Ấn Độ: Tranh cãi quanh “những cỗ quan tài bay”

Ngày 15/7 vừa qua, một máy bay chiến đấu MIG-21 Bison do Nga chế tạo, vận hành bởi lực lượng Không quân Ấn Độ, đã bị rơi khi cố gắng hạ cánh tại căn cứ không quân Uttarlai tại Barmer, bang Rajasthan. Đây là vụ tai nạn máy bay MIG-21 thứ hai tại căn cứ không quân này trong vòng 2 tháng. Không có bất cứ thương vong nào được ghi nhận trong vụ tai nạn trước đó, nhưng lần này một phi công đã thiệt mạng. Và vụ tai nạn xảy ra được quy là do lỗi của phi công.

Chỉ một ngày sau vụ tai nạn thứ hai ở Rajasthan, một sĩ quan phục vụ trong Không quân Ấn Độ là trung tá Sanjeet Singh Kaila - người sống sót sau vụ tai nạn MIG-21, đã kiến nghị tòa án, yêu cầu xem lại sự việc. Trung tá Kaila cho rằng, việc ông bị bắt lái loại máy bay này đã vi phạm quyền được làm việc trong một môi trường an toàn của cá nhân ông.

Vị chỉ huy này trước đó cũng đã bị một tai nạn cháy máy bay trong một cuộc tập trận vào năm 2005. Lần đó ông đã trì hoãn việc nhảy ra khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy vì đang bay trên khu vực đông dân cư. Vụ tai nạn này cũng đã diễn ra ở Rajasthan.

MIG-21 đã phục vụ trong Không quân Ấn Độ được 50 năm, là nòng cốt  của phi đội không quân. MIG-21 đã tham gia tất cả các cuộc xung đột lớn liên quan đến Ấn Độ từ năm 1963, và  tham gia hầu hết các hoạt động chủ chốt của lực lượng không quân.

Mặc dù MIG-21 chứng tỏ hiệu quả cực kỳ hữu ích đối với lực lượng vũ trang Ấn Độ nhưng mức độ an toàn của nó lại bị chỉ trích gay gắt trong suốt thập kỷ qua. Vài tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ - AK Antony công bố tổng số 29 vụ tai nạn máy bay trong vòng 3 năm qua của Không quân Ấn Độ, có 12 vụ liên quan đến khung máy bay MIG-21. Hai chiếc MIG-21 nữa đã bị rơi kể từ khi ông Antony đưa ra những số liệu thống kê này.

Vì hồ sơ an toàn bay đầy những tì vết nguy hiểm của MIG, nên dòng máy bay này đã được giới phi công đặt tên là "Cỗ quan tài bay" hoặc "Kẻ tạo ra những quả phụ". Hơn 170 phi công của Không quân Ấn Độ đã thiệt mạng trong các vụ tai nạn MIG-21 từ năm 1970. Các vụ tai nạn này cũng đã dẫn đến cái chết của 40 thường dân.

Máy bay MIG-21 tại căn cứ không quân Kalaikunda ở Tây Bengal.
Máy bay MIG-21 tại căn cứ không quân Kalaikunda ở Tây Bengal.

Không quân Ấn Độ đã đưa vào sử dụng hơn 1.200 biến thể của chiếc MIG từ năm 1963. Hiện nay, ít nhất có 252 chiếc MIG-21 còn đang hoạt động trong lực lượng không quân, bao gồm cả phiên bản nâng cấp mới nhất là chiếc Bison. Đây là lọai máy bay phản lực chiến đấu được sản xuất nhiều nhất trong lịch sử hàng không kể từ Thế chiến II. Hơn 11.000 khung của phiên bản MIG gốc được biến thể cũng như các bản sao khác của nó như Chengdu J-7 được Trung Quốc sản xuất từ năm 1959.

Ấn Độ đã phụ thuộc rất nhiều vào MIG-21 để duy trì ưu thế trên không đối với các khu vực lân cận. Sự thành công của loại máy bay này đã được công nhận trên toàn cầu. Theo các tác giả David Nicole và Tom Cooper trong "MIG 19 - Arập và MIG 21 các đơn vị trong chiến đấu", Ấn Độ thậm chí còn cung cấp đào tạo phi công MIG sang  Iraq. Họ cho biết trái với suy nghĩ của nhiều người, các phi công Iraq trong những năm 70 thế kỷ trước được đào tạo về MIG-21 bởi Ấn Độ nhiều hơn là ở Pakistan hay Liên Xô.

Do chi phí vận hành và bảo trì các máy bay MIG-21 thấp đã khiến nó được xem như "máy bay chiến đấu của nhân dân". Năm 1980, Ấn Độ mới sản xuất được máy bay trong nước sau một thỏa thuận chuyển giao với Liên Xô và chỉ một đơn vị sản xuất duy nhất với chi phí hơn 30 triệu rupee (489,000 USD). Thành tựu này được xem là thắng lợi lớn cho Không quân Ấn Độ khi nền kinh tế nước này còn rất non yếu so với ngày hôm nay.

Những chỉ trích và phê bình xung quanh loại máy bay MIG-21 đặt ra câu hỏi về chất lượng bảo trì của phi đội. Trong bản kiến nghị của mình, Trung tá Kaila đã cáo buộc Hindustan Aeronautics Limited (HAL) -  công ty chuyên sản xuất các máy bay phản lực MIG trong nước, phải có trách nhiệm trong sự cố máy bay do công tác bảo dưỡng kém. Trong diễn biến ngược lại, Công ty HAL không đưa ra bất cứ bình luận nào.

Một vụ tai nạn máy bay MIG-21 Bison của Ấn Độ.
Một vụ tai nạn máy bay MIG-21 Bison của Ấn Độ.

Tham mưu trưởng Không quân Marshal P.V. Naik - cựu lãnh đạo của Không quân Ấn Độ, quyết liệt bảo vệ việc sử dụng các máy bay chiến đấu của lực lượng không quân. "Tôi đã bay hơn 2.000 giờ với các biến thể khác nhau của MIG-21, từ các loại đầu tiên như dòng 77, hay 96 được cải tiến và cả dòng Bison. Máy bay MIG là chiếc tốt nhất của chủng loại này và hoàn toàn không chính xác khi gọi nó là "Cỗ quan tài bay" hay "Kẻ tạo ra những quả phụ".

"Bất cứ khi nào một chiếc máy bay không được sử dụng nữa thì có nghĩa là nó đã được dùng hết 100% hiệu suất. Một chiếc máy bay không thể sử dụng được sẽ không bao giờ được phép cất cánh. Các bộ phận có thể hư trong vòng 3 phút sau khi cất cánh hoặc có thể không hoạt động vì rất nhiều lý do. Bất kỳ vấn đề gì với MIG-21 đều bị phóng đại lên vì phần lớn các phi đội đều có loại máy bay này".

Sự sẵn có của phụ tùng thay thế cũng là một vấn đề đáng quan tâm đối với phi đội bay của Ấn Độ, họ đã xem xét nhiều lựa chọn rẻ hơn ở các nước như Israel hoặc  Ukraina. Cơ quan quốc phòng tại Moscow trước đó đã cảnh báo Ấn Độ về việc cắt xén những bộ phận mua chính hãng. Đại sứ Nga tại New Delhi, ông Alexander Kadakin, đã nói rằng Ấn Độ không nên ngạc nhiên khi máy bay của họ gặp tai nạn nếu vẫn tiếp tục sử dụng phụ tùng nhập từ một nước khác ngoài Nga.

Trong những năm đầu của thập kỷ này, các phi công mới được chuyển từ máy bay huấn luyện như HAL Kiran (một loại máy bay phản lực bản địa dùng trong công tác huấn luyện phi công được chế tạo vào năm 1964 bởi Hindustan Aeronautics) sang  MIG-21, đây được xem là một bước nhảy vọt  mà các phi công phải mất rất nhiều thời gian mới thích nghi được. Các phi công trẻ và thiếu kinh nghiệm đã quen với máy bay Kiran - máy bay phản lực cận âm với tốc độ tối đa 201 dặm/giờ, họ sẽ khó xoay xở hơn với loại máy bay MIG siêu âm dùng năng lượng thô, có tốc độ tối đa 1.468 dặm/h.

Bước nhảy vọt giữa hai loại hình máy bay này đòi hỏi rất nhiều cố gắng, và việc xử lý loại máy bay MIG làm tăng gấp đôi khó khăn vì loại máy bay phản lực tiên tiến thì không phải là giải pháp "tối ưu" hay "hiệu quả về mặt chi phí". Năm 2004, Ấn Độ đã đặt hàng 66 chiếc máy bay phản lực tiên tiến dùng trong huấn luyện BAE Hawk, của Anh, sau đó là đơn đặt hàng thêm 57 chiếc nữa vào năm 2010 để bổ sung cho chương trình đào tạo phi công. Quyết định mua bán này đã nhanh chóng bị theo dõi vì sự bất bình của dân chúng gia tăng sau nhiều vụ tai nạn máy bay MIG-21.

Việc hiện đại hóa lực lượng Không quân Ấn Độ đang được thực hiện rất chậm vì quá trình phê duyệt mua sắm kéo dài khá lâu và có nhiều vi phạm trong giao dịch do nạn quan liêu và tham nhũng. Đơn cử là vụ bê bối hối lộ gần đây trong một thỏa thuận mua máy bay trực thăng trị giá 750 triệu USD đã liên tục gây cản trở cho các lực lượng vũ trang Ấn Độ.

Các chương trình quốc phòng bản địa của Ấn Độ, chẳng hạn như máy bay chiến đấu hạng nhẹ được dự kiến sẽ thay thế phi đội MIG-21 đang chậm tiến độ cả một thập niên! Trong khi đó những giao dịch mới như chương trình máy bay chiến đấu hạng trung nhiều chức năng vẫn còn trên bàn đàm phán, làm tăng thêm sự chậm trễ vô thời hạn trong nỗ lực hiện đại hóa. Trong vài năm tới, MIG-21 vẫn được dùng để lấp chỗ trong khi chờ tốc độ hiện đại hóa quân sự của Ấn Độ được cải thiện

Hiếu Thảo - Quang Dũng (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.