Bước phát triển mới trong quan hệ Nga - Trung Quốc

Theo lời mời của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có chuyến thăm cấp nhà nước tới Nga trong 3 ngày từ 20 - 23/3. Đây được đánh giá là cột mốc quan trọng đối với quan hệ Nga - Trung Quốc thời đại mới. Theo đánh giá của Đại sứ Trương Hán Huy, quan hệ Trung – Nga duy trì đà phát triển lành mạnh trong năm 2022.

Trước tình hình quốc tế phát triển nhanh chóng, hai bên đã ủng hộ nhau trong các vấn đề liên quan đến lợi ích cốt lõi, tiếp tục tăng cường hợp tác chiến lược, quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung – Nga thời đại mới. Về triển vọng năm 2023, ông Trương Hán Huy cho biết, hợp tác kinh tế và thương mại Trung – Nga sẽ có bước phát triển mới. Trong 2 tháng đầu năm nay, đà tăng trưởng thương mại hai nước vẫn duy trì tốc độ nhanh, kim ngạch thương mại song phương đạt 33,69 tỷ USD, tăng 25,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ông, quan hệ Trung – Nga không nhắm vào bên thứ 3 và cũng không bị can thiệp bởi bên thứ 3. Đại sứ Trung Quốc tại Nga nhấn mạnh: “Thế giới càng hỗn loạn thì quan hệ Trung Quốc và Nga càng phải tiến lên một cách vững chắc. Trung Quốc sẵn sàng cùng Nga duy trì hòa bình, an ninh, phát triển và thịnh vượng dưới sự chỉ đạo chiến lược của nguyên thủ quốc gia hai nước, đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung – Nga thời đại mới lên tầm cao mới”.

Trong khi đó, trợ lý Yuri Ushakov nhấn mạnh, cả ở Nga và Trung Quốc đều hài lòng về trạng thái quan hệ song phương “đã đạt đến mức cao nhất trong lịch sử và có thể nói, đang tiếp tục đạt được động lực”. Sự tương tác giữa các quốc gia là “toàn diện”.

Ông lưu ý rằng, trong những năm gần đây, tính chất thân thiện và tin cậy đặc biệt đã được hình thành trong quan hệ cá nhân của các nhà lãnh đạo hai nước. Các nhà lãnh đạo đã gặp nhau dưới nhiều hình thức khác nhau khoảng 40 lần. Những tiếp xúc này “luôn hiệu quả và rất hữu ích cho công việc thực tế của hai đất nước trong các lĩnh vực khác nhau”.

Theo trợ lý Tổng thống Nga, sau các cuộc hội đàm, “lễ ký các văn kiện chung sẽ diễn ra, các nhà lãnh đạo sẽ trực tiếp ký hai văn kiện chính của chuyến thăm này. Đó là Tuyên bố chung của Liên bang Nga và Trung Quốc về làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác toàn diện và tương tác chiến lược bước vào kỷ nguyên mới. Văn kiện thứ hai là tuyên bố chung về kế hoạch phát triển các lĩnh vực hợp tác kinh tế quan trọng giữa Nga và Trung Quốc cho đến năm 2030”. Theo ông, tất cả các chủ đề hợp tác chính, bao gồm cả năng lượng, sẽ được thảo luận tại các cuộc hội đàm.

Ông nhấn mạnh, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, kim ngạch thương mại năm 2022 lên tới khoảng 185 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng hàng năm trong hai năm trước đó là khoảng 30%, đồng thời, tỷ lệ thanh toán bằng tiền tệ quốc gia đang tăng lên. Ông tin rằng: “Có tính đến tỷ lệ như vậy, mục tiêu mà hai nhà lãnh đạo đặt ra là đạt kim ngạch thương mại 200 tỷ USD sẽ được thực hiện không phải vào năm 2024 như kế hoạch, mà vào năm 2023”.

Theo ông Yuri Ushakov, tuyên bố kinh tế được lên kế hoạch ký kết là một kích thích khác cho sự phát triển của quan hệ thương mại và kinh tế theo mọi hướng. “Bất chấp đại dịch và áp lực trừng phạt từ phương Tây, việc thực hiện hầu hết các chương trình và dự án Nga - Trung vẫn tiếp tục, chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng, khối lượng cung cấp hydrocarbon của Nga cho Trung Quốc đã tăng lên đáng kể”, ông nhấn mạnh.

Trợ lý của Tổng thống Nga cũng cho biết, tại các cuộc hội đàm sẽ bao gồm kế hoạch của Trung Quốc để giải quyết tình hình ở Ukraine. Cuộc xung đột ở Ukraine sẽ được thảo luận. Theo ông Yuri Ushakov, Nga đánh giá cao quan điểm kiềm chế và cân nhắc của giới lãnh đạo Trung Quốc về vấn đề này. Ông chắc chắn rằng, hai nhà lãnh đạo sẽ trao đổi những đánh giá về tình hình hiện tại trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine đang phát triển.

Về phần mình, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố, chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình đến Nga sẽ là sự kiện trọng tâm trong quan hệ giữa hai nước trong năm 2023. Bộ trên nêu rõ, trong năm nay, bằng nỗ lực chung, hai nước sẽ củng cố và phát triển hơn nữa mối quan hệ song phương, đồng thời nhấn mạnh ngoại giao lãnh đạo là một phần quan trọng trong việc củng cố quan hệ đối tác toàn diện và chiến lược giữa hai nước.

Trong 10 năm qua, hai nhà lãnh đạo Nga và Trung Quốc đã có 40 cuộc gặp, trong đó có các chuyến thăm lẫn nhau, tiếp xúc bên lề các hội nghị đa phương, trao đổi quan điểm về tình hình và triển vọng quan hệ song phương, thảo luận chi tiết về các lĩnh vực hợp tác thiết thực, các vấn đề khu vực và quốc tế. Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh, hai nước đang có những bước đi tích cực củng cố hệ thống quan hệ quốc tế đa cực. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị đang có những chuyển đổi căn bản nhằm duy trì hòa bình và ổn định toàn cầu, giải quyết xung đột khu vực, vượt qua đối đầu và thúc đẩy một chương trình nghị sự thống nhất, Nga và Trung Quốc nỗ lực thực hiện hiệu quả sự phối hợp chính sách đối ngoại.

Để đạt được mục tiêu này, Nga dự định cùng Trung Quốc bảo vệ thẩm quyền của Liên hợp quốc, tăng cường tinh thần đoàn kết và hợp tác trong Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện trong Nhóm Các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS), thúc đẩy hoạt động của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), củng cố vai trò của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), tăng cường hợp tác tại các diễn đàn như Hội nghị thượng đỉnh Đông Á, Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+), ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN như thành tố quan trọng của cấu trúc khu vực ở Đông Á.

Bộ Ngoại giao Nga cũng lưu ý trong năm 2022, kim ngạch thương mại giữa Nga và Trung Quốc tăng hơn 30% và đạt kỷ lục trong khi hợp tác thực tế song phương tiếp tục phát triển trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại chính của Nga trong hơn 10 năm qua. Các dự án lớn trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và nông nghiệp, vũ trụ và các lĩnh vực công nghệ cao khác đang được triển khai. Tỷ lệ thanh toán bằng đồng nội tệ tăng gấp đôi, hiện hơn 50% giao dịch thương mại giữa hai nước thực hiện bằng nội tệ.

Hai cây cầu xuyên biên giới qua sông Amur được đưa vào sử dụng sẽ tăng cường hơn nữa khả năng kết nối giao thông. Bộ Ngoại giao Nga cho rằng tiềm năng hợp tác giữa hai nước còn rất lớn. Trong năm 2023, hai nước hướng tới không chỉ mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 200 tỷ USD vào năm 2024, mà còn đạt những tầm cao mới và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ song phương.