Ban chỉ huy Phòng thủ khu vực không phải là đơn vị hành chính

Tiếp tục nội dung chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan QĐND; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; Luật Dân quân tự vệ; Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh.

14/06/2025 15:33

Xây dựng phòng thủ khu vực và cấp xã làm nền tảng bảo vệ địa phương

Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính 2 cấp và tiếp tục sắp xếp tổ chức quân sự địa phương tinh, gọn, mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Ngày 5/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án luật, theo đó đã thống nhất trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án luật tại Kỳ họp thứ 9.

Ngày 10/6, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đã hoàn thiện báo cáo thẩm tra và cùng ngày Bộ Quốc phòng đã kịp thời có báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Kèm theo dự thảo luật sửa tên là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 Luật về quân sự, quốc phòng và dự thảo luật đã được chỉnh lý.

Ngày 11/6, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự án luật với 38 ý kiến tham gia và một đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) gửi văn bản góp ý. Tổng Thư ký Quốc hội cũng đã có báo cáo tổng hợp. Đa số ý kiến nhất trí sự cần thiết ban hành luật và ngay sau phiên thảo luận tại tổ, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Quốc phòng khẩn trương chủ trì, phối hợp các cơ quan nghiên cứu kỹ ý kiến của ĐBQH và đã có báo cáo về dự kiến tiếp thu, giải trình ý kiến thảo luận tại tổ gồm 13 nhóm vấn đề lớn và 10 nội dung cụ thể khác.

Ban chỉ huy Phòng thủ khu vực không phải là đơn vị hành chính -0 — Quang cảnh phiên họp.

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Thạch Phước Bình (ĐBQH tỉnh Trà Vinh) cho biết, trong bối cảnh tổ chức lại hệ thống chính quyền địa phương theo mô hình không còn cấp huyện kể từ ngày 1/7/2025, dự thảo luật đã đề xuất thành lập Ban chỉ huy phòng thủ khu vực trực thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh. Việc thành lập Ban chỉ huy phòng thủ khu vực có thể xem là một giải pháp thích ứng trước sự thay đổi lớn về tổ chức chính quyền. Từ những phân tích cụ thể, đại biểu cho rằng, việc thành lập Ban chỉ huy phòng thủ khu vực là cần thiết, song không thể dừng lại ở giải pháp tình thế mà cần được thiết kế đồng bộ và chặt chẽ cả về pháp lý lẫn tổ chức.

Cụ thể, cần luật hóa mô hình Ban chỉ huy phòng thủ khu vực hoặc ít nhất ban hành một nghị định hướng dẫn chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, tổ chức bộ máy và mối quan hệ công tác giữa Ban chỉ huy phòng thủ khu vực với Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, chính quyền cơ sở và các lực lượng có liên quan. Xem xét thiết lập thêm các tổ chức phụ trách khu vực hoặc trạm chỉ huy quân sự tiền tiêu, đặc biệt là ở các cụm, xã xa trung tâm nhằm đảm bảo khả năng chỉ đạo sát thực tiễn, kịp thời và hiệu quả. Bảo đảm có cơ quan tham mưu chuyên trách và đầy đủ điều kiện hậu cần, kỹ thuật tại Ban chỉ huy phòng thủ khu vực tương xứng với quy mô và nhiệm vụ được giao.

Cho ý kiến vào nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đồng tình việc bỏ chức danh là Chỉ huy trưởng, chính ủy, Phó Chính ủy, Phó Chỉ huy trưởng của Bộ đội Biên phòng. Hiện nay theo quy định mới Bộ Quốc phòng đã hợp nhất, sáp nhập lực lượng Bộ đội Biên phòng và Bộ chỉ huy quân sự tỉnh cho nên các chức danh này không còn nữa và sắp tới đây gọi chức danh gì của bộ đội biên phòng là do Bộ Quốc phòng quy định, tuy nhiên lực lượng biên phòng của các tỉnh có biên giới thì vẫn thực hiện nhiệm vụ như hiện nay.

Về phân cấp thẩm quyền, nhiệm vụ của Chủ tịch UBND cấp huyện giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh để thực hiện kêu gọi hoặc đào tạo sĩ quan dự bị tại ngũ hoặc sĩ quan dự bị đi đào tạo, huấn luyện. Về sĩ quan dự bị hiện nay chúng ta đã thẩm quyền cho UBND cấp xã, đại biểu đề nghị, nếu có phân cấp thì cũng không phải tất cả sĩ quan dự bị đều để Chủ tịch UBND cấp tỉnh kêu gọi, mà giao thêm thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã, ví dụ kêu gọi sĩ quan từ cấp úy trở xuống.

Phát biểu giải trình, làm rõ các ý kiến của ĐBQH nêu ra tại phiên họp, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh, tổ chức phòng không rộng khắp là rất cần thiết. Việc tổ chức lực lượng phòng không cấp xã không phải là khó, bởi nước ta đã chủ động được vũ khí, trang thiết bị cần thiết để trang bị đủ cho lực lượng này. Thực tiễn chiến tranh thế giới hiện nay cho thấy, đây là lực lượng rất quan trọng. Do vậy, Đại tướng Phan Văn Giang đề nghị Quốc hội ủng hộ quy định này.

Về đề nghị phân cấp linh hoạt, những vấn đề lớn, bao quát, những vấn đề cụ thể sẽ được quy định ở các văn bản dưới luật. Cụ thể, Bộ Quốc phòng đang chủ trì soạn thảo 5 nghị định để sửa 38 nghị định; soạn thảo 17 thông tư để sửa 73 thông tư và soạn thảo 2 quyết định của Thủ tướng Chính phủ để sẵn sàng triển khai thực hiện 1 luật sửa 11 luật ngay sau khi Quốc hội thông qua.

Bộ Quốc phòng đã gửi dự thảo luật và các dự thảo văn bản dưới luật tới tất cả các đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng để chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng về nội dung. Khi Quốc hội thông qua, Bộ Quốc phòng sẽ gửi thông báo những nội dung của dự thảo luật được chỉnh lý, sửa đổi, bổ sung. Như vậy sẽ bảo đảm tính kịp thời để ngay khi triển khai quy định về chính quyền địa phương 2 cấp từ 1/7, mọi việc sẽ được tiến hành thông suốt.

Về đề xuất đưa sĩ quan QĐND chính quy về cấp xã, Đại tướng Phan Văn Giang đặc biệt nhấn mạnh quan điểm “ngụ binh ư nông”, “quân cốt tinh, không cốt đông” để thực hiện nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao cho Quân đội. Để thống nhất với tiêu chuẩn cán bộ cấp xã mới trên toàn quốc, Quân đội sẽ tiến hành đào tạo xã đội trưởng, xã đội phó và trợ lý có trình độ đại học về quân sự, cao cấp lý luận chính trị...

Về việc thành lập Ban chỉ huy Phòng thủ khu vực, Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định, đây không phải là một đơn vị hành chính, mà là một đơn vị quân đội trực thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh. Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế cụ thể của Ban chỉ huy Phòng thủ khu vực đã được nghiên cứu, sắp xếp phù hợp với thực tiễn của từng địa phương và sẽ được triển khai ngay khi luật này được Quốc hội thông qua, có hiệu lực.

Liên quan tới việc không tổ chức Ban chỉ huy Quân sự cấp huyện, có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị giao thẩm quyền quản lý sĩ quan dự bị cho cấp xã, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, mỗi xã có lực lượng sĩ quan dự bị khác nhau. Do vậy, căn cứ vào mục đích động viên, cấp tỉnh sẽ sắp xếp và ra quyết định động viên sĩ quan dự bị cho phù hợp.