Vượt đại ngàn đưa chuyển đổi số đến với đồng bào
Chuyển đổi số ở vùng cao không thể chỉ bằng những chỉ đạo khô cứng trên giấy tờ hay những thuật ngữ công nghệ hiện đại, để đồng bào hiểu, đồng bào tin và đồng bào làm theo, Công an các xã biên giới tại Nghệ An đã áp dụng triệt để phương châm "3 cùng": Cùng ăn, cùng ở, cùng làm với nhân dân; kết hợp khéo léo giữa công tác chuyên môn với công tác dân vận khéo.
Tại xã biên giới Nậm Cắn – nơi có cửa khẩu quốc tế nhộn nhịp nhưng đời sống nhân dân vẫn vẫn còn nhiều khó khăn, lực lượng Công an xã đã chủ động tranh thủ vai trò của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Để nhân dân hiểu, tin và làm theo, trước tiên, Công an xã tập trung tuyên truyền, kích hoạt tài khoản VNeID mức độ 2 cho các người có uy tín, ảnh hưởng lớn. Khi thấy chính trưởng bản của mình chỉ cần thao tác vài bước trên chiếc điện thoại là có thể tra cứu thông tin thẻ BHYT, giấy phép lái xe hay xác nhận cư trú mà không phải đi xa lên UBND xã, bà con mới thực sự tin tưởng và làm theo.
"Mới đầu làm khó lắm, tay bà con quen cầm dao phát nương, làm rẫy nên bị mòn nét vân tay, máy thu nhận mãi không được. Lại thêm rào cản ngôn ngữ, tổ công tác phải dùng nước lau sạch tay cho bà con, vừa làm vừa trò chuyện bằng tiếng Mông, tiếng Khơ Mú để bà con bớt ngại ngần. Phải giải thích cho đồng bào hiểu: Cài đặt VNeID và tích hợp các tiện ích xong, sau này đi khám bệnh ở bệnh viện không lo quên giấy tờ; con cháu đi học xa làm thủ tục hành chính chỉ cần bấm trên điện thoại là xong, tiết kiệm được cả tiền xe đi lại, để bà con tin, hiểu và làm theo", Trung uý Đặng Quốc Anh, cán bộ Công an xã Nậm Cắn chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn tại trụ sở hay nhà văn hóa, các CBCS còn đến từng nhà, tận dụng từng phiên chợ vùng biên, nơi tập trung đông đảo bà con các bản về giao thương để hướng dẫn, hỗ trợ cài đặt VNeID, vừa tuyên truyền để người dân nhận biết và phòng tránh các hình thức lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, cảnh báo các thủ đoạn dụ dỗ, lôi kéo người dân tham gia vào các hoạt động vi phạm pháp luật qua mạng xã hội.
Sự bền bỉ, kiên trì của lực lượng Công an các xã nơi vùng cao Nghệ An đã gặt hái được những "trái ngọt" xứng đáng. Tính đến nay, tỷ lệ hoàn thành cấp CCCD gắn chip và kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID trên địa bàn đã được bao phủ. Hàng nghìn tài khoản VNeID mức độ 2 đã được kích hoạt thành công, mở ra cơ hội tiếp cận nền hành chính hiện đại cho đồng bào vùng biên giới rẻo cao Nghệ An.
Giờ đây, hình ảnh những người dân vùng biên giới Nậm Cắn hào hứng mở ứng dụng VNeID trên chiếc điện thoại thông minh để khoe thông tin tích hợp Thẻ BHYT đã không còn là chuyện lạ. Chị Vừ Y Nông trú tại bản Trường Sơn vui vẻ chia sẻ: Ngày trước mỗi lần đi khám bệnh hay làm giấy tờ gì phải lật tung cả tủ tìm giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, nhiều khi làm mất lại phải leo núi, lội suối lên xã xin cấp lại vất vả lắm. Nay nhờ mấy chú Công an xã chỉ cho, tất cả nằm gọn trong cái điện thoại này rồi, tiện lợi lắm.
Chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là cải cách thủ tục hành chính, mà còn hỗ trợ đắc lực cho công tác bảo đảm an ninh trật tự (ANTT) tại địa bàn biên giới. Thông qua các mô hình như “An toàn không gian mạng, vững vàng chuyển đổi số”, “An ninh vững vàng, bản làng bình yên”… các nhóm Zalo kết nối giữa Công an xã với trưởng bản, công an viên và người dân, nhiều thông tin quan trọng về trật tự an toàn xã hội, hoạt động xuất nhập cảnh trái phép, vi phạm quy chế biên giới hay mua bán người đã được người dân kịp thời phản ánh cho lực lượng chức năng. Nhờ đó, lực lượng Công an đã chủ động giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc ngay từ cơ sở, không để phát sinh phức tạp, điểm nóng.
Thượng tá Lô Văn Thao, Trưởng Công an xã Nậm Cắn chia sẻ: "Chuyển đổi số ở vùng biên giới rẻo cao là một trận tuyến đầy gian nan nhưng vô cùng ý nghĩa. Việc đưa công nghệ số đến với đồng bào không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi, mà quan trọng hơn cả là củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân. Mỗi tài khoản định danh được kích hoạt, mỗi thủ tục hành chính được thực hiện thành công trên không gian mạng là một “cột mốc lòng dân” được dựng lên vững chãi nơi biên cương Tổ quốc".
Đêm muộn trên các đỉnh núi của dãy Trường Sơn, sương mây vẫn giăng kín các lối về bản. Trong những căn nhà sàn ấm áp ánh lửa, tiếng cười nói rộn rã của bà con xen lẫn tiếng cán bộ Công an xã kiên trì hướng dẫn người dân trong bản thao tác trên màn hình điện thoại.
Những bước chân lặng lẽ của các chiến sĩ Công an xã vùng biên giới rẻo cao Nghệ An vẫn đang tiếp tục in dấu trên mọi nẻo đường gập ghềnh đá núi. Họ không chỉ là những người giữ gìn bình yên cho từng bản làng, mà còn là những người gieo "mầm xanh công nghệ", mang hơi thở của thời đại số làm đổi thay từng ngày bộ mặt của vùng đất biên cương xa xôi nơi miền tây xứ Nghệ.
Mang chuyển đổi số đến với mọi nhà
Bằng sự tận tụy, sáng tạo và quyết tâm chính trị cao nhất, lực lượng Công an các xã tại Nghệ An đã khơi thông mọi rào cản, biến những con số khô khan thành tiện ích thiết thực, mang làn gió chuyển đổi số thấm sâu vào đời sống của từng hộ gia đình.
Tại phường Quỳnh Mai, nơi người dân chủ yếu sinh sống bằng nghề đánh bắt thủy hải sản xa bờ, cuộc sống gắn liền với những chuyến ra khơi, nên việc tiếp cận công nghệ thông tin, mạng Internet còn nhiều hạn chế. Nhiều hộ gia đình không có điều kiện trang bị điện thoại thông minh, hoặc do thường xuyên lênh đênh trên biển nên khó nắm bắt thông tin, ít có cơ hội tiếp xúc với các ứng dụng số. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân lớn tuổi vẫn ngại thay đổi thói quen, chưa quen với việc thực hiện thủ tục hành chính trên nền tảng trực tuyến.
Trước tình hình đó, Công an phường Quỳnh Mai đã chủ động phối hợp với các đoàn thể trực tiếp xuống tận các bến cá, khu neo đậu tàu thuyền để tổ chức tuyên truyền lưu động, hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID. Cán bộ, chiến sĩ vừa tuyên truyền, vừa “cầm tay chỉ việc”, giúp bà con hiểu rõ lợi ích của việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến hay khai báo thông tin ngay trên điện thoại.
Cách làm linh hoạt, sát thực tế này không chỉ giúp người dân vùng biển dễ dàng tiếp cận công nghệ, mà còn góp phần nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, mang lại sự thuận tiện, tiết kiệm thời gian đi lại cho người dân. Nhờ đó, ngày càng nhiều ngư dân, hộ kinh doanh dịch vụ nghề cá ở phường Quỳnh Mai chủ động thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Với Công an xã Tân Châu, để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhân dân trên địa bàn, Công an xã đã xây dựng phần mềm ứng dụng Chatbot AI với thiết kế giao diện thân thiện, dễ sử dụng, giúp người dân dễ dàng tra cứu, thực hiện các thủ tục hành chính và phản ánh thông tin ngay tại nhà. Ứng dụng được tích hợp đầy đủ các nội dung công khai, cần thiết như hướng dẫn các thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, lịch tiếp dân, biểu mẫu giấy tờ, số điện thoại trực ban… Toàn bộ dữ liệu được xây dựng, cập nhật thường xuyên trên nền tảng số, đảm bảo chính xác, bảo mật và thân thiện với người dùng.
Đặc biệt, hệ thống còn có khả năng tự động trả lời, hướng dẫn theo từng nhu cầu cụ thể, giúp người dân không phải trực tiếp đến trụ sở Công an xã, giảm thời gian, chi phí đi lại. Đây cũng là công cụ hữu hiệu để Công an xã nắm bắt phản ánh, kiến nghị của người dân, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ và sự hài lòng của nhân dân.
Việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác phục vụ dân của Công an xã Tân Châu không chỉ thể hiện tư duy đổi mới, sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ mà còn khẳng định quyết tâm hiện đại hóa nền hành chính Công an, đưa chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, gần dân và vì dân hơn.
Không chỉ Công an xã Quỳnh Mai, Tân Châu, lực lượng Công an xã trên địa bàn Nghệ An luôn kiên trì hướng dẫn người dân cách đăng ký, sử dụng và khai thác các tiện ích trên tài khoản định danh điện tử như nộp các loại hồ sơ trực tuyến về cấp phiếu lý lịch tư pháp, đăng ký xe lần đầu hay tích hợp các thông tin giấy tờ cá nhân trên điện thoại thông minh.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kỹ thuật, CBCS Công an cơ sở còn phối hợp với chính quyền, đoàn thể địa phương tổ chức các buổi tuyên truyền lưu động, lồng ghép nội dung phòng ngừa tội phạm công nghệ cao, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng như: Giả danh cơ quan chức năng, chiếm đoạt tài khoản ngân hàng, vay mượn tiền qua mạng xã hội, đầu tư ảo… Đặc biệt, với người cao tuổi và những hộ ít có điều kiện tiếp cận công nghệ, các cán bộ, chiến sĩ Công an xã luôn kiên nhẫn giải thích, hướng dẫn cụ thể từng thao tác, giúp bà con hiểu rõ lợi ích của công nghệ số, đồng thời nâng cao cảnh giác, tránh bị kẻ xấu lợi dụng chiếm đoạt tài sản.
Nhờ cách làm sâu sát, gần dân, phong trào chuyển đổi số ở xã tại Nghệ An đã có nhiều chuyển biến tích cực. Người dân dần quen với việc sử dụng ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công quốc gia, chủ động hơn trong việc thực hiện thủ tục hành chính, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số ngay từ cơ sở.
