PV: Dư luận đang đặt câu hỏi về nguy cơ Quỹ BHXH, Bảo hiểm y tế mất khoảng 1.000 tỷ đồng do cho Công ty Cho thuê tài chính 2 thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam vay, khoản nợ đang được đánh giá là nợ mức 5 coi như mất trắng, bà có thể cho biết đến thời điểm này, việc xử lý món nợ trên có tiến triển gì không?
Bà Nguyễn Thị Minh: Hiện nay, việc xác định thiệt hại thì các cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định. Chúng tôi chưa thể khẳng định được sẽ thu hồi được chính xác số tiền là bao nhiêu vì hiện nay Công ty Cho thuê tài chính 2 cũng đi đầu tư khắp nơi. Vậy phải có thời gian để xác định còn bao nhiêu tiền, thực chất số tiền thất thoát là bao nhiêu, quyết định thu hồi thế nào thì chúng tôi sẽ tuân thủ. Gần đây họ có trả nhưng mức trả rất thấp.
PV: Cần phải tăng cường mở rộng đối tượng và khắc phục tình trạng nợ đọng chứ không nên tăng tuổi nghỉ hưu để đảm bảo an toàn Quỹ BHXH. Bà nghĩ sao về nhận định này?
Bà Nguyễn Thị Minh: Thực ra tăng tuổi nghỉ hưu chỉ là 1 trong 8 nhóm giải pháp để đảm bảo cân đối Quỹ, bao gồm: thay đổi mức đóng, mức hưởng, tương quan giữa mức đóng, mức hưởng, phát triển đối tượng, khắc phục tình trạng nợ đọng như hiện nay…, trong đó có cả giải pháp tăng tuổi nghỉ hưu. Tôi cho rằng Quốc hội đang bàn thảo, chưa phải là bác. Trong Dự thảo Luật BHXH sửa đổi có đề cập tăng tuổi hưu nhưng phân biệt theo nhóm, người lao động nặng nhọc, suy giảm khả năng lao động vẫn giữ nguyên như Luật hiện hành. Dự thảo Luật của BHXH không mâu thuẫn với Luật Lao động hiện hành, chỉ là cụ thể thêm thôi. Không phải vì mất cân đối Quỹ mà tăng tuổi nghỉ hưu. Tuổi thọ của người Việt Nam đã tăng lên nhiều so với mấy chục năm. Từ 1960 đến nay, chúng ta không điều chỉnh tuổi nghỉ hưu, trong khi các nước đã điều chỉnh rất nhiều, đến 65, 67.
PV: Có ý kiến cho rằng bộ máy của BHXH cồng kềnh, chi phí cho bộ máy và quản lý Quỹ BHXH lớn, trong khi đó đầu tư phát triển Quỹ lại chưa hiệu quả phần nào ảnh hưởng đến Quỹ?
Bà Nguyễn Thị Minh: BHXH đang làm nhiệm vụ thu của chủ sử dụng và người lao động. Phần chi cho bộ máy chỉ sử dụng vào phần lãi tăng trưởng của Quỹ chứ không lấy vào tiền gốc đóng của người lao động. Thực tế, BHXH Việt Nam đang chi tiết kiệm hơn nhiều nước, chi phí quản lý còn thấp hơn các nước có công nghệ tiên tiến như Pháp, Đức… Người được giao thu BHXH rất áp lực, như địa bàn Hà Nội 1 cán bộ thu phụ trách tới 200 DN. Như vậy không thể nói bộ máy cồng kềnh. Tuy nhiên, tới đây chúng tôi hoàn thiện công nghệ thông tin, máy móc làm thay con người, giảm số lao động của BHXH đi, tập trung vào nhiệm vụ thu, mở rộng đối tượng. Chúng tôi cũng đã đề xuất đầu tư thêm vào các hợp đồng ủy thác. Tuy nhiên, Quỹ BHXH là Quỹ An sinh xã hội, phải tính đầu tư vào đâu cho an toàn và đạt được hiệu quả lâu dài.
PV: Trong các nhóm giải pháp đảm bảo an toàn Quỹ BHXH có đưa ra việc tăng mức đóng, cụ thể sẽ tăng bao nhiêu, thưa bà?
Bà Nguyễn Thị Minh: Hiện DN và người lao động đang đóng theo lương cơ bản, thấp hơn lương thực tế. Đến năm 2018, lộ trình phải đóng theo mức lương thực tế, vì lúc đó sẽ tính theo tương quan đóng-hưởng, phải đóng theo số lương thực tế để khi nghỉ hưu người lao động sẽ được hưởng lương cao hơn.
PV: Khi BHXH tăng cường công tác thanh tra để giảm nợ BHXH, liệu có phải tăng thêm nguồn nhân lực để thực hiện việc này?
Bà Nguyễn Thị Minh: Hiện bộ máy của BHXH Việt Nam có khoảng 5.000 người làm thanh tra, có chức năng kiểm tra nhưng chưa có chức năng xử phạt. Như vậy, bộ máy có sẵn rồi, có thêm cơ chế để thực hiện chứ không phải tăng người.
| Ông Trần Đình Liệu, Trưởng ban thu, BHXH Việt Nam cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, tổng số nợ BHXH đã lên tới 12 nghìn 500 tỷ đồng. Nợ đóng đang diễn biến phức tạp vì nhiều DN làm ăn có lãi vẫn chậm đóng, do chế tài chưa đủ mạnh. Theo tính toán, có 5 triệu người lao động có giao kết hợp đồng chưa tham gia BHXH, mỗi năm Quỹ BHXH thất thu khoảng 56 nghìn tỷ đồng. Cùng với mức lương đóng BHXH thấp, chỉ áp dụng theo mức lương tối thiểu, trong khi mức lương thực tế các DN chi trả bình quân theo số liệu của Bộ LĐ-TB&XH là 3,8 triệu đồng/tháng, thì khoản thất thu là 24 nghìn tỷ. BHXH Việt Nam có nhiều biện pháp để thu, trong đó có khởi kiện ra tòa. Nhưng nhiều DN, tòa gọi đến 3 lần cũng không có mặt!? |
