Vì sao phần mềm gián điệp Pegasus khiến các quốc gia lo ngại?

"Dự án Pegasus" - cuộc điều tra của liên minh các cơ quan báo chí quốc tế - đã vạch trần một phần mềm gián điệp do NSO phát triển, khiến nhiều quốc gia sốt sắng vào cuộc. Nhưng, Pegasus là gì, và vì sao lại khiến các nước lo ngại đến vậy?

Phần mềm gián điệp là bất kỳ phần mềm độc hại nào được thiết kế để xâm nhập vào thiết bị điện tử của một đối tượng, thu thập dữ liệu của đối tượng đó và chuyển tiếp nó cho bên thứ ba mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu thiết bị.

Pegasus, được phát triển bởi công ty NSO có trụ sở tại Israel, có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra, chuyên gia công nghệ Drew Harwell thuộc The Washington Post nhận định. "Pegasus thực sự là một biểu tượng cho thấy ngành công nghiệp phần mềm gián điệp đã trở nên phức tạp đến mức nào", anh đánh giá.

Theo ET, Pegasus được thiết kế để xâm nhập vào điện thoại thông minh dùng hệ điều hành Android và iOS, rồi biến chúng thành thiết bị giám sát. Phía NSO khẳng định, Pegasus được tạo ra như một công cụ để theo dõi tội phạm và khủng bố, và được bán cho "các cơ quan chính phủ đã có kiểm chứng".

Theo một bảng giá được tiết lộ năm 2016, NSO đã tính phí khách hàng của mình 650.000 USD để sử dụng Pegasus xâm nhập vào 10 thiết bị, cùng với phí cài đặt 500.000 USD. 

"Dư án Pegasus" là cuộc điều tra mới nhất nhằm vào phần mềm Pegasus của NSO. Ảnh: TG
"Dư án Pegasus" là cuộc điều tra mới nhất nhằm vào phần mềm Pegasus của NSO. Ảnh: TG

Vậy Pegasus hoạt động như thế nào?

Theo Hardwell, Pegasus hoạt động theo cách dị biệt tới đáng sợ, khi có thể tấn công điện thoại theo phương thức "zero-click", nghĩa là người sử dụng có thể bị hack điện thoại dù không thực hiện bất cứ thao tác nào.

Cụ thể, Pegasus khai thác các lỗ hổng hoặc lỗi chưa được phát hiện trong hệ điều hành Android và iOS. Điều này có nghĩa là điện thoại có thể bị nhiễm virus ngay cả khi mục tiêu đã cài đặt hệ thống bảo vệ mới nhất. 

Phiên bản trước của phần mềm gián điệp này, được công bố năm 2016, có thể tấn công điện thoại dựa trên kỹ thuật "spear-fishing", nghĩa là gửi tin nhắn văn bản hoặc email chứa liên kết độc hại đến mục tiêu. Nhưng việc truy cập sẽ phụ thuộc vào việc mục tiêu có ấn vào liên kết này hay không.

Đến năm 2019, Pegasus đã cập nhật phiên bản, cho phép xâm nhập vào các thiết bị điện thoại thông qua cuộc gọi nhỡ trên WhatsApp và thậm chí có thể xóa cả lịch sử cuộc gọi này, khiến người dùng không biết họ đang là mục tiêu tấn công.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho là một trong những mục tiêu của Pegasus. Ảnh: Express
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho là một trong những mục tiêu của Pegasus. Ảnh: Express

Cụ thể, để xâm nhập vào điện thoại, trước tiên cần tạo một tài khoản WhatsApp giả mạo, sau đó sử dụng tài khoản này để thực hiện các cuộc gọi video. Khi điện thoại của người dùng đổ chuông, một mã độc được truyền đi và cài đặt phần mềm gián điệp trên điện thoại. Phần mềm được cài đặt ngay cả khi người dùng điện thoại không trả lời cuộc gọi.

Cũng vào năm 2019, WhatsApp cho biết Pegasus đã khai thác một lỗi mã bảo mật của ứng dụng này và phát tán virus đến hơn 1.400 điện thoại Android và iPhones, bao gồm điện thoại của quan chức chính phủ, nhà báo và các nhà hoạt động nhân quyền. 

Theo ET, Pegasus cũng khai thác các lỗ hổng bảo mật trong iMessage, cung cấp cho nó quyền truy cập hàng triệu iPhone. Phần mềm gián điệp này cũng có thể được cài đặt qua bộ thu phát không dây nằm gần mục tiêu.

Sau khi được cài đặt trên điện thoại, Pegasus có thể lấy thông tin của mục tiêu, bao gồm SMS, danh bạ, lịch sử cuộc gọi, lịch, email và lịch sử truy cập website. Phần mềm này cũng có thể sử dụng mic của điện thoại để ghi lại cuộc gọi và các cuộc trò chuyện khác, thậm chí bí mật quay phim hoặc theo dõi mục tiêu bằng GPS.

Pegasus có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra. Ảnh: TG
Pegasus có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra. Ảnh: TG

Lịch sử bê bối liên quan đến Pegasus

Năm 2016, các nhà nghiên cứu tại tổ chức an ninh mạng của Canada The Citizen Lab lần đầu tiên phát hiện phần mềm Pegasus trên điện thoại của nhà hoạt động nhân quyền Ahmed Mansoor.

Đến tháng 9/2018, The Citizen Lab công bố một báo cáo xác định 45 quốc gia đang sử dụng phần mềm gián điệp Pegasus. Tháng 10/2019, WhatsApp tiết lộ rằng các nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền ở Ấn Độ từng là mục tiêu giám sát của một số đơn vị khai thác sử dụng Pegasus.

Vào tháng 12 năm ngoái, các nhà nghiên cứu, bao gồm Bill Marczak từ The Citizen Lab, đã công bố một báo cáo khẳng định nhiều cơ quan chính phủ đã sử dụng phiên bản Pegasus mới để hack điện thoại cá nhân của 36 nhà báo, nhà sản xuất, và lãnh đạo của hãng tin Al Jazeera. 

Đến tháng 7, "Dự án Pegasus" - với sự tham gia của Washington Post, Guardian, Le Monde và nhiều cơ quan báo chí khác - đã phối hợp điều tra một vụ rò rỉ dữ liệu cho biết vụ việc có liên quan đến hơn 50.000 số điện thoại di động được cho là thuộc diện đối tượng được các khách hàng của NSO quan tâm từ năm 2016.

An Nhiên

Các tin khác

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Xử lý 2 chủ tài khoản Facebook lan truyền video đồi trụy

Xử lý 2 chủ tài khoản Facebook lan truyền video đồi trụy

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng Công an TP Huế phát hiện tài khoản Facebook “Minh Khang Nguyễn” và Facebook “Ni SeVen” đăng tải bài viết kèm hình ảnh hai người ngồi trong xe ôtô VF3, trong đó có một người đàn ông không mặc quần, có mặc áo và một người phụ nữ.

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Nhận diện được nguy cơ và đòn tấn công của tội phạm mạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để bảo vệ thế hệ trẻ một cách bền vững trước ma trận cạm bẫy trên không gian ảo, vấn đề cốt lõi là phải xây dựng cho các em một “văn hóa số” chuẩn mực, hình thành bản lĩnh tự vệ số ngay từ trong tư duy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng - nhà trường - gia đình chính là yếu tố quyết định thành công trong sứ mệnh bảo vệ những công dân số tương lai.

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Trước những diễn biến phức tạp, tinh vi của tội phạm công nghệ cao nhắm vào lứa tuổi thanh thiếu niên, lực lượng Công an đã nhanh chóng vào cuộc với quyết tâm chiến lược. Chiến dịch “Không Một Mình 2026 - Kết nối không tổn thương” được khởi động quy mô trên toàn quốc. Tại TP Hồ Chí Minh, sự phối hợp hiệp đồng tác chiến giữa Công an thành phố và Sở Giáo dục và Đào tạo, tạo nên một mạng lưới “lá chắn” an ninh số vững chắc, gửi đi thông điệp nhân văn sâu sắc: Không để bất kỳ đứa trẻ nào phải cô độc chiến đấu trước các hiểm họa trên không gian mạng.

Kỳ 1: Báo động đỏ, khi tội phạm công nghệ cao nhắm vào thế hệ trẻ

Kỳ 1: Báo động đỏ, khi tội phạm công nghệ cao nhắm vào thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, không gian mạng vừa là kho tàng tri thức, vừa ẩn chứa vô số cạm bẫy tinh vi nhắm trực tiếp vào thế hệ trẻ. Trước thực trạng đó, Công an TP Hồ Chí Minh cùng các sở ban ngành thành phố đã và đang triển khai quyết liệt Chiến dịch “Không Một Mình”. Không chỉ là một chiến dịch truyền thông lan tỏa rộng khắp, đây còn là tấm “lá chắn” an ninh số vững chắc, huy động sức mạnh tổng hợp của gia đình, nhà trường và xã hội nhằm trang bị kỹ năng tự vệ, thay đổi tư duy và khẳng định một thông điệp đanh thép: Trong mọi nghịch cảnh trên không gian mạng, các em học sinh, sinh viên không bao giờ phải đơn độc đối mặt!

Mỗi sinh viên là một lá chắn bảo vệ không gian mạng

Mỗi sinh viên là một lá chắn bảo vệ không gian mạng

Trước những diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo trực tuyến, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an - Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia - nhấn mạnh kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng cần trở thành năng lực thiết yếu của mỗi công dân số, đặc biệt là giới trẻ.

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

Mã độc Coruna, DarkSword khai thác lỗ hổng bảo mật trên iPhone chưa cập nhật hệ điều hành mới, trong khi các thủ đoạn chiếm SIM, kiểm soát điện thoại tiếp tục đe dọa an toàn tài khoản ngân hàng. ACB khuyến cáo người dùng chủ động nhận diện rủi ro, bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản.

Binance bị hack, hé lộ khả năng tin tặc xâm nhập qua laptop kỹ sư

Binance bị hack, hé lộ khả năng tin tặc xâm nhập qua laptop kỹ sư

Binance (sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới) ngày 30/10 cho biết, vụ tấn công ảnh hưởng tới khoảng 6,3 tỷ USD tài sản có thể bắt nguồn từ laptop của một kỹ sư bị xâm nhập. Sàn đã phối hợp với các đối tác phong tỏa khoảng 3 tỷ USD và cam kết bù đắp toàn bộ tổn thất.

Kỷ nguyên biến thể AI và bài toán bảo đảm an ninh nhân loại

Kỷ nguyên biến thể AI và bài toán bảo đảm an ninh nhân loại

Thập niên 2026-2035 đang chứng kiến một bước ngoặt lịch sử chưa từng có: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dịch chuyển nhanh từ vai trò chủ yếu là công cụ hỗ trợ năng suất sang các hệ thống có mức độ tự chủ ngày càng cao, tác động sâu rộng tới kinh tế, xã hội và an ninh. Đằng sau những kỳ tích về kinh tế và công nghệ là những rủi ro với an ninh nhân loại.

Phát động Dự án CyberZ, phòng chống lừa đảo trực tuyến

Phát động Dự án CyberZ, phòng chống lừa đảo trực tuyến

Với thông điệp “Trang bị kiến thức - Làm chủ kỹ năng - Khuyến khích sáng tạo - Lan tỏa hành động”, CyberZ không chỉ hướng tới giúp sinh viên tự bảo vệ mình trước các nguy cơ lừa đảo trực tuyến, mà còn khuyến khích người trẻ chủ động tham gia bảo vệ cộng đồng, từng bước hình thành mạng lưới những “Chiến binh số” có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm.

Chính phủ Thụy Điển hạn chế ChatGPT và Claude vì lo ngại an ninh dữ liệu

Chính phủ Thụy Điển hạn chế ChatGPT và Claude vì lo ngại an ninh dữ liệu

Chính phủ Thụy Điển quyết định siết chặt việc sử dụng hai nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) ChatGPT và Claude trong các cơ quan công quyền do lo ngại nguy cơ rò rỉ dữ liệu nhạy cảm. Từ ngày 26/10, công chức Thụy Điển chỉ được phép sử dụng các nền tảng AI đã được cơ quan chức năng phê duyệt để bảo đảm an ninh thông tin.

Hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP đã được vá: doanh nghiệp cần cập nhật ngay

Hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP đã được vá: doanh nghiệp cần cập nhật ngay

Ngày 22/10, Cục An ninh mạng và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, hai lỗ hổng bảo mật mang mã CVE-2026-109618 và CVE-2026-109619 trong ngôn ngữ lập trình PHP đã có bản vá chính thức. Người dùng internet thông thường không bị ảnh hưởng trực tiếp và có thể tiếp tục sử dụng bình thường. Các tổ chức, doanh nghiệp vận hành website có sử dụng PHP nên rà soát hệ thống và cập nhật bản vá sớm.