằng sau dạng độc quyền thông tin đa quốc gia mới này là các ông chủ đầy thực lực cả về nguồn tài chính cũng như khả năng đầu tư.

Riêng trong lĩnh vực truyền hình qua vệ tinh, mọi sự cũng không nằm ngoài mục đích "thống trị thông tin" từ các nước tư bản phát triển nhất với đa số các quốc gia còn lại ở châu Á, Trung và Viễn Đông, Bắc và Nam Mỹ, cả lục địa Đen châu Phi cũng không thoát khỏi nanh vuốt của chúng.

"Con cá mập" của ngành truyền thông đại chúng quốc tế Rupert Murdoch người Mỹ gốc Australia chiếm đa số cổ phiếu của Công ty Truyền hình Anh "thủ cựu" TVPLC, trung bình hàng ngày dành 12 giờ phát các chương trình ra nước ngoài bằng tiếng Anh. Hiện R.Murdoch là đồng sở hữu của 93 tờ báo (kể cả các nhật báo huyền thoại như Times hay New York Post), 15 tạp chí định kỳ, 4 hãng truyền hình, một công ty truyền hình tư ở California chuyên truyền qua vệ tinh, các hãng vận tải, các liên hợp sản xuất giấy, các nhà in khổng lồ...

R.Murdoch còn có nhiều cổ phiếu trong ngành công nghiệp quốc phòng của Anh. Còn 3 hãng phát thanh và truyền hình lớn nhất Hoa Kỳ - ABC, CNN (của siêu tỉ phú Ted Terner) và CBS - "kiểm soát" 280 đài phát thanh - truyền hình quốc gia ở 3 châu lục. Trong một vài vùng, nhất là tại châu Mỹ Latinh, các hãng thông tin độc quyền xuyên quốc gia này "quy định" tới 70% lượng tin chứa đựng trong các chương trình phát sóng hàng ngày.

Kỹ nghệ và thị trường điện ảnh năm châu do các "công ty mẹ" gồm Warner Bros, Paramount, Universal, Columbia , 20th Century Fox và United Artists chiếm lĩnh. Chúng sản xuất và phát hành tới 82% tổng lượng phim hàng năm trên toàn thế giới. Trong thập niên vừa qua, trung bình cứ 100 người dân Liên minh châu Âu (EU) thì có 52 người xem phim Mỹ. Hiện tượng xảy ra ở EU, nơi các hãng phim xuyên quốc gia cực mạnh hoạt động nhộn nhịp trên thị trường sản xuất và phát hành các sản phẩm điện ảnh, cho thấy rõ "sự  thống trị" của người Mỹ trong lĩnh vực này; lẽ đương nhiên với các lục địa khác cũng vậy. Điện ảnh Hoa Kỳ cùng với truyền hình nhiều tập dạng "Dallas" hay "Denver" đang trở  thành "người cầm cờ" trong nền văn hóa chung của thế giới tư bản.

Cùng với sự ra đời của kỹ thuật video, công nghiệp điện ảnh xuyên lục địa lại có dịp chiếm lĩnh những thị trường mới, cũng như sự áp đặt các nhãn quan chính trị mới. Phần lớn các nhà sản xuất phim video những năm 80, 90 thế kỷ trước đều ưu tiên dành cho chủ đề "chiến tranh tinh cầu", cổ vũ cho "Sáng kiến phòng thủ chiến lược - SDI" trước kia,  hay "Chương trình lá chắn tên lửa -NMD" hiện nay của Washington. Dẫn đầu trong lĩnh vực này là việc tổ hợp điện tử khổng lồ Atari của người Mỹ chuyên cho "ra lò" các thiết bị chinh phục không gian, liên kết với Hãng phim Warner Communications. Vai trò chính của thể loại phim "ăn khách" mới này là điều miễn bàn cãi: công chúng cần phải làm quen với các cuộc vũ trang trên vũ trụ, và mặc nhiên thừa nhận sự tồn tại của các hệ vũ khí hạt nhân tốn kém mang tính hủy diệt hàng loạt (!).

Hãng độc quyền Bertelsmann của Đức chỉ đạo các nhà xuất bản, truyền hình, điện ảnh và âm nhạc tại 27 nước, có tới 13 triệu fan thành viên quy tụ trong các club "mê" các ấn phẩm và đĩa hát của hãng. CBS Publishing Group thì phổ biến rộng rãi mọi ấn phẩm qua các nhà xuất bản đa quốc gia của mình bằng các thứ tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Còn Tổ hợp thông tin độc quyền ASET của người Pháp có hơn 75 cơ quan đại diện tại nước ngoài, chủ yếu là ở châu Phi. Riêng hãng độc quyền Mỹ Magrohil lại thiên về việc mở rộng các văn phòng đại diện trước hết ở Ấn Độ, Mexico và Trung Đông.

Trụ sở USAID tại Washington D.C.
Trụ sở USAID tại Washington D.C.

Lẽ đương nhiên, cần phải ghi nhận rằng trong nhiều vùng tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh sẽ không xuất hiện các sáng tạo văn hóa của các nhà văn hoặc nhà thơ nổi tiếng của nền văn học thế giới, cũng như các thông tin về khoa học kỹ thuật mới nhất, nếu không có các cơ sở phát hành của Bertelsmann hay Magrohil. Nhưng một điều không ai được phép quên là trong quá trình hoạt động, các hãng thông tin độc quyền đa quốc gia luôn tìm cách áp đặt các "quan điểm vô tư" của họ, cũng như tìm kiếm lợi nhuận từ người tiêu dùng bản xứ.

Còn đây là các bằng chứng về mối tương quan mật thiết giữa thông tin độc quyền với công nghiệp quân sự độc quyền:

Các tổ hợp công nghiệp quân sự thường tuyên truyền có lợi cho mình bằng cách bí mật hùn vốn, giúp tạo ra và gắn bó với các hãng tin độc quyền qua các nhân vật đại diện đầy quyền uy.

Như Hãng Phát thanh và Truyền hình National Broadcasting Company (NBC) thực chất chỉ là một "chi nhánh" của RCA - một trong những công ty chế tạo vũ khí lớn nhất  của Mỹ, suốt từ thời có cuộc chiến tranh Việt Nam tới giờ liên tục có lời nhờ cuộc chạy đua vũ trang của Lầu Năm Góc. RCA cung cấp các thiết bị điện tử cho Không quân Mỹ, các dụng cụ điều khiển tên lửa đất đối không, cũng như thiết lập mạng lưới các phòng thí nghiệm tốn kém chuyên nghiên cứu về vũ khí laser và vũ khí hóa học. "Vòng quay quỷ quái" của RCA lên tới hơn 6 tỉ USD/năm.

Còn ABC có trong Hội đồng Quản trị của mình các đại diện từ General Dynamic (một tổ hợp ngang ngửa với RCA), General Motors, Cơ quan Năng lượng nguyên tử Mỹ (AEA) và Cơ quan Quản trị Không gian (NASA). Riêng CBS thì thường dùng nguồn kinh phí do Lầu Năm Góc "rót" để phát triển hệ thống thu phát tin qua vệ tinh. Mạng lưới báo chí GANET lại gắn bó mật thiết với CER-MACGI, một công ty Mỹ chuyên sản xuất vũ khí hạt nhân và thiết bị vũ trụ cộm cán nhất. GANET cũng "chơi thân" với cả McDonald Douglas, một hãng sản xuất máy bay quân sự hàng đầu thế giới.

Ngoài ra các hãng thông tin độc quyền còn được sử dụng cả các viện nghiên cứu khoa học về chiến lược tuyên truyền. Như Học viện Truyền thông ở Nam California là một ví dụ đặc trưng, hoặc các học viện cấp nhà nước khác, cũng như các trường đào tạo giới sĩ quan cao cấp về chiến tranh tâm lý.

Một dạng thông tin không kém phần quan trọng nhằm phục vụ các nhu cầu tuyên truyền của Nhà Trắng: các văn phòng đại diện rải khắp hành tinh thuộc Cơ quan Thông tin Mỹ (USAID). Chúng hoạt động chủ yếu dựa trên hai yếu tố căn bản: xây dựng và mở rộng, nhằm "khuếch trương hết công suất" với lượng thông tin trói buộc người sử dụng vào các quan điểm có lợi nhất cho "thế giới tự do"...

Trần Quang Long (theo Morning Star)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.