Những công trình thắm nghĩa, đậm tình 2 mái Trường Sơn
Một trong những sợi dây giúp giữ liên lạc thường xuyên và có hiệu quả hợp tác quốc tế đấu tranh trong đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia là tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động của Văn phòng liên lạc phòng, chống ma túy qua biên giới (BLO) đặt đối biên tại hai nước ở khu vực biên giới.
Hệ thống BLO chính thức ra đời từ năm 1999 với sự hỗ trợ của Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên Hợp Quốc (UNODC), đến nay Việt Nam hiện có 24 Văn phòng BLO đang hoạt động tại 14 tỉnh biên giới, riêng tuyến biên giới Việt Lào từ Thanh Hóa đến Quảng Trị hiện có 5 địa điểm đặt tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Việc kiện toàn Văn phòng BLO đã góp phần củng cố, phát huy vai trò đầu mối thông tin quan trọng cho các lực lượng đấu tranh trên tuyến biên giới. Đồng thời, hoạt động cung cấp, trao đổi thông tin giữa Văn phòng BLO đặt tại các tỉnh giáp biên đã phục vụ các lực lượng chức năng khám phá thành công nhiều chuyên án, vụ án ma túy lớn.
Cùng với đó, từ năm 2021, thực hiện chủ trương của Bộ Công an Việt Nam về việc hỗ trợ Bộ Công an Lào xây dựng trụ sở làm việc tại các bản giáp biên giới hai nước, Công an 10 tỉnh giáp Lào của Việt Nam đã khẩn trương xây dựng và hoàn thành, bàn giao 287 trụ sở làm việc cho Công an 10 tỉnh giáp giới với Việt Nam. Đến nay, Công an Thanh Hóa đã bàn giao 32 trụ sở làm việc cho Công an các bản giáp biên thuộc tỉnh Hủa Phăn; Công an Nghệ An đã xây dựng và bàn giao 21 trụ cho Công an của 3 tỉnh giáp biên là Xiêng Khoảng, Hủa Phăn và Bôly Khămxay; Công an Hà Tĩnh đã bàn giao 7 trụ sở làm việc cho công an tỉnh Bôly Khămxay, Khăm Muộn và Công an tỉnh Quảng Trị đã hoàn thành bàn giao 35 trụ sở cho Công an hai tỉnh Sa La Van và Sạ Vẳn Na Khệt.
Chính sách này không chỉ thể hiện quan hệ mật thiết, gắn bó và hết sức đặc biệt của lực lượng Công an hai nước Việt Nam – Lào mà trong quá trình hoạt động, các công trình này đã góp phần quan trọng vào công tác bảo vệ ANTT của Lào nói riêng và tại khu vực biên giới hai nước nói chung, đặc biệt là các loại tội phạm xuyên biên giới, góp phần gìn giữ sự bình yên của hai nước, củng cố, vun đắp thêm cho quan hệ hữu nghị vĩ đại, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai quốc gia. Qua đó, còn đảm bảo phục vụ nhiệm vụ hợp tác phòng, chống tội phạm giữa hai tỉnh đối biên, đảm bảo ANTT, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống cho người dân khu vực hai bên biên giới.
Tại khu vực biên giới Việt – Lào, lực lượng chức năng của hai quốc gia gồm Công an, Bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo và chủ động trong công tác phát động sâu rộng phong trào toàn dân tham gia bảo vệ ANTQ, bảo vệ biên cương, biên giới; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc cũng như xây dựng mối quan hệ giao hảo mật thiết giữa đồng bào hai bên biên giới. Mô hình kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới ra đời là cầu nối để tô thắm thêm nghĩa tình anh em Việt – Lào, vun đắp thêm mối đoàn kết giao hảo cũng như xây chắc thêm an ninh khu vực biên giới.
Tại tỉnh Thanh Hóa, từ 5 mô hình cặp bản kết nghĩa điểm đầu tiên được triển khai vào năm 2014, đến nay trên tuyến biên giới Thanh Hóa - Hủa Phăn đã nhân rộng lên 17 cụm dân cư kết nghĩa, với nội dung được cụ thể hóa, sát với thực tế từng địa bàn dân cư và phù hợp với phong tục, tập quán của nhân dân hai bên biên giới. Tương tự, tại Nghệ An từ năm 2013 đến nay đã nhân rộng, duy trì hiệu quả 21 cặp bản đối biên kết nghĩa và đẩy mạnh hợp tác giữa 9 đồn Biên phòng Nghệ An cùng 8 Đại đội Biên phòng và một Đồn Công an của ba tỉnh nước bạn Lào. Sau sáp nhập, tỉnh Quảng Trị có 37 cặp bản kết nghĩa với hai tỉnh Sa Vẳn Na Khẹt và Sa La Van (Lào).
Thông qua các mô hình cụm kết nghĩa đối biên này, hằng năm đã diễn ra các hoạt động như hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững cho nhân dân hai bên biên giới; các trạm xá quân - dân y kết hợp phía Việt Nam cũng đã tổ chức khám chữa bệnh miễn phí cho hàng nghìn lượt người dân tại nước bạn Lào; xây dựng, bàn giao các công trình như Trạm xá Hữu nghị quân - dân y, trường học, nhà văn hóa và nhận đỡ đầu cho hàng trăm em học sinh của nước bạn Lào có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; hỗ trợ các đơn vị bảo vệ biên giới; viện trợ hàng trăm tỷ đồng để đầu tư, nâng cấp kết cấu hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực, thực hiện một số dự án phát triển kinh tế, hỗ trợ gia đình chính sách và nâng cao dân trí...
Mô hình kết nghĩa này cũng đã đặt nền móng vững chắc để cán bộ và người dân hai bên biên giới chia sẻ thông tin liên quan đến ANTT như hoạt động vượt biên trái phép, săn bắt động vật hoang dã, khai thác và vận chuyển lâm sản bất hợp pháp, xâm lấn đất rừng. Những thông tin này đã giúp cơ quan chức năng hai nước phối hợp xử lý nhanh chóng, mang lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát tình hình tại khu vực biên giới. Qua đó, khẳng định vai trò to lớn của quần chúng nhân dân trong việc bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội tại biên giới Việt Nam - Lào.
Cùng chung tay nâng bước đồng bào nơi biên giới
Tại một số địa phương, trong thời gian gần đây cũng đã triển khai nhiều mô hình sáng tạo để củng cố thêm thành trì ở khu vực phên dậu của Tổ quốc, trong đó đáng chú ý như Công an Nghệ An với mô hình “Bản làng bình yên, biên giới an toàn” tại 21 xã biên giới dọc tuyến biên cương Việt – Lào.
Mô hình này huy động cả hệ thống chính quyền, bao gồm các lực lượng vụ Công an tỉnh, Bộ đội Biên phòng, Kiểm lâm nhằm nâng cao hiểu biết của người dân về pháp luật, giúp người dân nhận diện được các âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm lợi dụng khu vực biên giới để xâm phạm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội; vận động nhân dân tích cực tham gia phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, tệ nạn xã hội.
“Bản làng bình yên, biên giới an toàn” hoạt động dựa trên nguyên tắc quy chế phối hợp, triển khai tuần tra, kiểm soát và mật phục tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến các vấn đề về ANTT trên địa bàn các xã vùng biên. Mô hình này ra đời được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng, tạo bước chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng tuyến biên giới Việt - Lào bình yên, ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân khu vực biên giới.
Ngoài ra, nhiều mô hình khác cũng đã vận hành và phát huy hiệu quả trong công tác vận động toàn dân tham gia bảo vệ ANTQ ở khu vực biên giới như xây dựng “Xã biên giới sạch về ma tuý” tại các địa bàn xã thuộc khu vực biên giới (Nghệ An), mô hình "Tổ tự quản ANTT thôn, bản khu vực biên giới"; "Xã không có tội phạm ma túy" (Hà Tĩnh); Đề án 3822 về “xây dựng xã, phường không ma túy” (Thanh Hóa); mô hình “Cụm bản biên giới liên kết giữ gìn ANTT”, “Bản an toàn” và “Bản biên giới không ma túy” (Quảng Trị)...
Thông qua các mô hình dân vận khéo này, lực lượng Công an đã khéo léo phối hợp với an ninh nước bạn tăng cường bảo đảm an ninh cơ sở, bám hộ, bám dân; tham mưu với cấp uỷ, chính quyền địa phương củng cố vững chắc hệ thống chính trị ở cơ sở, đặc biệt là các địa bàn giáp biên; thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội; tổ chức thực chất, hiệu quả các phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trên tuyến biên giới, nâng cao cảnh giác cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số về âm mưu, phương thức, thủ đoạn lôi kéo, kích động chống phá của các thế lực thù địch, phản động và phần tử xấu.
Bên cạnh đó, còn phối hợp chặt chẽ với Công an các địa phương đối biên của Lào thường xuyên tổ chức hoạt động tuần tra, kiểm soát, bảo vệ đường biên, mốc giới; phát hiện, phối hợp ngăn chặn, xử lý kịp thời các hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép, di cư tự do. Qua đó, kịp thời hỗ trợ, phối hợp xử lý những vụ việc phát sinh liên quan đến ANTT, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, vượt biên trái phép, giữ vững sự bình yên biên cương tổ quốc. Đồng thời, củng cố mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hợp tác toàn diện trên tuyến biên giới.
Để tăng cường công tác hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, hằng năm Công an các địa phương giáp biên giới Việt – Lào cũng đã duy trì các hoạt động song phương thường niên như ký kết quy chế hợp tác bảo đảm ANTT; giao ban công tác phối hợp phòng, chống ma túy qua biên giới và tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho Công an nước bạn Lào về các chuyên đề đảm bảo ANTT, phòng chống tội phạm và ma túy.
Thiết lập và duy trì “đường dây nóng”để tiến hành các hoạt động trao đổi thông tin về tình hình công tác phòng, chống tội phạm, nhất là các thông tin liên quan đến các tổ chức, đường dây tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia, các đối tượng chủ mưu, cầm đầu, các đối tượng truy nã đang lẩn trốn để kịp thời tổ chức xác minh, phối hợp đấu tranh, truy bắt, dẫn độ.
Không chỉ đẩy lùi tội phạm manh động trên tuyến, sức mạnh của hiệp đồng tác chiến song phương còn giúp đẩy lùi các loại tội phạm công nghệ cao, tội phạm liên quan đến xuất nhập cảnh trái phép và các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Qua đó, khẳng định mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, sự hợp tác hiệu quả giữa lực lượng Công an Việt Nam và An ninh Lào, góp phần quan trọng vào việc giữ vững ổn định, ANTT và phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới hai quốc gia Việt Nam và CHDCND Lào.
Với sự hợp tác toàn diện, sâu rộng và triển khai các hoạt động nghiệp vụ bài bản, kết hợp phát động sâu rộng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ ở cả hai phía đối biên, tuyến biên giới Việt – Lào qua “khúc ruột miền Trung” từng được xem là nóng bỏng nhất trong công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung, tội phạm ma túy nói riêng trong những năm gần đây đã được kiềm chế, giảm nhiệt và đang từng bước chuyển mình từ “vùng đỏ” thành “vùng xanh” trong đảm bảo ANTT.
