Vì sao phần mềm gián điệp Pegasus khiến các quốc gia lo ngại?

"Dự án Pegasus" - cuộc điều tra của liên minh các cơ quan báo chí quốc tế - đã vạch trần một phần mềm gián điệp do NSO phát triển, khiến nhiều quốc gia sốt sắng vào cuộc. Nhưng, Pegasus là gì, và vì sao lại khiến các nước lo ngại đến vậy?

Phần mềm gián điệp là bất kỳ phần mềm độc hại nào được thiết kế để xâm nhập vào thiết bị điện tử của một đối tượng, thu thập dữ liệu của đối tượng đó và chuyển tiếp nó cho bên thứ ba mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu thiết bị.

Pegasus, được phát triển bởi công ty NSO có trụ sở tại Israel, có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra, chuyên gia công nghệ Drew Harwell thuộc The Washington Post nhận định. "Pegasus thực sự là một biểu tượng cho thấy ngành công nghiệp phần mềm gián điệp đã trở nên phức tạp đến mức nào", anh đánh giá.

Theo ET, Pegasus được thiết kế để xâm nhập vào điện thoại thông minh dùng hệ điều hành Android và iOS, rồi biến chúng thành thiết bị giám sát. Phía NSO khẳng định, Pegasus được tạo ra như một công cụ để theo dõi tội phạm và khủng bố, và được bán cho "các cơ quan chính phủ đã có kiểm chứng".

Theo một bảng giá được tiết lộ năm 2016, NSO đã tính phí khách hàng của mình 650.000 USD để sử dụng Pegasus xâm nhập vào 10 thiết bị, cùng với phí cài đặt 500.000 USD. 

"Dư án Pegasus" là cuộc điều tra mới nhất nhằm vào phần mềm Pegasus của NSO. Ảnh: TG
"Dư án Pegasus" là cuộc điều tra mới nhất nhằm vào phần mềm Pegasus của NSO. Ảnh: TG

Vậy Pegasus hoạt động như thế nào?

Theo Hardwell, Pegasus hoạt động theo cách dị biệt tới đáng sợ, khi có thể tấn công điện thoại theo phương thức "zero-click", nghĩa là người sử dụng có thể bị hack điện thoại dù không thực hiện bất cứ thao tác nào.

Cụ thể, Pegasus khai thác các lỗ hổng hoặc lỗi chưa được phát hiện trong hệ điều hành Android và iOS. Điều này có nghĩa là điện thoại có thể bị nhiễm virus ngay cả khi mục tiêu đã cài đặt hệ thống bảo vệ mới nhất. 

Phiên bản trước của phần mềm gián điệp này, được công bố năm 2016, có thể tấn công điện thoại dựa trên kỹ thuật "spear-fishing", nghĩa là gửi tin nhắn văn bản hoặc email chứa liên kết độc hại đến mục tiêu. Nhưng việc truy cập sẽ phụ thuộc vào việc mục tiêu có ấn vào liên kết này hay không.

Đến năm 2019, Pegasus đã cập nhật phiên bản, cho phép xâm nhập vào các thiết bị điện thoại thông qua cuộc gọi nhỡ trên WhatsApp và thậm chí có thể xóa cả lịch sử cuộc gọi này, khiến người dùng không biết họ đang là mục tiêu tấn công.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho là một trong những mục tiêu của Pegasus. Ảnh: Express
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho là một trong những mục tiêu của Pegasus. Ảnh: Express

Cụ thể, để xâm nhập vào điện thoại, trước tiên cần tạo một tài khoản WhatsApp giả mạo, sau đó sử dụng tài khoản này để thực hiện các cuộc gọi video. Khi điện thoại của người dùng đổ chuông, một mã độc được truyền đi và cài đặt phần mềm gián điệp trên điện thoại. Phần mềm được cài đặt ngay cả khi người dùng điện thoại không trả lời cuộc gọi.

Cũng vào năm 2019, WhatsApp cho biết Pegasus đã khai thác một lỗi mã bảo mật của ứng dụng này và phát tán virus đến hơn 1.400 điện thoại Android và iPhones, bao gồm điện thoại của quan chức chính phủ, nhà báo và các nhà hoạt động nhân quyền. 

Theo ET, Pegasus cũng khai thác các lỗ hổng bảo mật trong iMessage, cung cấp cho nó quyền truy cập hàng triệu iPhone. Phần mềm gián điệp này cũng có thể được cài đặt qua bộ thu phát không dây nằm gần mục tiêu.

Sau khi được cài đặt trên điện thoại, Pegasus có thể lấy thông tin của mục tiêu, bao gồm SMS, danh bạ, lịch sử cuộc gọi, lịch, email và lịch sử truy cập website. Phần mềm này cũng có thể sử dụng mic của điện thoại để ghi lại cuộc gọi và các cuộc trò chuyện khác, thậm chí bí mật quay phim hoặc theo dõi mục tiêu bằng GPS.

Pegasus có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra. Ảnh: TG
Pegasus có lẽ là phần mềm gián điệp mạnh nhất từng được tạo ra. Ảnh: TG

Lịch sử bê bối liên quan đến Pegasus

Năm 2016, các nhà nghiên cứu tại tổ chức an ninh mạng của Canada The Citizen Lab lần đầu tiên phát hiện phần mềm Pegasus trên điện thoại của nhà hoạt động nhân quyền Ahmed Mansoor.

Đến tháng 9/2018, The Citizen Lab công bố một báo cáo xác định 45 quốc gia đang sử dụng phần mềm gián điệp Pegasus. Tháng 10/2019, WhatsApp tiết lộ rằng các nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền ở Ấn Độ từng là mục tiêu giám sát của một số đơn vị khai thác sử dụng Pegasus.

Vào tháng 12 năm ngoái, các nhà nghiên cứu, bao gồm Bill Marczak từ The Citizen Lab, đã công bố một báo cáo khẳng định nhiều cơ quan chính phủ đã sử dụng phiên bản Pegasus mới để hack điện thoại cá nhân của 36 nhà báo, nhà sản xuất, và lãnh đạo của hãng tin Al Jazeera. 

Đến tháng 7, "Dự án Pegasus" - với sự tham gia của Washington Post, Guardian, Le Monde và nhiều cơ quan báo chí khác - đã phối hợp điều tra một vụ rò rỉ dữ liệu cho biết vụ việc có liên quan đến hơn 50.000 số điện thoại di động được cho là thuộc diện đối tượng được các khách hàng của NSO quan tâm từ năm 2016.

An Nhiên

Các tin khác

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa thông tin thuê bao ngày càng được siết chặt, nhiều người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài băn khoăn về cách xác thực thông tin thuê bao cho số điện thoại VinaPhone của mình đang sử dụng mà không cần về nước. Với hướng dẫn cụ thể từ VinaPhone, người dùng hoàn toàn có thể chủ động tự hoàn tất thủ tục ngay trên điện thoại, đảm bảo liên lạc thông suốt và tránh nguy cơ bị gián đoạn dịch vụ.

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Lần đầu tiên, khái niệm “an ninh dữ liệu” được quy định một cách đầy đủ, xác lập vị trí độc lập trong hệ thống pháp luật tại Luật An ninh mạng. Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng đã bổ sung, tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng. 

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

Chiến thuật tuyển mộ nguồn tin đang dịch chuyển hoàn toàn sang không gian số. Các tương tác trực tuyến được xây dựng khéo léo, vừa tạo niềm tin vừa mở ra kênh khai thác thông tin tinh vi từ những đối tượng thiếu cảnh giác.

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo (AI) và báo chí” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp cùng các Đại sứ quán Canada, Na Uy, New Zealand và Thụy Sĩ tổ chức chiều 25/3 tại Hà Nội, đã đặt ra một vấn đề cốt lõi rằng trong bối cảnh AI bùng nổ, niềm tin của công chúng trở thành nền tảng sống còn với báo chí. Các nhà báo và chuyên gia nhấn mạnh, AI cần được sử dụng như công cụ hỗ trợ, trong khi quyền kiểm soát và trách nhiệm biên tập phải luôn thuộc về con người.

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Theo dõi các diễn đàn, hội nhóm từ thiện, các bài đăng kêu gọi hoặc tổng kết hoạt động giúp đỡ người yếu thế trên mạng xã hội (MXH), các đối tượng tạo lập tài khoản giả mạo người kêu gọi từ thiện hoặc “đóng vai” là người thành đạt ở nước ngoài, hứa hẹn giúp đỡ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, từ đó từng bước đưa họ vào... “ma trận” lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Chiều 16/3, Công an tỉnh Thanh Hoá khẳng định, thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm giao thông” là hoàn toàn bịa đặt, sai sự thật. Hiện lực lượng chức năng đang xác minh, làm rõ chủ tài khoản và nguồn phát tán thông tin để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

Do thiếu quan sát nên khi vào vòng xoay, xe ô tô 5 chỗ bị xe đầu kéo tông trúng và bị đẩy đi một đoạn gần 20m. Nhiều người chứng kiên đã quay clip đăng tải lên mạng xã hội với nội dung do mâu thuẫn cá nhân, chủ 2 phương tiện tông nhau để giải quyết mâu thuẫn mà coi thường tính mạng người đi đường…