Arập Xêút sẽ trang bị vũ khí hạt nhân?

Sau khi các nước phương Tây và Iran đạt được thỏa thuận hạt nhân mang tính lịch sử, một số đồng minh của Mỹ ở Trung Đông có lập trường đối đầu với Iran, như Israel, Arập Xêút,… đã lên tiếng phản đối quyết liệt, vì lo sợ sức mạnh về chính trị, quân sự của Iran sẽ được phục hồi một khi các biện pháp trừng phạt - công cụ chế tài nhằm khống chế Iran hiệu quả nhất cho đến nay - được gỡ bỏ.

Giống như Israel, Arập Xêút cũng “la hét” rùm trời rằng thỏa thuận hạt nhân giữa phương Tây với Iran sẽ tạo điều kiện cho Iran “chế tạo vũ khí hạt nhân”. Phát biểu với tờ Times of London hôm 22/11 vừa qua, Đại sứ Arập Xêút tại Anh, Hoàng tử Mohammed bin Nawaf bin Abdulaziz, còn tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không ngồi yên để đón nhận mối đe dọa mà không nghĩ cách gì để tự bảo vệ đất nước mình, khu vực mình”.

Sự cạnh tranh quyền lực là cốt lõi thúc đẩy Arập Xêút bộc lộ quan điểm chống lại thỏa thuận hạt nhân với Iran; đồng thời là động lực để Riyadh chạy đua trang bị vũ khí hạt nhân. Theo trang báo điện tử Jane's Defence, Arập Xêút đã bước vào cuộc đua vũ khí hạt nhân từ khá lâu, có thể trên 10 năm qua, đặc biệt là từ khi Pakistan thử thành công quả bom hạt nhân đầu tiên năm 1998.

Theo tiết lộ của Gary Samore (cựu cố vấn chống phổ biến vũ khí hạt nhân của Tổng thống Mỹ Barack Obama) trên chương trình BBC Newsnight, Arập Xêút đã từ lâu bí mật đầu tư tài chính vào các dự án chế tạo vũ khí hạt nhân ở Pakistan và có thể "nhận hàng" bất cứ lúc nào.

Theo chuyên gia Gary Samore, Arập Xêút đã từng bước khởi động kế hoạch đầu tư vào chương trình vũ khí hạt nhân một cách khéo léo từ cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI, với hàng loạt chuyến thăm Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Pakistan của Bộ trưởng Quốc phòng - Hoàng tử Sultan bin Abdulaziz al Saud trong những năm 1999-2002.

Tướng Feroz Hassan Khan thuộc chương trình nghiên cứu hạt nhân của Pakistan tiết lộ rằng, các chuyến thăm này không thể chứng minh rằng 2 nước đã ký kết thỏa thuận hạt nhân. Nhưng, "Arập Xêút đã hỗ trợ tài chính rất hào phóng cho Pakistan để tiếp tục chương trình nghiên cứu hạt nhân" - tướng Khan thừa nhận.

Một số cựu quan chức lãnh đạo tình báo Pakistan từng tham gia các dự án hạt nhân cũng lập luận một cách đầy ẩn ý rằng "những đồng tiền mà Arập Xêút đầu tư cho chúng tôi là nhằm vào việc gì? Chắc chắn đó không phải là tiền từ thiện rồi".

Một cựu quan chức tình báo khác cung cấp thêm thông tin rằng, "Pakistan luôn luôn chuẩn bị sẵn sàng một số lượng đầu đạn hạt nhân nhằm phòng khi Arập Xêút yêu cầu thì sẽ chuyển giao ngay".

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Vua Abdullah bin Abdulaziz Al Saud ngày càng trở nên bất đồng vì thỏa thuận hạt nhân với Iran.
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Vua Abdullah bin Abdulaziz Al Saud ngày càng trở nên bất đồng vì thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Từ thập niên 80 thế kỷ trước, Riyadh đã âm thầm trang bị các loại tên lửa đạn đạo CSS-2 có thể mang đầu đạn hạt nhân. Các hệ thống tên lửa này được Pakistan mua từ Trung Quốc và chuyển giao cho Arập Xêút. Riyadh đã xây dựng 2 căn cứ để phóng tên lửa CSS-2, và mùa hè năm nay đã hoàn tất xây dựng thêm căn cứ tên lửa CSS-2 thứ ba, nằm cách thủ đô Riyadh khoảng 200 km về phía tây nam, nhằm phục vụ cho việc chạy đua vũ trang với Iran và Israel.

Xin nói thêm về nguồn gốc tên lửa CSS-2 và sự ra đời quả bom hạt nhân của Pakistan. Trong khi đi tìm "chỗ dựa" để đối đầu với Ấn Độ những năm cuối thập niên 90 thế kỷ XX, Pakistan đã tìm đến Trung Quốc nhờ giúp đỡ, và đã hợp tác chặt chẽ với Bắc Kinh trong lĩnh vực quốc phòng, trong đó có những hợp đồng mua tên lửa CSS-2 và bản thiết kế chế tạo vũ khí hạt nhân.

Abdul Qadeer Khan là nhà khoa học Pakistan phụ trách chính công việc nghiên cứu chế tạo quả bom. Về sau, ông bị phương Tây cáo buộc là đã bán công thức chế tạo bom hạt nhân và thiết bị ly tâm làm giàu uranium cho Libya và CHDCND Triều Tiên. Và AQ Khan cũng chính là đầu mối giao dịch, mua bán thiết bị, công thức hạt nhân cho một số quốc gia khác. Các công thức này dùng để chế tạo đầu đạn hạt nhân thích hợp sử dụng cho tên lửa CSS-2.

Tên lửa CSS-2.
Tên lửa CSS-2.

Từ những bằng chứng nêu trên, trong dư luận thế giới ngay từ cuối những năm 90 thế kỷ XX đã xuất hiện các cáo buộc Arập Xêút mưu đồ sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, giới chức Arập Xêút khi đó đã bác bỏ các cáo buộc này, biện hộ rằng Arập Xêút có tham gia Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), đồng thời kêu gọi "một khu vực Trung Đông không vũ khí hạt nhân"(!?).

Đến năm 2003, Riyadh đã bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về chiến lược an ninh trước một môi trường an ninh thay đổi và tương lai vũ khí hạt nhân trong khu vực. Một tài liệu mật bị rò rỉ tiết lộ nội dung 3 phương án ứng phó của Riyadh đối với vấn đề vũ khí hạt nhân: một là, tự mình nghiên cứu chế tạo vũ khí hạt nhân; hai là, hợp tác với một cường quốc hạt nhân khác; và ba là, thúc đẩy xây dựng một vùng phi hạt nhân ở Trung Đông.

Cùng thời gian đó xảy ra nhiều biến động an ninh nghiêm trọng trong khu vực với cuộc chiến Iraq do Mỹ tiến hành lật đổ ông Saddam Hussein (một đồng minh của Riyadh) khiến quan hệ Riyadh-Washington bắt đầu rạn nứt. Đồng thời mối lo ngại về chương trình hạt nhân Iran của Riyadh cũng ngày càng tăng, theo chuyên gia Gary Samore. Các năm sau đó, những lời đồn đoán trong giới ngoại giao về sự hợp tác hạt nhân giữa Arập Xêút và Pakistan (phương án 2 trong tài liệu mật của Riyadh) bắt đầu rộ lên.

Tài liệu ngoại giao Mỹ do trang WikiLeaks tiết lộ ghi nhận rằng, vào năm 2007, phái bộ ngoại giao Mỹ tại Riyadh đã lưu ý Washington về việc họ nhận được các câu hỏi của giới ngoại giao Pakistan rằng Mỹ có biết về "sự hợp tác giữa Arập Xêút và Pakistan" hay không. Các nhà ngoại giao Pakistan giấu tên cho rằng, việc Arập Xêút muốn đứng ra đảm nhận vai trò "bảo vệ" cho cả khu vực bằng cách trang bị vũ khí hạt nhân là vấn đề cạnh tranh quyền lực giữa Riyadh với Tehran.

Ảnh vệ tinh khu vực căn cứ tên lửa CSS-2 mới nhất của Arập Xêút.
Ảnh vệ tinh khu vực căn cứ tên lửa CSS-2 mới nhất của Arập Xêút.

Quả thật, từ năm 2009, Vua Abdullah của Arập Xêút từng bộc lộ ý định của mình qua lời cảnh báo với đặc phái viên Mỹ ở khu vực Trung Đông Dennis Ross vào năm 2009 rằng, nếu Iran mà vượt qua ngưỡng cửa, thì "chúng tôi sẽ có vũ khí hạt nhân ngay". Từ đó đến nay, giới chức Arập Xêút đã phát đi nhiều tín hiệu về ý định sở hữu vũ khí hạt nhân để "cân bằng" sức mạnh với Iran.

"Để cho Iran có năng lực hạt nhân mà chúng tôi lại không có được là điều không thể chấp nhận được" - tờ Times of London trích dẫn một phát biểu của giới chức Arập Xêút năm 2012.

Đầu năm 2013, vấn đề "quả bom" của Arập Xêút càng rõ ràng hơn. Một quan chức cấp cao của NATO đã nói với phóng viên chương trình BBC Newsnight rằng ông đã nhìn thấy một báo cáo tình báo rằng Pakistan đã chế tạo vũ khí hạt nhân cho Arập Xêút, và số vũ khí đó hiện đang sẵn sàng để "giao hàng".

Tháng 10/2013, Amos Yadlin, cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo quân đội Israel tiếp tục khẳng định tại một hội nghị ở Thụy Điển rằng, nếu Iran mà chế tạo được "quả bom", thì "người Arập Xêút sẽ không đợi lâu. Họ đã có sẵn "quả bom", họ sẽ đến Pakistan và mang về thứ mình cần"

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.