Trước hết, việc Mỹ lần đầu tiên thông báo số đầu đạn hạt nhân cụ thể mà nước này đang nắm giữ diễn ra trong bối cảnh chính quyền Obama luôn mong muốn một thế giới phi hạt nhân. Năm ngoái, trong một diễn văn đọc tại Praha, CH Séc, Tổng thống Mỹ Obama đã kêu gọi một thế giới không vũ khí hạt nhân. Cách đây vài tuần, lãnh đạo Mỹ vừa mới ký với Tổng thống Nga Medvedev Hiệp định Start mới, giảm bớt đáng kể số lượng đầu đạn hạt nhân của hai nước.
Hồi đầu tháng 4 vừa qua, chính quyền Obama cũng công bố học thuyết mới về vũ khí nguyên tử của Mỹ. Theo đó, chính quyền Obama muốn giảm vai trò của vũ khí hạt nhân trong chiến lược an ninh quốc gia.
Có hai điểm mới trong học thuyết hạt nhân lần này của Mỹ. Thứ nhất, lần đầu tiên Mỹ sẽ loại trừ khả năng đáp trả bằng hạt nhân đối với các vụ tấn công vào nước Mỹ có sử dụng vũ khí sinh hóa hoặc vũ khí thông thường. Mỹ cũng cam kết sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân đối với các quốc gia tuân thủ Hiệp ước NPT. Thứ hai, trong khi giảm bớt vai trò của vũ khí hạt nhân trong an ninh quốc gia, Mỹ sẽ tăng cường kho vũ khí cổ điển và cam kết sẽ không phát triển bất cứ đầu đạn hạt nhân mới nào.
Tất cả những việc làm trên của Mỹ nhằm những mục đích như sau: Xuất phát từ lo sợ nhất hiện nay của Mỹ về vấn đề vũ khí hạt nhân không nằm ở nước Nga mà chính là khả năng loại vũ khí phá hủy hàng loạt này rơi vào tay các nhóm khủng bố và nguy cơ phổ biến vũ khí nguyên tử ra nhiều nước. Nên trước khi diễn ra hội nghị quốc tế về NPT lần này tại trụ sở Liên Hiệp Quốc, Mỹ muốn tỏ ra làm gương.
Thực tế cho thấy, thời gian gần đây nhiều nước đã tỏ ra không phục Mỹ trong vấn đề hạt nhân. Mới đây, đại diện Ai Cập tại Liên Hiệp Quốc, Hisham Badr, khẳng định rằng Trung Đông đang có cảm giác bị lợi dụng trong Hiệp ước NPT do các cường quốc hạt nhân trên thế giới không giữ lời hứa giải giới, trong khi các chương trình hạt nhân của Iran và CHDCND Triều Tiên liên tục có những bước tiến mới. Tất cả những điều này gây sức ép mạnh mẽ lên chính quyền Obama.
Nhiều người hy vọng từng bước nhỏ này sang bước nhỏ khác, thế giới có thể răn đe những nước đang có ý định trang bị vũ khí nguyên tử. Chiến lược mới của ông Obama nhắm trước tiên vào mục tiêu giành quyền chủ động để chống phổ biến hạt nhân. Đây là lần đầu tiên Mỹ tự hạn chế mình như thế. Theo giới quan sát, Tổng thống Obama, đeo đuổi chủ trương về dài hạn là một thế giới không vũ khí nguyên tử, sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng đây là một sự chọn lựa cố tình mà Tổng thống Mỹ đặt vào trọng tâm của chính sách đối ngoại của mình và nó sẽ đánh dấu nhiệm kỳ tổng thống của ông.
Do vậy, việc Mỹ tiếp tục đi một bước mới là công bố luôn số đầu đạn hạt nhân của nước này cho bàn dân thiên hạ biết đúng vào dịp 189 lãnh đạo các quốc gia ký hiệp ước NPT đang tề tựu tại Liên Hiệp Quốc, không nằm ngoài mục đích củng cố cho hành động mặc cả của mình, qua đó muốn đẩy mạnh chính sách minh bạch hóa và khuyến khích các nước khác hành động tương tự. Đồng thời,
Ngoại trưởng Mỹ Clinton khẳng định rằng sự minh bạch là quan trọng để xây dựng niềm tin cậy chung giữa các quốc gia.
Liên quan tới hội nghị NPT lần này, 5 năm sau thất bại lần họp trước, hội nghị lần này mở ra trong bầu không khí chính trị đã có những thay đổi. Các cường quốc hạt nhân hiển nhiên giữ một trách nhiệm quan trọng trong việc xem xét lại hiệp ước NPT. Nhưng một số cường quốc hạt nhân như Pháp vẫn muốn giữ nguyên hiện trạng kho vũ khí hiện nay và vẫn không chịu từ bỏ lý thuyết răn đe hạt nhân. Vậy thì làm thế nào chứng minh được rằng 5 cường quốc hạt nhân gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc, cùng những nước có vũ khí hạt nhân nhưng không ký hiệp ước NPT như Pakistan, Ấn Độ, Israel, thì có quyền dùng hạt nhân để răn đe, còn những nước khác thì lại không được?
Trong khi đó cũng có nguồn tin cho rằng sở dĩ Mỹ công bố kho vũ khí hạt nhân của Mỹ đơn giản là vì họ đã phát triển được một loại vũ khí bí mật mới có tên gọi Prompt Global Strike (PGS). Chính nhờ loại vũ khí quy ước này mà quân đội Mỹ muốn duy trì sự vượt trội về quân sự của mình. Ưu điểm của loại vũ khí này là độ chính xác cao, có khả năng thủ tiêu những cơ sở hạt nhân của Iran và triệt hạ trùm khủng bố Ossama bin Laden ở tận hang ổ của y. Với loại vũ khí này, Mỹ có thể tấn công bất cứ một khu vực nào trên trái đất chỉ trong vòng một giờ.
Nhiều nguồn tin ngoại giao tiết lộ, Mỹ đã sở hữu công nghệ chế tạo loại vũ khí này từ nhiều năm nay. Do hiện tại 5 cường quốc hạt nhân không thể duy trì mãi sự vượt trội về hạt nhân nên Mỹ muốn là quốc gia đầu tiên đi vào kỷ nguyên của thời hậu vũ khí hạt nhân. Theo báo New York Times, loại vũ khí mới này của Mỹ sẽ đi vào sử dụng trước năm 2020, điều này giúp Barack Obama thương thảo với người Nga và Trung Quốc.
Chủ nhân Nhà Trắng sợ rằng nếu không thương lượng với hai cường quốc trên, một cuộc đua vũ trang mới khó tránh khỏi. Mỹ muốn cùng Nga và Trung Quốc chia sẻ sự vượt trội về quân sự thế giới. Do vậy, thời gian gần đây Tổng thống Barack Obama luôn khẳng định rằng việc Mỹ phát triển Prompt Global Strike không nhằm vào bất cứ ai
