Bí mật của các cuộc 'chiến tranh cách mạng'

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet, những ứng dụng khoa học công nghệ thông tin đã phát huy hiệu quả tích cực, là nguồn lực quan trọng phục vụ công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển và hội nhập quốc tế của nhiều quốc gia. Tuy nhiên, an ninh, trật tự an toàn mạng Internet đã và đang trở thành một trong những vấn đề nóng được các quốc gia quan tâm sâu sắc. Chiến tranh mạng chính thức được coi là loại hình tác chiến hiện đại, trở thành mối nguy lớn đối với sự ổn định, phát triển của các quốc gia trên thế giới.

Những “cuộc chiến” thông tin trên toàn thế giới

Năm 2014, tình hình an ninh mạng trên thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, mạng Internet đang được sử dụng như một thứ vũ khí lợi hại trong các cuộc xung đột quân sự giữa các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các cường quốc như: Trung Quốc, Nga, Mỹ… Hiện nay, chiến tranh mạng đã trở thành mối quan tâm chung của nhiều quốc gia, là vấn đề mang tính toàn cầu. 

Trong thời gian diễn ra sự kiện Crưm của Ukraine sáp nhập vào Nga, hai thế lực thân phương Tây và thân Nga đều sử dụng công nghệ thông tin tấn công các phương tiện truyền thông của nhau. Ngày 4/3/2014, Công ty Viễn thông Utelecom của Ukraine bị đánh cắp thông tin. Ngày 6/3/2014, các trang thông tin điện tử: Life-new, Ngân hàng Trung ương Nga, báo Rô-si-ít-kai-a Ga-de-ta, thậm chí, cả trang thông tin của Tổng thống Putin đều bị tấn công đồng loạt. Ngày 15/3/2014, các “Chiến binh Công nghệ” đã xâm nhập, tấn công trang thông tin điện tử của NATO. Gần đây, Mỹ và phương Tây tập trung sử dụng tác chiến mạng để can thiệp vào Venezuela, tăng cường hậu thuẫn cho các lực lượng đối lập tổ chức biểu tình, bạo loạn lật đổ Chính phủ của Tổng thống N. Maduro.

Ngày 24/11/2014, hệ thống máy tính của hãng phim Sony Pictures Entertainment đặt tại Mỹ bị tấn công, dữ liệu cá nhân của 47.000 nhân viên Sony bị tung lên mạng cùng nhiều tài liệu bí mật như kịch bản cho bộ phim “James Bond” tiếp theo và 5 bộ phim sắp công chiếu bị rò rỉ lên mạng. Thư điện tử nội bộ, thông tin về lương của các quản lí cùng nhiều dữ liệu khác đã được thu thập và phát tán bởi một nhóm hacker có biệt danh “Người bảo vệ hòa bình GOP”.

Một cuộc tấn công mạng khác vào tháng 4/2013 làm tê liệt hệ thống phần mềm diệt virus khiến cho toàn bộ hệ thống ATM lẫn ngân hàng trực tuyến của Hàn Quốc ngưng trệ nhiều ngày. Khoảng 30.000 máy tính bị xóa sạch dữ liệu trong ổ cứng và không thể khôi phục sau đó. Một tháng sau vụ tấn công này, các hacker đã âm thầm cài đặt một chương trình phần mềm gián điệp vào hệ thống máy tính của 3 đài truyền hình và 3 ngân hàng Hàn Quốc. Cơ quan điều tra xác định đó chính là phần mềm xóa ổ cứng có tên “DarkSeoul” từng được phát hiện một năm trước đây.

Nhận thức được tầm quan trọng từ các cuộc chiến tranh mạng, từ năm 2010, Mỹ đã thành lập Bộ Chỉ huy Không gian mạng tại Fort Meade, bang Maryland, do tướng Keith Alexander dẫn đầu. Trong năm 2013, khoảng 3,9 tỷ USD ngân sách của Lầu năm góc được đổ vào lĩnh vực chiến tranh mạng. Con số này đã tăng lên 4,7 tỷ USD vào năm 2014 và dự kiến đạt mốc 5,1 tỷ USD vào năm 2015.

Các cuộc tấn công qua mạng đang ngày càng táo bạo trong một vài năm trở lại đây, đặc biệt là các IP (địa chỉ mạng) từ Trung Quốc. Mỹ phát ngôn rằng họ đang nắm trong tay bằng chứng để có thể chứng minh có một đơn vị quân đội Trung Quốc ở Thượng Hải (Đơn vị 61398) có hoạt động gián điệp tại một số tổ chức của Mỹ. Bồi thẩm đoàn ở Pennsylvania đã liệt kê danh sách 5 sĩ quan Trung Quốc tham gia vào vụ việc này, nhưng Chính phủ Trung Quốc lại phủ nhận và đổ lỗi cho các tin tặc tự do – những người mà họ cho rằng có thể có ở bất cứ đâu, kể cả Mỹ.

Năm “sóng gió” của hệ thống mạng ở Việt Nam

Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng Internet nhanh nhất trong khu vực và nằm trong số các quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng cao nhất thế giới. Theo công bố của Cục Thương mại điện tử và công nghệ thông tin, hiện nay nước ta có khoảng 34 triệu người sử dụng Internet, chiếm 36% dân số, đứng thứ 18/20 quốc gia có số lượng người sử dụng Internet lớn nhất thế giới.

Năm 2014 được coi là năm đầy "sóng gió" đối với hệ thống mạng ở Việt Nam. Theo thống kê mới nhất của Bộ Thông tin và Truyền thông, năm 2014 có đến 7.300 trường hợp các cổng, trang thông tin điện tử tại Việt Nam bị tấn công, mà điển hình nhất là đợt tấn công vào hệ thống của Công ty cổ phần Truyền thông Việt Nam (VCCorp) với hơn 800 máy chủ bị tấn công gây hậu quả nghiêm trọng. Theo số liệu thống kê của VCCorp: tổng số máy chủ bị xóa dữ liệu khoảng 800 máy, dẫn đến các dịch vụ trực tuyến được các công ty thuê đặt tại VCC gồm có: vtv, dantri, nguoilaodong, suckhoedoisong, vccorp, giadinh.net, sohagame, rongbay, enbac, mua chung, muare, sohapay, cafef, cafebiz, kenh14, afamily, soha.vn, linkhay, vneconomy bị ngưng trệ hoàn toàn trong một khoảng thời gian.  

Trong dịp Quốc khánh 2/9/2014, từ ngày 28/8 đến 5/9 đã có 1254 website của Việt Nam bị tấn công thay đổi giao diện và chiếm quyền điều khiển. Các hacker đều để lại lời nhắn với nội dung hoàn toàn giống nhau “By: China   Hacked  1937cN TeAm My Mail  admin@1937cn.net” (Tin tặc Trung Quốc thực hiện, đội 1397cN). Trong đó, đáng chú ý có một số website bị hại là của tổ chức chính phủ (tên miền có đuôi “.gov.vn”) và các tổ chức giáo dục (tên miền “.edu.vn). 

Gần đây nhất, vào đêm 9/12/2014, hàng loạt website của Việt Nam gồm các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức... đã bị tấn công, thay đổi giao diện. Các hacker đã lợi dụng lỗ hổng bảo mật trên nền mã nguồn mở Drupal để tấn công làm thay đổi giao diện, ngưng trệ hoạt động của website gây hậu quả nghiêm trọng. Nhóm hacker sau khi thực hiện cuộc tấn công đã để lại thông tin là nhóm Anonymous Malaysia.

Đặc biệt, hiện nay tại Việt Nam đã xuất hiện một số loại virus siêu đa hình, khi lây nhiễm, tự động biến đổi, tránh sự phát hiện của các phần mềm diệt virus. Qua công tác nắm tình hình an ninh, trật tự an toàn mạng Internet, chúng ta đã phát hiện một số phần mềm gián điệp quét, tìm và khai thác các lỗ hổng bảo mật. Các phần mềm này đều được điều khiển từ xa, có chức năng lấy thông tin lưu trong máy tính, phá hủy dữ liệu, ghi âm thanh, lấy thông tin mật khẩu, thông tin cá nhân, chụp ảnh màn hình, tự động bật webcam… và gửi tất cả dữ liệu thu được cho đối tượng qua thư điện tử. Các phần mềm này đều hoạt động ngầm trên máy tính, rất khó để có thể phát hiện, kiểm soát cũng như xử lý, khắc phục hậu quả.

Năm 2015, dự báo sẽ tiếp tục nhiều thách thức trong hoạt động đảm bảo an ninh, trật tự an toàn mạng. Vì vậy, đòi hỏi các bộ, ngành có liên quan cần khẩn trương xây dựng kế hoạch hiệu quả với những tình huống khẩn nguy, đặc biệt là những cuộc chiến tranh mạng – cuộc chiến tranh ở chiến trường thứ 5 trong môi trường không gian mạng.

Lê Xuân Minh

Các tin khác

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) quy tụ hơn 400 đại biểu, hơn 50 doanh nghiệp cùng các viện nghiên cứu, trường đại học hai nước. Hội nghị ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) và gần 100 phiên kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác về AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực.

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

Hiện diện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, mô hình AI Kiosk đang trở thành “trợ lý số” đắc lực, trực tiếp đồng hành tháo gỡ những “điểm nghẽn” thủ tục hành chính tại bộ phận Một cửa cấp cơ sở. Sau 6 tháng vận hành thực tế, giải pháp này đã khẳng định bước chuyển căn bản trong hiện đại hóa hành chính công.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, FPT đề xuất năm trụ cột đồng kiến tạo về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Nhật Bản về thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp. Tại triển lãm bên lề, tập đoàn đồng thời giới thiệu sản phẩm chip nguồn và UAV.

 Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Với mục tiêu hỗ trợ người dân và du khách trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn giao thông, chữa cháy và cứu nạn - cứu hộ; nhóm tác giả gồm 3 cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Tham mưu và Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Khánh Hòa đã nghiên cứu, chế tạo thành công hệ thống Trụ liên lạc khẩn cấp (SOS) ứng dụng năng lượng tái tạo độc lập và công nghệ viễn thông IoT.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

“Khu bảo tồn” con người

“Khu bảo tồn” con người

Nhân loại từng mơ về một ngày máy móc có thể suy nghĩ như con người. Giờ đây, khi giấc mơ ấy dần thành hiện thực,con người lại phải chứng minh mình không phải máy móc. Phải chăng chúng ta đang tiến đến một thời đại mà những sản phẩm do con người tạo ra cũng cần được dán nhãn, xác thực và bảo vệ như những giống loài quý hiếm?

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Động cơ 2.250 W, cấu hình 2 pin cho quãng đường tới 262 km giúp VinFast Evo Grand Premia phù hợp với người thường xuyên di chuyển vì công việc. Tiền điện, bảo dưỡng tiết kiệm cùng ưu đãi mua xe 3 triệu đồng tạo thêm lợi thế cho người đang muốn bỏ xăng, lên điện.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Chiều 3/11/2026, một dấu mốc quan trọng trong hành trình làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam được xác lập khi chip bảo mật VGC v1.0, do các kỹ sư Việt Nam tự thiết kế, chính thức ra mắt. Đây không chỉ là thành quả của một nhiệm vụ nghiên cứu khoa học – công nghệ, mà còn là bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi, từ đó xây dựng nền tảng để từ đó làm ra nhiều con chip khác.