Tuy nhiên, không phải tất cả các nghiên cứu trong tổng quan đều tìm thấy những lợi ích tương tự trong việc điều trị các triệu chứng trầm cảm bằng creatine.
Những người bị trầm cảm muốn thử dùng creatine nên tiếp tục với các phương pháp điều trị hiện có, chỉ sử dụng nó như một phương pháp bổ sung.
Các chuyên gia lưu ý rằng các chất bổ sung creatine có độ an toàn cao khi được sử dụng theo chỉ dẫn.
Lối sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, tập thể dục, dinh dưỡng và quản lý căng thẳng cũng có thể bảo vệ sức khỏe não bộ.
Creatine monohydrate, một chất bổ sung dinh dưỡng phổ biến thường được các vận động viên và những người đam mê thể hình sử dụng để xây dựng cơ bắp, có thể đóng vai trò là phương pháp điều trị bổ trợ cho bệnh trầm cảm.
Một nghiên cứu tổng quan hệ thống quy mô lớn đã khám phá những lợi ích tiềm năng của creatine đối với sức khỏe tâm thần.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Ottawa và Đại học Toronto đã phân tích các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) được thực hiện trên toàn thế giới và nhận thấy rằng việc bổ sung creatine cho thấy triển vọng trong việc cải thiện các triệu chứng của chứng rối loạn trầm cảm nặng (MDD).
Tuy nhiên, kết quả của họ còn chưa thống nhất, nhấn mạnh sự cần thiết của các nghiên cứu quy mô lớn hơn nữa. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Brain Medicine vào ngày 30 tháng 6.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trầm cảm ảnh hưởng đến khoảng 332 triệu người trên toàn thế giới.
Như các tác giả bài đánh giá đã nhấn mạnh, nhiều người chỉ đáp ứng một phần hoặc không đáp ứng với thuốc điều trị trầm cảm, do đó việc tìm kiếm các lựa chọn điều trị khác là rất cần thiết.
Các tác giả cho biết creatine, được biết đến với vai trò trong quá trình chuyển hóa năng lượng tế bào, có thể giúp ích bằng cách cung cấp một nguồn năng lượng dự trữ cho các tế bào não. Điều này đặc biệt quan trọng, họ nói thêm, bởi vì sự suy giảm chuyển hóa năng lượng và rối loạn chức năng ty thể có liên quan đến trầm cảm.
Bằng chứng về creatine như một phương pháp điều trị trầm cảm
Các nhà nghiên cứu đã xem xét tác dụng của việc bổ sung creatine monohydrate đối với các vấn đề sức khỏe tâm thần, chủ yếu tập trung vào rối loạn tâm trạng.
Nghiên cứu bao gồm năm thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) với tổng cộng 238 người tham gia: 126 người được bổ sung creatine và 112 người được dùng giả dược.
Tuổi trung bình là 36 tuổi, và đa số người tham gia là nữ; hai trong số năm thử nghiệm chỉ tuyển chọn phụ nữ.
Liều lượng bổ sung khác nhau giữa các nghiên cứu, dao động từ 2 gam đến 10 gam mỗi ngày, với thời gian điều trị thường kéo dài từ 4 đến 8 tuần.
Một số thử nghiệm nghiên cứu creatine như một phương pháp bổ sung cho các phương pháp điều trị bằng thuốc như thuốc chống trầm cảm, trong khi những thử nghiệm khác kết hợp nó với liệu pháp nhận thức hành vi (CBT).
Các nhà nghiên cứu đã đánh giá các triệu chứng trầm cảm bằng cách sử dụng các thang đo lâm sàng tiêu chuẩn như Thang đánh giá trầm cảm Hamilton và bảng câu hỏi sức khỏe bệnh nhân.
Do sự khác nhau trong các nghiên cứu, bao gồm sự khác biệt về liều lượng creatine, thời gian điều trị và đặc điểm của người tham gia, nhóm nghiên cứu đã tóm tắt các phát hiện dưới dạng tường thuật thay vì thực hiện phân tích tổng hợp.
Họ cũng lưu ý rằng một số dữ liệu thử nghiệm lâm sàng không có sẵn, làm hạn chế việc đánh giá tổng thể.
Bằng chứng trái chiều về creatine và bệnh trầm cảm
Bài đánh giá cho thấy bằng chứng trái chiều về việc creatine có thể giúp điều trị trầm cảm khi được sử dụng cùng với phương pháp điều trị tiêu chuẩn.
Hai bài báo dựa trên cùng một thử nghiệm lâm sàng đã tìm thấy kết quả khả quan ở phụ nữ mắc chứng rối loạn trầm cảm nặng, những người dùng 5 gam creatine mỗi ngày ngoài thuốc chống trầm cảm escitalopram (Lexapro).
Sau tám tuần, những người dùng creatine có sự cải thiện đáng kể hơn về các triệu chứng trầm cảm và có nhiều khả năng thuyên giảm hơn so với những người dùng giả dược.
Một nghiên cứu khác cho thấy những người dùng creatine cùng với liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) đã cải thiện triệu chứng tốt hơn so với những người chỉ dùng CBT với giả dược.
Mặt khác, các nghiên cứu khác lại cho thấy ít hoặc không có lợi ích nào. Một thử nghiệm liên quan đến những người bị trầm cảm mà không cải thiện với thuốc chống trầm cảm cho thấy việc bổ sung creatine không làm giảm các triệu chứng sau bốn tuần.
Một nghiên cứu khác ở các cô gái tuổi vị thành niên bị trầm cảm không tìm thấy sự khác biệt đáng kể giữa nhiều liều creatine khác nhau và giả dược sau tám tuần.
Một nghiên cứu thứ ba liên quan đến những người mắc chứng rối loạn lưỡng cực cũng không tìm thấy lợi ích nào, và hai người tham gia dùng creatine đã phát triển chứng hưng cảm nhẹ hoặc hưng cảm, cho thấy nên sử dụng thận trọng ở những người mắc chứng rối loạn lưỡng cực.
Trong các nghiên cứu, creatine nhìn chung được dung nạp tốt, chỉ có các tác dụng phụ nhẹ về tiêu hóa được báo cáo.
Tuy nhiên, hầu hết người tham gia là nữ, và các nghiên cứu tương đối nhỏ, khiến khó biết liệu các phát hiện này có áp dụng cho toàn bộ dân số hay không.
Các tác giả cũng lưu ý thêm rằng nghiên cứu trên động vật cho thấy creatine có thể ảnh hưởng đến nam và nữ khác nhau, điều này có thể giúp giải thích tại sao kết quả nghiên cứu lại khác nhau.
Họ cho rằng có một số lý do creatine có thể giúp giảm trầm cảm. Nó giúp não sản xuất và bổ sung năng lượng cần thiết cho chức năng tế bào bình thường và cũng có thể ảnh hưởng đến các chất hóa học trong não liên quan đến việc điều chỉnh tâm trạng, bao gồm dopamine và serotonin.
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu kết luận rằng creatine có triển vọng như một phương pháp điều trị bổ sung cho chứng rối loạn trầm cảm nặng, nhưng bằng chứng vẫn chưa nhất quán.
Họ không tìm thấy nghiên cứu nào xem xét tác dụng của creatine đối với các vấn đề sức khỏe tâm thần ngoài rối loạn tâm trạng và cho rằng cần có các nghiên cứu lớn hơn, dài hạn hơn với sự tham gia của nhiều nhóm người đa dạng hơn để xác định ai, nếu có, là người có khả năng được giúp ích nhiều nhất.
Creatine như một liệu pháp bổ sung cho bệnh trầm cảm
Bác sĩ Barry K. Herman, một bác sĩ tâm thần được chứng nhận kép kiêm Giám đốc Y khoa tại Mentavi Health, cho biết mặc dù đây là một lĩnh vực nghiên cứu thú vị, nhưng bằng chứng hiện tại chưa đủ mạnh để khuyến nghị sử dụng nó như một phương pháp điều trị độc lập cho bệnh trầm cảm. Bác sĩ Herman không tham gia vào nghiên cứu này.
Thay vào đó, những người quan tâm đến việc thử dùng nên sử dụng nó như một chất bổ sung cùng với phương pháp điều trị hiện tại của họ.
Ngoài ra, Herman khuyên nên nói chuyện với chuyên gia chăm sóc sức khỏe của bạn trước, đặc biệt nếu bạn bị bệnh thận, rối loạn lưỡng cực hoặc đang dùng nhiều loại thuốc.
“Quan trọng hơn, trầm cảm không phải là một chứng rối loạn duy nhất, mà là một tình trạng rất đa dạng với nhiều yếu tố tiềm ẩn gây ra,” Bác sĩ Herman nói. “Trước khi bổ sung thêm các chất dinh dưỡng, bệnh nhân trước tiên nên được đánh giá toàn diện để đảm bảo chẩn đoán chính xác và các phương pháp điều trị được chứng minh hiệu quả đã được tối ưu hóa.”
Bác sĩ David Perlmutter, bác sĩ thần kinh được chứng nhận và là tác giả của cuốn sách sắp ra mắt “Brain Defenders”, lưu ý rằng creatine đã được nghiên cứu rộng rãi và đối với người khỏe mạnh, nó có độ an toàn rất tốt khi dùng theo khuyến cáo.
Ông nói thêm: “Liều lượng cao hơn không nhất quán mang lại kết quả tốt hơn, và mục tiêu không bao giờ nên là dùng liều cực cao với hy vọng đẩy nhanh lợi ích.”
Perlmutter, người không tham gia vào nghiên cứu, khuyên nên chọn một thương hiệu uy tín cung cấp creatine monohydrate tinh khiết, vì đó là dạng được nghiên cứu rộng rãi nhất.
Cuối cùng, ông đề xuất kết hợp việc bổ sung creatine vào một chiến lược chăm sóc sức khỏe não bộ tổng thể.
Perlmutter cho biết: “Những lựa chọn lối sống có tác động lớn nhất đến sức khỏe não bộ vẫn là tập thể dục thường xuyên, giấc ngủ phục hồi, dinh dưỡng tốt, quản lý căng thẳng và duy trì sức khỏe trao đổi chất. Những biện pháp can thiệp này cũng cải thiện chức năng ty thể và giảm viêm.”
