Bầu cử tại Thổ Nhĩ Kỳ: Chiến thắng không trọn vẹn của đảng AKP

Theo kết quả kiểm 99% số phiếu bầu được công bố đêm 7/6, với việc giành được 41% cử tri ủng hộ, đảng Công lý và Phát triển (AKP) cầm quyền của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, số phiếu bầu cho đảng này đã giảm tới gần 10% so với kỳ bầu cử trước vào năm 2011. Với kết quả này, đảng AKP vẫn là đảng có tỉ lệ được ủng hộ cao nhất nhưng đã mất thế đa số tại quốc hội. Điều này cũng đồng nghĩa với việc tham vọng có thêm quyền lực của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã bị dội một gáo nước lạnh.

Theo kết quả trên, đảng AKP sẽ nắm giữ 258 ghế trong quốc hội 550 ghế của Thổ Nhĩ Kỳ, thiếu 18 ghế để nắm thế đa số có thể để tự thành lập chính phủ. Chủ tịch đảng Cộng hòa Nhân dân (CHP) đối lập Murat Karayalcin cho rằng, kết quả trên cũng đồng nghĩa với việc cử tri Thổ Nhĩ Kỳ đã từ chối kế hoạch sửa đổi Hiến pháp 1982 của Tổng thống Erdogan với mục tiêu chuyển từ chế độ Nghị viện sang chế độ Tổng thống với quyền lực tập trung vào tay người đứng đầu nhà nước.

Theo luật pháp Thổ Nhĩ Kỳ, đảng AKP sẽ phải thành lập chính phủ liên minh. Nếu sau 45 ngày, đảng này không thể thành lập liên minh, ông Erdogan có thể kêu gọi một cuộc bầu cử mới.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại một điểm bỏ phiếu. Ảnh: Reuters.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại một điểm bỏ phiếu. Ảnh: Reuters.

Ông Ahmet Insel, chuyên gia phân tích chính trị Thổ Nhĩ Kỳ nhận xét: “Với số phiếu dao động chỉ từ 274, 275 đến 280 ghế trong Quốc hội, đảng AKP sẽ không giành được đa số ghế trong Quốc hội. Điều này cũng đồng nghĩa với việc ông Erdogan sẽ không thể thay đổi hiến pháp cũng như mở rộng quyền lực của Tổng thống. AKP cũng sẽ phải đàm phán với đảng đối lập để có thể thông qua tất cả các điều luật”.Vậy là, AKP lần đầu tiên trong 13 năm phải chia sẻ quyền lực với những đảng khác.

Tuy vậy, phát biểu sau khi kết quả kiểm phiếu được công bố, Tổng thống Erdogan đã lên tiếng kêu gọi các đảng “giữ gìn bầu không khí của sự ổn định”. Ông nói: “Các bạn đừng lo lắng. Quyết định của người dân là quyết định đúng đắn nhất. Tôi tin rằng, kết quả này mặc dù đã không trao cho bất cứ đảng nào cơ hội để thành lập một chính phủ độc đảng, nhưng sẽ được đánh giá là trong sạch và thực tế”. Thủ tướng đồng thời là Chủ tịch đảng AKP Ahmet Davutoglu cũng đã thừa nhận kết quả bỏ phiếu trên và tuyên bố tôn trọng lựa chọn của người dân.

Trong khi những người ủng hộ đảng AKP còn chưa hết bàng hoàng, thì những người ủng hộ đảng Dân chủ Nhân dân (HDP), đảng đại diện cho người Kurd, cũng không tin nổi vào mắt mình về kết quả ngoạn mục mà đảng giành được: 13%. Vì Đảng HDP lần đầu tiên tham gia bầu cử với tư cách một đảng độc lập và đã vượt qua được “cửa ải 10% số phiếu bầu” nhằm giành được quyền đại diện của đảng tại Quốc hội (theo Hiến pháp 1982 của Thổ Nhĩ Kỳ, một đảng phải có từ 10% số phiếu bầu mới được thành lập quyền đại diện một đảng đối lập trong Quốc hội).

Ngoài ra, chiến thắng lần đầu tiên của đảng HDP đã phản ánh mong muốn của cử tri Thổ Nhĩ Kỳ tìm con đường hòa bình để giải quyết vấn đề sắc tộc mà hơn 40 năm  gây tổn thất lớn lao về người và của giữa các dân tộc anh em. Về thứ nhì trong cuộc tổng tuyển cử này là đảng Cộng hòa Nhân dân (CHP) với 25% tương đương 132 ghế, đảng Phong trào Dân tộc (MHP) với 16,5% tương đương 81 ghế và HDP với 79 ghế.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

Sân bay ở Bangkok chật vật giữa cuộc khủng hoảng ngập lụt

Sân bay ở Bangkok chật vật giữa cuộc khủng hoảng ngập lụt

Những dãy hành lý chất kín một phần khu vực nhà ga, hành khách xếp hàng chờ đợi vài tiếng để nhận lại và lịch bay liên tục thay đổi đang trở thành nỗi ám ảnh tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Thái Lan) trong những ngày qua, khi hậu quả của đợt ngập lụt nghiêm trọng tại Bangkok lan sang hệ thống hàng không.

Morocco có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Morocco có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Bà Fatima Ezzahra El Mansouri đã trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Morocco sau khi đảng Xác thực và Hiện đại (PAM) giành nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử quốc hội vừa qua tại quốc gia Bắc Phi này.

Máy bay ném bom Tu-95 của Nga rơi, sáu người thiệt mạng

Máy bay ném bom Tu-95 của Nga rơi, sáu người thiệt mạng

Một máy bay ném bom chiến lược Tu-95 có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Nga đã rơi trong chuyến bay huấn luyện tại vùng Amur ở Viễn Đông, khiến sáu thành viên phi hành đoàn thiệt mạng và một người bị thương.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Bộ Quốc phòng Afghanistan tuyên bố lực lượng nước này đã hạ 28 tay súng và làm bị thương 32 người khác trong một cuộc đụng độ với nhóm chiến binh xâm nhập từ lãnh thổ Pakistan vào tỉnh Nuristan.

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Cảnh sát Nam Phi đang truy lùng 8 nghi phạm sau vụ xả súng tại một quán rượu ở thị trấn Wedela, khiến 17 người thiệt mạng và 15 người khác bị thương. Nhóm tấn công được cho là mang theo súng trường AK-47 và súng ngắn, lấy điện thoại của một số nạn nhân trước khi tẩu thoát.