- Có ý kiến cho rằng, Bộ LĐTB-XH đã lơ là trong việc này, để xảy ra vụ việc kéo dài, gây hậu quả nghiêm trọng, bà nghĩ sao?
Không, thực tế ngành LĐTB-XH đã chỉ đạo cụ thể việc này. Trên cơ sở sự phân công của Chính phủ, Bộ Quốc phòng triển khai việc tìm kiếm, quy tập. Bộ LĐTB-XH khi phát hiện việc tự tìm hài cốt và ngay từ tháng 7/2011 đã có văn bản yêu cầu các địa phương phải thực hiện việc đó đúng theo Nghị định của Chính phủ là khi phát hiện phải báo cáo với chính quyền và lực lượng quân đội địa phương để phối hợp tìm kiếm.
Khi phát hiện trường hợp làm giả hài cốt liệt sỹ như ông Thủy vừa rồi báo chí nêu, Bộ LĐTB-XH đã có công văn đề nghị lực lượng Công an vào cuộc điều tra. Quan điểm của Bộ LĐTB-XH là phải sớm làm rõ và xử lý nghiêm đối tượng vi phạm trước pháp luật.
- Vậy giữa Bộ LĐTB-XH và Bộ Quốc phòng đã có sự phối hợp như thế nào?
Theo quy định hiện hành thì Bộ Quốc phòng thực hiện đề án tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sỹ, còn Bộ LĐTB-XH thực hiện nhiệm vụ xác định danh tính hài cốt liệt sỹ. Đề án về xác định danh tính hài cốt liệt sỹ của chúng tôi đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và Bộ LĐTB-XH đang triển khai.
- Hiện nhiều ngành không có chức năng vẫn thường xuyên tổ chức đi tìm, quy tập hài cốt liệt sĩ, ví dụ như Ngân hàng chính sách xã hội?
Chính phủ cho phép các tổ chức, cá nhân được cùng với Nhà nước tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Lẽ ra phát hiện hài cốt thì phối hợp với Bộ Quốc phòng và chính quyền địa phương tổ chức quy tập. Do vậy, khi phát hiện hài cốt liệt sỹ ở đâu, lẽ ra Ngân hàng chính sách cùng với địa phương đó cũng như cơ quan quân sự có trách nhiệm cùng thực hiện.
Như vụ phát hiện hài cốt liệt sỹ ở Quảng Trị, chúng tôi thấy có dấu hiệu không yên tâm và đã yêu cầu tất cả những hài cốt đã tìm thấy phải được giám định ADN. Chúng tôi đã đề nghị Viện pháp y Quân đội và Viện Khoa học hình sự Bộ Công an làm việc đó, khi khẳng định những thứ giám định không có cơ sở kết luận là xương người, chúng tôi đã yêu cầu các cơ quan chức năng làm rõ.
- Vụ này, Bộ LĐTB-XH vào cuộc khi nào?
Tháng 8/2013, Bộ LĐTB-XH đã có văn bản đề nghị Cơ quan An ninh Điều tra Bộ Công an vào cuộc điều tra làm rõ vụ hài cốt giả.
- Việc tìm mộ liệt sĩ gắn với xu hướng “nhà ngoại cảm” không phải là vấn đề mới nhưng chỉ đến khi vụ án bị phát lộ, các ngành mới giật mình, cho thấy sự thụ động rất lớn?
Việc tìm kiếm hài cốt liệt sỹ về quê hương là tâm nguyện chính đáng của mọi người trong xã hội nói chung, thân nhân liệt sỹ nói riêng. Ngoài việc giao cho Bộ Quốc phòng tìm kiếm hài cốt liệt sỹ, Chính phủ cũng cho phép các tổ chức, cá nhân phát hiện được hài cốt thì báo cáo với chính quyền địa phương, cũng như lực lượng quốc phòng địa phương ấy để phối hợp tìm kiếm.
Nhưng thực chất có một bộ phận đã lợi dụng việc tìm hài cốt liệt sỹ để trục lợi cá nhân. Theo tôi, để làm tốt việc này, cần phải tuyên truyền để người dân cảnh giác các đối tượng lừa đảo. Khi phát hiện vụ việc phải xử lý nghiêm.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phùng Quang Thanh.
Bà Trương Thị Mai.
