Tội phạm sử dụng chiêu thức giả danh cơ quan Công an, lợi dụng công nghệ để đe dọa, ép buộc nạn nhân và gia đình chuyển tiền “chuộc người”. Trước thực trạng này, cơ quan Công an kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nhằm bảo vệ cộng đồng khỏi cạm bẫy nguy hiểm này.
Tinh vi những thủ đoạn thao túng tâm lý
“Bắt cóc online” là một hình thức tội phạm mới khi đối tượng không cần tiếp xúc trực tiếp mà vẫn khiến nạn nhân rơi vào trạng thái hoảng loạn, buộc phải làm theo yêu cầu của chúng. Các đối tượng thường bắt đầu bằng một cuộc gọi từ số lạ, tự xưng là Công an, Viện Kiểm sát hoặc tòa án. Chúng thông báo rằng nạn nhân có liên quan đến các vụ án nghiêm trọng như rửa tiền, buôn bán ma túy..., từ đó gây áp lực, thao túng tâm lý. Nạn nhân bị yêu cầu giữ bí mật tuyệt đối, không được liên lạc với người thân và phải di chuyển đến những nơi kín đáo như khách sạn hoặc nhà nghỉ để “phối hợp điều tra”. Đỉnh điểm, chúng ép nạn nhân tạo ra các tình huống giả như quay video “bị đánh” hoặc gửi tin nhắn đe dọa đến gia đình, yêu cầu chuyển tiền “chuộc” để đảm bảo an toàn.
Một vụ việc điển hình xảy ra vào ngày 21/7/2025 tại Hà Nội. Một nữ sinh viên (SN 2006) hoảng loạn gọi về gia đình qua Zalo, thông báo mình bị bắt cóc và gửi video cho thấy cơ thể “đầy vết thương”. Đối tượng yêu cầu gia đình chuyển 370 triệu đồng, đe dọa sẽ “chặt ngón tay” nếu không tuân theo. May mắn cho cô bé và gia đình khi Ban Chỉ huy Công an phường Ô Chợ Dừa với phản ứng rất nhanh và chính xác đã nhanh chóng xác minh, tìm thấy nữ sinh đang ở một mình tại khách sạn trên đường La Thành. Qua làm việc, nạn nhân khai rằng cô bị một nhóm tự xưng là Công an gọi điện, ép vẽ vết thương giả lên người và liên lạc với gia đình để đòi tiền chuộc. Chỉ trong vòng một giờ sau khi nhận trình báo, Công an phường Ô Chợ Dừa đã giải cứu thành công và giúp nữ sinh này về với gia đình trong niềm vui mừng khôn xiết của người thân.
Tương tự, tại TP Hồ Chí Minh, một nữ sinh viên từ Khánh Hòa bị lừa vào ngày 25/7. Đối tượng giả danh Công an yêu cầu cô gái phải chuyển 150 triệu đồng để “chứng minh vô tội” trong một vụ án rửa tiền. Qua video call trên Zoom, chúng ép cô gái phải cởi đồ để “kiểm tra cơ thể” và quay lại hình ảnh để đe dọa gia đình. Nữ sinh bị điều khiển đến một khách sạn ở phường Hòa Hưng, tự nhốt mình trong phòng và gửi tin nhắn đòi tiền chuộc. Một trường hợp khác tại phường Diên Hồng (quận 10) cho thấy thủ đoạn tương tự. Một nam sinh viên bị lừa di chuyển đến nhà nghỉ ở Củ Chi, cung cấp tài khoản mạng xã hội và số điện thoại người thân để tội phạm tống tiền 150 triệu đồng.
Tại Hà Nội, ngày 27/7/2025, Công an phường Ba Đình cũng kịp thời giải cứu một nam sinh viên (SN 2007) bị lừa qua ứng dụng Zoom Workplace. Đối tượng yêu cầu nam sinh gửi tin nhắn đến gia đình, đòi 250 triệu đồng để “chuộc”. Nạn nhân bị ép di chuyển đến khách sạn cách nhà 1km và ngắt liên lạc với người thân. Nhờ sự vào cuộc khẩn trương, cơ quan Công an đã tìm thấy nạn nhân chỉ sau vài giờ và giúp em nhận ra mình đã bị lừa.
Các vụ “bắt cóc online” cho thấy sự tinh vi trong cách tội phạm lợi dụng lòng tin và sự thiếu hiểu biết của giới trẻ. Sinh viên, đặc biệt là những bạn mới rời quê lên thành phố, thường dễ bị đe dọa bởi những thông tin “chính thức” từ người tự xưng là công an. Các đối tượng sử dụng video call qua Zalo, Zoom để tạo cảm giác chân thực, thậm chí giả danh người mặc đồng phục Công an hoặc Viện Kiểm sát để tăng độ tin cậy. Nạn nhân trong trạng thái hoảng sợ, thường làm theo mọi yêu cầu mà không kịp suy nghĩ, từ việc tự cô lập, quay video giả bị đánh, đến gửi tin nhắn đe dọa đến gia đình.
Trường hợp nữ sinh viên ở Hà Nội là một ví dụ rõ nét. Cô bị ép vẽ vết thương giả lên cơ thể, quay video gửi về gia đình và nói rằng mình bị bắt cóc. Sự sợ hãi khiến cô tuân theo mọi chỉ dẫn của tội phạm, từ việc tìm nơi kín đáo đến việc liên lạc với người thân. Tương tự, nam sinh viên ở TP HCM bị lừa tải ứng dụng Zoom Workplace, tham gia cuộc gọi với “cán bộ Công an” và “đại diện viện kiểm sát”, khiến em tin rằng mình thực sự liên quan đến một vụ án nghiêm trọng.
Chung tay xây dựng cộng đồng an toàn
Sự vào cuộc kịp thời của cơ quan Công an đã giúp ngăn chặn nhiều vụ lừa đảo và giải cứu nạn nhân khỏi những tình huống nguy hiểm. Tại Hà Nội, Công an phường Ô Chợ Dừa và Ba Đình đã phản ứng nhanh chóng, chỉ trong vài giờ đã tìm thấy các nạn nhân và làm rõ vụ việc. Tại TP Hồ Chí Minh, Phòng Cảnh sát Hình sự phối hợp với các phường như Hòa Hưng, Diên Hồng đã phát hiện nạn nhân bị điều khiển từ xa, đang tự cô lập trong các khách sạn. Những nỗ lực này không chỉ cứu nạn nhân mà còn giúp gia đình tránh được thiệt hại tài sản lớn.
Trung tá Nguyễn Hoàng Lâm, Trưởng Công an phường Diên Hồng, chia sẻ: “Sau các vụ việc, chúng tôi đã tổ chức tuyên truyền tại các khu phố và hệ thống chính trị trên địa bàn. Đây là thủ đoạn mới, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa công an, gia đình và nhà trường để nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là các em học sinh, sinh viên”.
Thông tin với PV, Thượng tá Lý Hoài Nam, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát Hình sự, Công an TP Hà Nội khuyến cáo, để tránh rơi vào bẫy “bắt cóc online” một hình thức lừa đảo mới đầy tinh vi trên không gian mạng, người dân cần cảnh giác với một số dấu hiệu nhận biết điển hình. Trước hết, các đối tượng thường sử dụng cuộc gọi từ số lạ, giả danh cơ quan chức năng như Công an, Viện Kiểm sát, tòa án… rồi thông báo rằng nạn nhân có liên quan đến các vụ án nghiêm trọng như rửa tiền, buôn bán ma túy. Tiếp đó, chúng ép buộc nạn nhân giữ bí mật, không được liên lạc với người thân, đồng thời yêu cầu di chuyển đến nơi vắng vẻ hoặc cài đặt các ứng dụng lạ để kiểm soát hành vi.
Theo Thượng tá Lý Hoài Nam, một thủ đoạn quen thuộc của các đối tượng là đe dọa chuyển tiền. Các đối tượng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản chỉ định để “chứng minh vô tội”, hoặc thậm chí là để “chuộc người thân” đang bị chúng giả vờ giam giữ. Để tăng tính thuyết phục, chúng còn sử dụng video call qua các nền tảng như Zalo, Zoom, dựng cảnh “làm việc” hoặc “hành hung” giả mạo, yêu cầu nạn nhân thực hiện các hành vi bất thường như quay video giả vờ bị đánh, bị bắt…
Thượng tá Lý Hoài Nam nhấn mạnh, Cơ quan Công an khuyến nghị người dân cần chủ động phòng ngừa, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn “bắt cóc online” đang gia tăng. Trước hết, tuyệt đối không tin tưởng các cuộc gọi từ số lạ yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Mọi hoạt động điều tra, xác minh của lực lượng Công an đều được thực hiện trực tiếp bằng giấy mời, giấy triệu tập gửi qua bưu điện hoặc thông qua Công an địa phương không qua điện thoại, mạng xã hội hay ứng dụng lạ.
Bên cạnh đó, mỗi gia đình cần thường xuyên nhắc nhở, trang bị kỹ năng nhận diện tội phạm công nghệ cao cho con em, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên đây là nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi thông tin giả mạo, tâm lý hoang mang hoặc nhẹ dạ cả tin. Nhà trường cũng được khuyến nghị tổ chức các buổi tuyên truyền, tập huấn nhận biết thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngay từ cấp học cơ sở. Trong mọi trường hợp nghi ngờ, người dân cần kịp thời báo cáo cho cơ quan chức năng qua cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc liên hệ đường dây nóng 113 để được hỗ trợ xử lý, ngăn chặn thiệt hại kịp thời.
Chỉ huy Phòng Cảnh sát Hình sự Công an TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Cơ quan Công an không bao giờ làm việc qua điện thoại, không yêu cầu chuyển khoản hay gửi lệnh bắt qua ứng dụng. Nếu trong trường hợp bạn nhận những cuộc gọi tương tự như vậy, hãy bình tĩnh và báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất, tuyệt đối không làm theo những yêu cầu của các đối tượng”.
Tại sao học sinh, sinh viên vẫn dính bẫy “bắt cóc online”? 
Kịp thời cứu nữ sinh viên khỏi bẫy lừa đảo “bắt cóc online” 
"Bắt cóc online" - Vì sao học sinh, sinh viên dễ bị lừa? 
