Vì sao phần mềm gián điệp Pegasus khiến các quốc gia lo ngại?

"Dự án Pegasus" - cuộc điều tra của liên minh các cơ quan báo chí quốc tế - đã vạch trần một phần mềm gián điệp do NSO phát triển, khiến nhiều quốc gia sốt sắng vào cuộc. Nhưng, Pegasus là gì, và vì sao lại khiến các nước lo ngại đến vậy?

Phần mềm gián điệp là bất kỳ phần mềm độc hại nào được thiết kế để xâm nhập vào thiết bị điện tử của một đối tượng, thu thập dữ liệu của đối tượng đó và chuyển tiếp nó cho bên thứ ba mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu thiết bị.

Pegasus, được phát triển bởi công ty NSO có trụ sở tại Israel, có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra, chuyên gia công nghệ Drew Harwell thuộc The Washington Post nhận định. "Pegasus thực sự là một biểu tượng cho thấy ngành công nghiệp phần mềm gián điệp đã trở nên phức tạp đến mức nào", anh đánh giá.

Theo ET, Pegasus được thiết kế để xâm nhập vào điện thoại thông minh dùng hệ điều hành Android và iOS, rồi biến chúng thành thiết bị giám sát. Phía NSO khẳng định, Pegasus được tạo ra như một công cụ để theo dõi tội phạm và khủng bố, và được bán cho "các cơ quan chính phủ đã có kiểm chứng".

Theo một bảng giá được tiết lộ năm 2016, NSO đã tính phí khách hàng của mình 650.000 USD để sử dụng Pegasus xâm nhập vào 10 thiết bị, cùng với phí cài đặt 500.000 USD. 

"Dư án Pegasus" là cuộc điều tra mới nhất nhằm vào phần mềm Pegasus của NSO. Ảnh: TG
"Dư án Pegasus" là cuộc điều tra mới nhất nhằm vào phần mềm Pegasus của NSO. Ảnh: TG

Vậy Pegasus hoạt động như thế nào?

Theo Hardwell, Pegasus hoạt động theo cách dị biệt tới đáng sợ, khi có thể tấn công điện thoại theo phương thức "zero-click", nghĩa là người sử dụng có thể bị hack điện thoại dù không thực hiện bất cứ thao tác nào.

Cụ thể, Pegasus khai thác các lỗ hổng hoặc lỗi chưa được phát hiện trong hệ điều hành Android và iOS. Điều này có nghĩa là điện thoại có thể bị nhiễm virus ngay cả khi mục tiêu đã cài đặt hệ thống bảo vệ mới nhất. 

Phiên bản trước của phần mềm gián điệp này, được công bố năm 2016, có thể tấn công điện thoại dựa trên kỹ thuật "spear-fishing", nghĩa là gửi tin nhắn văn bản hoặc email chứa liên kết độc hại đến mục tiêu. Nhưng việc truy cập sẽ phụ thuộc vào việc mục tiêu có ấn vào liên kết này hay không.

Đến năm 2019, Pegasus đã cập nhật phiên bản, cho phép xâm nhập vào các thiết bị điện thoại thông qua cuộc gọi nhỡ trên WhatsApp và thậm chí có thể xóa cả lịch sử cuộc gọi này, khiến người dùng không biết họ đang là mục tiêu tấn công.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho là một trong những mục tiêu của Pegasus. Ảnh: Express
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho là một trong những mục tiêu của Pegasus. Ảnh: Express

Cụ thể, để xâm nhập vào điện thoại, trước tiên cần tạo một tài khoản WhatsApp giả mạo, sau đó sử dụng tài khoản này để thực hiện các cuộc gọi video. Khi điện thoại của người dùng đổ chuông, một mã độc được truyền đi và cài đặt phần mềm gián điệp trên điện thoại. Phần mềm được cài đặt ngay cả khi người dùng điện thoại không trả lời cuộc gọi.

Cũng vào năm 2019, WhatsApp cho biết Pegasus đã khai thác một lỗi mã bảo mật của ứng dụng này và phát tán virus đến hơn 1.400 điện thoại Android và iPhones, bao gồm điện thoại của quan chức chính phủ, nhà báo và các nhà hoạt động nhân quyền. 

Theo ET, Pegasus cũng khai thác các lỗ hổng bảo mật trong iMessage, cung cấp cho nó quyền truy cập hàng triệu iPhone. Phần mềm gián điệp này cũng có thể được cài đặt qua bộ thu phát không dây nằm gần mục tiêu.

Sau khi được cài đặt trên điện thoại, Pegasus có thể lấy thông tin của mục tiêu, bao gồm SMS, danh bạ, lịch sử cuộc gọi, lịch, email và lịch sử truy cập website. Phần mềm này cũng có thể sử dụng mic của điện thoại để ghi lại cuộc gọi và các cuộc trò chuyện khác, thậm chí bí mật quay phim hoặc theo dõi mục tiêu bằng GPS.

Pegasus có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra. Ảnh: TG
Pegasus có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra. Ảnh: TG

Lịch sử bê bối liên quan đến Pegasus

Năm 2016, các nhà nghiên cứu tại tổ chức an ninh mạng của Canada The Citizen Lab lần đầu tiên phát hiện phần mềm Pegasus trên điện thoại của nhà hoạt động nhân quyền Ahmed Mansoor.

Đến tháng 9/2018, The Citizen Lab công bố một báo cáo xác định 45 quốc gia đang sử dụng phần mềm gián điệp Pegasus. Tháng 10/2019, WhatsApp tiết lộ rằng các nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền ở Ấn Độ từng là mục tiêu giám sát của một số đơn vị khai thác sử dụng Pegasus.

Vào tháng 12 năm ngoái, các nhà nghiên cứu, bao gồm Bill Marczak từ The Citizen Lab, đã công bố một báo cáo khẳng định nhiều cơ quan chính phủ đã sử dụng phiên bản Pegasus mới để hack điện thoại cá nhân của 36 nhà báo, nhà sản xuất, và lãnh đạo của hãng tin Al Jazeera. 

Đến tháng 7, "Dự án Pegasus" - với sự tham gia của Washington Post, Guardian, Le Monde và nhiều cơ quan báo chí khác - đã phối hợp điều tra một vụ rò rỉ dữ liệu cho biết vụ việc có liên quan đến hơn 50.000 số điện thoại di động được cho là thuộc diện đối tượng được các khách hàng của NSO quan tâm từ năm 2016.

An Nhiên

Các tin khác

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Ngày 4/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Công an phường Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với một trường hợp về hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân” do đăng tải thông tin sai sự thật về công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Mỗi ngày, có hàng triệu thông tin xuất hiện nhưng không phải tất cả đều là sự thật. Tin giả đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống. Những dòng tin lạ, ảo nhưng hậu quả để lại là thật. Chúng gieo nhận thức sai lệch, chia rẽ cộng đồng, và từng bước bào mòn niềm tin xã hội. Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Thật hay AI?

Thật hay AI?

Mỗi ngày bạn xem hàng trăm hình ảnh, liệu bạn có tự tin phân biệt được đâu là hình ảnh thật, đâu là hình ảnh do AI tạo ra?

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên thông tin mới, nơi mỗi giây có hàng triệu nội dung được tạo ra, tiếp cận và lan truyền trên internet với tốc độ chưa từng có. Theo Data Reportal, 5,66 tỷ người trên thế giới - tương đương 68,7% dân số toàn cầu đang sử dụng mạng xã hội. Thông tin chưa bao giờ có sức lan tỏa mạnh mẽ như ngày nay. Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một kỷ nguyên mới thay đổi cách nội dung được tạo ra và cách thông tin được lan truyền chỉ từ vài câu lệnh...

 Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Bảo vệ an ninh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu hay hạ tầng số mà còn là bảo vệ an ninh nhận thức, bảo vệ niềm tin và sự ổn định của xã hội. Một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi có thể gây tổn hại đến uy tín của cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự phát triển bền vững của đất nước.

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Trong hội thảo về thực thi bản quyền trên môi trường số vào chiều 30/7, tại Hà Nội, các cơ quan quản lý, tổ chức và chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp nhằm tăng cường thực thi quyền tác giả, quyền liên quan, đặc biệt là trong quản lý, thực thi quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng được đề xuất tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP, trong đó có quy định không cho tài khoản trẻ em dưới 16 tuổi được đăng tải bài viết, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội,... được quan tâm, thảo luận tại hội thảo lấy ý kiến dự thảo vào chiều 23/7 tại Hà Nội.

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Gần 20 triệu dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép, chỉ một lần cung cấp căn cước công dân hoặc quét khuôn mặt theo yêu cầu của các đối tượng giả danh hỗ trợ vay vốn, người dân có thể vô tình để lộ danh tính, tạo điều kiện cho tội phạm mở tài khoản ngân hàng trái phép phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền.

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Vòng chung kết Vietnam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026 chính thức diễn ra từ ngày 17-19/7 tại Hà Nội, quy tụ gần 2.500 lượt đăng ký, hơn 300 đội thi trong và ngoài nước về phát triển giải pháp AI từ bài toán thực tiễn.

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền bịa đặt, vu khống, xâm phạm đời tư hay kích động trừng phạt. Phản biện không phải sỉ nhục hay chống đối, yêu nước không phải quy chụp và công luận không thể thay thế cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án.

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn có nguy cơ trở thành tâm điểm của những hành vi quấy rối. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời đại số ngày càng phát triển, vấn nạn này đang trở nên phức tạp và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ xảy ra ngoài đời thực, những hành vi quấy rối, bạo lực giới còn có thể xuất hiện trên không gian mạng qua những tin nhắn, bình luận hay hành vi tưởng chừng vô hại nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ...

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Các đối tượng thuê tên miền, sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài, quảng bá trên Facebook, Telegram, TikTok, Instagram, Google nhằm thu hút người tham gia. Hoạt động vi phạm pháp luật của nhóm đối tượng dưới vỏ bọc là một công ty khởi nghiệp về Công nghệ, được tổ chức với mô hình chuyên nghiệp gồm quản trị, kỹ thuật, marketing, hỗ trợ khách hàng, kế toán và thanh toán.