Giá điện 2 thành phần liệu có lợi cả đôi bên?

Cơ quan chức năng vừa thông tin về lộ trình áp dụng thí điểm đối với khách hàng theo cơ chế giá điện hai (2) thành phần gồm: Giá công suất và giá điện năng. Việc áp dụng giá điện này sẽ giúp khách hàng tiết giảm tiền điện, ngành điện tối ưu được nguồn điện, công suất.

Tiết kiệm tiền điện, tối ưu nguồn phát điện

Biểu giá bán lẻ điện hiện nay chỉ áp dụng một thành phần giá điện năng (đ/kWh). Trong khi đó, nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới áp dụng giá điện 2 thành phần sẽ đưa ra tín hiệu đúng cho cả bên sản xuất điện và bên tiêu thụ điện để nâng cao hiệu quả kinh tế từ việc phân bổ và sử dụng nguồn lực hợp lý.

Theo đó, với việc áp dụng thêm thành phần giá công suất (đ/kW hoặc đ/kVA) mục tiêu là làm cho khách hàng phải luôn quan tâm đến chế độ sử dụng điện của mình để giảm hóa đơn tiền điện. Điều này giúp ngành điện giảm Pmax (công suất mang tải cực đại của hệ thống điện), tăng khả năng huy động nguồn phát nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị ngành điện của khách hàng thông qua chỉ số Tmax (thời gian sử dụng công suất cực đại).

Việc áp dụng giá điện 2 thành phần gồm giá công suất và giá điện năng đem lại lợi ích cho cả khách hàng và đảm bảo thu hồi được chi phí đầu tư của ngành điện nên cơ chế giá điện 2 thành phần được xem như biện pháp quản lý nhu cầu phụ tải tự nhiên.

Với giá điện 2 thành phần, khách hàng sẽ trả khoản tiền cho giá công suất sử dụng và khoản phải trả cho phần giá điện năng (số kWh tiêu thụ thực tế). Ông Nguyễn Minh Đức, Ban Pháp chế - Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, giá điện 2 thành phần gồm giá công suất và giá điện năng. Nôm na nó khá giống với giá cước điện thoại cố định, tức là một số tiền cố định gọi là tiền thuê bao hàng tháng, dù không nghe gọi gì, gọi là giá công suất. Phần thứ hai là tính trên lượng điện năng tiêu thụ, gọi là giá điện năng.

Theo ông Đức, cơ chế giá điện 2 thành phần công bằng hơn, bởi nó phản ánh chính xác chi phí phải bỏ ra để phục vụ mỗi khách hàng, là chi phí đường dây, trạm biến áp và chi phí điện năng. Ví dụ, 2 khách hàng sử dụng điện là một nhà hàng và một nhà máy. Nhà máy hoạt động đều 24/24h, điện năng tiêu thụ ổn định. Nhà hàng thì chỉ sử dụng điện mạnh vào bữa trưa và bữa tối. Nếu sản lượng điện hai bên dùng như nhau thì công suất cực đại của nhà hàng lớn hơn, như vậy đường dây, trạm biến áp phải chuẩn bị công suất lớn hơn, chi phí lớn hơn.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội thẩm định giá Việt Nam cho biết, biểu giá điện 2 thành phần có 3 tác dụng: Giá điện 2 thành phần sẽ phát ra những tín hiệu cho nhà sản xuất đảm bảo bù đắp chi phí vật tư và chi phí vận hành. Bên cạnh đó, người sử dụng điện biết được chi phí sử dụng điện của mình để điều chỉnh hành vi sử dụng điện sao cho hiệu quả, tiết kiệm nhất. Góp phần khuyến khích khách hàng sử dụng điện thực hiện có hiệu quả, từ đó nâng cao hiệu số phụ tải, tiết kiệm lượng điện tiêu thụ. Như biểu giá điện một thành phần hiện nay, công suất đăng ký cao nhưng sử dụng thấp thì cũng không ổn.

Biểu giá điện 2 thành phần giúp cân bằng phụ tải cho hệ thống. Cơ chế này giúp các hộ sử dụng điện sử dụng ổn định hơn, các phụ tải cũng ổn định hơn mọi thời điểm. Ông Nguyễn Tiến Thỏa cho biết, nhiều nước trên thế giới đã áp dụng giá điện 2 thành phần nhưng chủ yếu cho khách hàng sản xuất kinh doanh, có một số nơi áp dụng cho điện sinh hoạt.

Giá bán điện 2 thành phần với nhiều ưu thế vượt trội với mục tiêu tính đúng, tính đủ chi phí mà người tiêu dùng điện gây ra cho hệ thống. Tuy nhiên, để áp dụng cơ chế giá này đòi hỏi hệ thống đo đếm được 2 thành phần điện năng (kWh) và công suất (Pmax/Imax). Như vậy, việc áp dụng và triển khai hệ thống giá bán cần phải đảm bảo sự sẵn sàng của hạ tầng điện lực như công tơ đo đếm và truyền dữ liệu.

Giá điện 2 thành phần liệu có lợi cả đôi bên? -0
Giá điện 2 thành phần liệu có lợi cả đôi bên? -1
Việc áp dụng giá điện 2 thành phần mới ở bước nghiên cứu thí điểm trên giấy đối với nhóm khách hàng sản xuất kinh doanh.

Mới ở bước nghiên cứu thí điểm trên giấy

Hiện nay, các Tổng công ty Điện lực đã triển khai áp dụng công tơ điện tử có khả năng đo công suất và điện năng đối với hầu hết các khách hàng sử dụng điện cho mục đích sản xuất, kinh doanh (những khách hàng thuộc đối tượng áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng điện trong ngày - TOU). Tính đến năm 2019, toàn quốc đã lắp đặt hơn 523 nghìn công tơ TOU cho tất cả các khách hàng đủ điều kiện áp dụng Biểu giá TOU như khách hàng sản xuất và kinh doanh dịch vụ.

Như vậy, về hạ tầng ngành điện (công nghệ thông tin, hệ thống đo đếm) đã sẵn sàng cho phép việc áp dụng biểu giá 2 thành phần. Tuy nhiên, việc áp dụng biểu giá này sẽ làm thay đổi hành vi cơ bản về tính chất sử dụng điện, tác động trực tiếp đến chế độ sử dụng điện của khách hàng, hóa đơn tiền điện và cả hệ thống điện. Do đó, cần phải có lộ trình thử nghiệm trên giấy, công tác tuyên truyền để khách hàng hiểu rõ áp dụng và giai đoạn thí điểm thật, nhằm tổng kết đánh giá ưu nhược điểm, rút ra bài học của cơ chế mới trước khi áp dụng cơ chế/chính sách mới rộng rãi vào cuộc sống.

Việc áp dụng thí điểm cơ chế giá bán điện 2 thành phần bước đầu chỉ mang tính chất tính toán, nghiên cứu ứng dụng và không ảnh hưởng tới tiền điện của khách hàng sử dụng điện (do khách hàng tiếp tục trả tiền điện theo biểu giá điện hiện hành). Do áp dụng thí điểm thông qua dữ liệu đo đếm từ công tơ điện nên sẽ chưa có tác động điều chỉnh được hành vi sử dụng điện trực tiếp tới khách hàng để sử dụng điện tiết kiệm và đem lại hiệu quả cho khách hàng.

Chủ tịch Hội thẩm định giá Việt Nam cho biết, Thái Lan, Trung Quốc… áp dụng giá điện 2 thành phần. Khi điều chỉnh giá điện, hầu như khách hàng không kêu ca bởi chi phí cố định giữ nguyên và minh bạch. Hiện nay, chúng ta nghiên cứu thí điểm là đúng để đánh giá tác động của nó ra sao, để chứng minh sự khác nhau giữa hai phương án. Đặc biệt với người tiêu dùng sẽ có cơ hội đánh giá và so sánh giữa hai phương án về mức độ chênh lệch giá khi sử dụng điện. Chúng ta cần có thời gian thí điểm như vậy để đánh giá, tổng kết và nhân rộng đại trà nếu thực sự hiệu quả.

Đại diện Cục Điều tiết Điện lực cho biết, ở thời điểm hiện tại, việc áp dụng giá điện 2 thành phần mới ở bước nghiên cứu thí điểm trên giấy đối với nhóm khách hàng sản xuất kinh doanh, chưa áp dụng với khách hàng sinh hoạt. Sau khi thí điểm, Bộ Công Thương tiếp tục nghiên cứu, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định việc triển khai áp dụng phù hợp.

Theo Cục Điều tiết Điện lực, giá điện 2 thành phần được tính theo công thức như sau: TC = Cp*Pmax + Ca*A = Cp*Pmax + Ca*P max*T max. Trong đó: TC: Tổng giá trị hóa đơn tiền điện khách hàng phải trả; Pmax là công suất lớn nhất mà khách hàng sử dụng; Cp là đơn giá công suất đ/kW; Cp*Pmax là phần trả cho công suất; Tmax là thời gian sử dụng công suất lớn nhất. A là lượng điện năng tiêu thụ thực tế (A = Pmax * Tmax); Ca là đơn giá điện năng tiêu thụ đ/kWh. Ca *A là khoản trả cho điện năng tiêu thụ thực tế. Giá điện bình quân cho 1 kWh (GT (1 kWh)) sẽ được tính theo công thức GT (1 kWh) = Cp /Tmax + Ca.

Kết quả tính toán giá điện bình quân cho 1 kWh như trên cho thấy, nếu Tmax càng lớn (tương ứng với hệ số sử dụng nguồn điện, hệ số phụ tải) thì giá điện bình quân mà người tiêu dùng phải trả sẽ càng giảm và ngược lại. Việc áp dụng giá điện hai thành phần sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên: Ngành điện - Bên cung ứng điện và người tiêu dùng - các khách hàng tiêu thụ điện.

Giá điện 2 thành phần đã được đề cập và nghiên cứu khá lâu, tuy nhiên do một số yếu tố chưa triển khai áp dụng. Đầu năm 2024, Bộ Công Thương có văn bản yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nghiên cứu, đề xuất lộ trình, những khách hàng áp dụng cơ chế giá điện 2 thành phần.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Cần đẩy mạnh giải ngân gói cho vay ưu đãi cá nhân mua nhà ở xã hội

Cần đẩy mạnh giải ngân gói cho vay ưu đãi cá nhân mua nhà ở xã hội

Thông tin của Ngân hàng Nhà nước về tình hình giải ngân Chương trình cho vay nhà ở xã hội (NOXH) và cho vay đối với người trẻ dưới 35 tuổi mua NOXH đưa ra con số: Tính đến quý III vừa qua, dư nợ cho vay NOXH của các ngân hàng đạt hơn 51 nghìn tỷ đồng trong tổng gói cho vay ưu đãi lãi suất dự kiến lên đến hơn 153 nghìn tỷ đồng từ 11 ngân hàng thương mại tham gia…

Theo Petrolimex, chất lượng xăng E10 được kiểm soát chặt chẽ trong toàn bộ quá trình cung ứng.

Giá xăng dầu Việt Nam giảm mạnh, 14 thương nhân chủ động giảm thêm

Trong kỳ điều hành ngày 15/10/2026, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm, đồng thời 14 thương nhân đầu mối chủ động giảm thêm 300-350 đồng/lít so với mức giá công bố. Mặt bằng giá xăng dầu Việt Nam hiện thấp nhất khu vực, góp phần giảm áp lực chi phí nhiên liệu đối với người dân và doanh nghiệp.

Những điểm cộng giúp VinFast VF 5 đáp ứng nhiều nhu cầu

Những điểm cộng giúp VinFast VF 5 đáp ứng nhiều nhu cầu

Với phạm vi di chuyển lên tới 326 km/ lần sạc đầy và khả năng sạc nhanh từ 10% lên 70% trong khoảng 33 phút, VinFast VF 5 giúp người dùng dễ dàng bố trí việc sạc xe theo lịch sinh hoạt. Kết hợp mạng lưới trạm sạc rộng khắp, chính sách miễn phí sạc dài hạn và giá bán chỉ hơn 451 triệu đồng sau ưu đãi, mẫu SUV điện đang là lựa chọn hấp dẫn cho nhu cầu đi lại hằng ngày lẫn du lịch cuối tuần.

Thanh tra xử phạt loạt doanh nghiệp vi phạm về chứng khoán

Thanh tra xử phạt loạt doanh nghiệp vi phạm về chứng khoán

Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều doanh nghiệp có trụ sở chính tại tỉnh Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh do có các hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, như công bố thông tin sai lệch, chậm công bố thông tin và không báo cáo theo quy định pháp luật.

Đổi mới tài chính lâm nghiệp: Hiệu quả từ số hóa dịch vụ môi trường rừng

Đổi mới tài chính lâm nghiệp: Hiệu quả từ số hóa dịch vụ môi trường rừng

Chuyển đổi số đang mở ra phương thức quản trị mới đối với nguồn tài chính lâm nghiệp. Tại Đà Nẵng, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý diện tích rừng, xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa quy trình thu - chi và tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt đang góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, đưa nguồn tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đến đúng đối tượng, đúng diện tích, qua đó tạo thêm nguồn lực bền vững cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.

PETROVIETNAM tiên phong cùng các đối tác Đan Mạch phát triển điện gió ngoài khơi

PETROVIETNAM tiên phong cùng các đối tác Đan Mạch phát triển điện gió ngoài khơi

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhân dịp hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, ngày 19–20/10/2026 tại Copenhagen, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) Lê Mạnh Cường đã làm việc với các đối tác Đan Mạch, phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Đan Mạch và cùng các đơn vị thành viên trao các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, trọng tâm là điện gió ngoài khơi.

Kiến tạo môi trường phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư vào Việt Nam

Kiến tạo môi trường phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư vào Việt Nam

Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Đại Hàn Dân Quốc tại Việt Nam đánh giá, trong thời gian qua, nhờ sự quan tâm, tạo điều kiện chu đáo và không ngừng nghỉ của các cơ quan chức năng của Việt Nam, các doanh nghiệp Hàn Quốc đã có thể triển khai hoạt động đầu tư tích cực trong một môi trường ổn định.

Đà Nẵng: Đưa quy hoạch vào thực tiễn, khơi thông các động lực tăng trưởng

Đà Nẵng: Đưa quy hoạch vào thực tiễn, khơi thông các động lực tăng trưởng

Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 mở ra không gian phát triển mới sau hợp nhất, với cấu trúc “3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang”. Thách thức đặt ra không chỉ là mở rộng không gian đô thị, mà còn phải phân vai rõ các cực tăng trưởng, kết nối hạ tầng, thu hút nguồn lực đầu tư và bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế với sinh thái, di sản.

Ngành xây dựng căng mình tìm lao động

Ngành xây dựng căng mình tìm lao động

Hàng loạt dự án hạ tầng đồng loạt triển khai khiến nhu cầu tuyển dụng lao động xây dựng tăng cao, đẩy các nhà thầu vào cuộc cạnh tranh nhân lực ngày càng gay gắt.

Ứng dụng dùng chung cho toàn bộ khách hàng sử dụng điện toàn quốc.

EVNHANOI khuyến khích khách hàng hình thành thói quen theo dõi điện năng hằng ngày

Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) khuyến khích khách hàng hình thành thói quen theo dõi điện năng tiêu thụ hằng ngày thông qua các kênh chăm sóc khách hàng số. Việc chủ động nắm bắt mức sử dụng điện giúp mỗi gia đình sớm nhận biết những thay đổi trong tiêu thụ, kịp thời điều chỉnh thói quen và kiểm soát tốt hơn chi phí tiền điện.

VIB giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

VIB giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

Chủ động hưởng ứng chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng Quốc Tế (VIB) liên tục đẩy mạnh các giải pháp giảm chi phí vốn cho khách hàng. Mới nhất, ngân hàng vừa triển khai gói tín dụng 15.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi dành cho doanh nghiệp, đồng thời, tiếp tục mở rộng các giải pháp vay linh hoạt và ổn định lãi suất trong kỳ hạn dài cho khách hàng cá nhân.

Vốn vay chính sách mở cơ hội lập nghiệp cho nhiều bạn trẻ

Vốn vay chính sách mở cơ hội lập nghiệp cho nhiều bạn trẻ

Sau tiếng trống khai giảng mỗi năm học mới là nỗi lo về chi phí học tập vượt quá khả năng của nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại tỉnh Hưng Yên. Để tháo gỡ rào cản về tài chính, thực hiện Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua, chi nhánh NHCSXH tỉnh Hưng Yên đã thực hiện hiệu quả chương trình tín dụng ưu đãi dành cho HSSV; qua đó mở cơ hội lập thân, lập nghiệp cho hàng nghìn HSSV nghèo.

Tỉnh Lào Cai “dân vận khéo” đưa an toàn số đến với đồng bào vùng cao

Tỉnh Lào Cai “dân vận khéo” đưa an toàn số đến với đồng bào vùng cao

Không chỉ đưa nguồn vốn ưu đãi đến với hộ nghèo và các đối tượng chính sách, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai còn đang đưa kiến thức số đến từng thôn, bản. Bằng cách làm gần dân, sát dân, tận tình hướng dẫn, phong trào thi đua “Dân vận khéo” gắn với chuyển đổi số đang tạo những chuyển biến thiết thực, giúp đồng bào dân tộc thiểu số từng bước làm chủ công nghệ, tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

LPBank lãi 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng đầu năm 2026

LPBank lãi 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng đầu năm 2026

Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank – mã HOSE: LPB) vừa công bố Báo cáo Tài chính Quý III với nhiều điểm nhấn đáng chú ý. Tính đến ngày 30/9/2026, Ngân hàng đạt 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế lũy kế, tổng tài sản đạt 694.183 tỷ đồng, tăng trưởng tương ứng gần 9% và 29% so với cùng kỳ.

Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu phát biểu tại buổi làm việc với Đoàn công tác Bộ Công thương về thực hiện phát triển công nghiệp, năng lượng và trao đổi các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

Vĩnh Long khẳng định vị thế trung tâm năng lượng tái tạo vùng Tây Nam Bộ

Vĩnh Long sở hữu tiềm năng lớn về kinh tế biển và năng lượng tái tạo. Điện gió trên bờ, gần bờ và ngoài khơi được xác định là động lực quan trọng, góp phần khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế của tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).