Công nghiệp vũ trụ gặp khó về nhân lực

Phát triển ngành công nghiệp vũ trụ đang trở thành lĩnh vực ưu tiên hàng đầu của Việt Nam nhằm từng bước chiếm lĩnh không gian. Tuy nhiên, nước ta đang đối mặt với bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực do lĩnh vực này còn mới mẻ và chi phí đào tạo rất tốn kém. 

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là dự án khoa học công nghệ được đầu tư lớn nhất trong vòng 35 năm qua với tổng kinh phí 600 triệu USD bằng vốn vay ODA của Nhật Bản. Dự án đã được khởi công xây dựng từ ngày 19-9-2012, dự kiến hoàn thành vào năm 2020. Khi đi vào hoạt động, đây sẽ là nơi sản xuất ra các vệ tinh dùng công nghệ radar hiện đại, cho phép chụp ảnh toàn bộ trái đất với độ phân giải rất cao và có thể chụp được trong mọi điều kiện thời tiết.

Dù được đẩy mạnh đầu tư nhưng Việt Nam đang thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực cho việc phát triển công nghệ vũ trụ. Theo kế hoạch, khi Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đi vào hoạt động, dự kiến cần khoảng 250 chuyên gia.

Tuy nhiên, hiện tại, mỗi năm Việt Nam chỉ có thể đào tạo được khoảng 25 kĩ sư. Để đáp ứng bài toán nhân lực trình độ cao, Trung tâm Vệ tinh quốc gia đã cử 36 cán bộ đi đào tạo tại các trường đại học danh tiếng của Nhật Bản như Đại học Tokyo, Đại học Keio, Đại học Tohoku, Đại học Hokkaido và Học việc Công nghệ Kyushu. Nhóm chuyên gia này đang thực hiện dự án vệ tinh MicroDragon, dự kiến phóng lên quỹ đạo vào năm 2018.

Đội ngũ kĩ sư Việt Nam tham gia chế tạo vệ tinh MicroDragon tại Nhật Bản.
Đội ngũ kĩ sư Việt Nam tham gia chế tạo vệ tinh MicroDragon tại Nhật Bản.

Thời gian tới, sẽ có thêm khoảng 100 lượt cán bộ của Trung tâm Vệ tinh quốc gia được đào tạo nâng cao tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng chủ động phối hợp với các trường đại học trong nước như Đại học Công nghệ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Khoa học và Công nghệ (Đại học Việt – Pháp) và Đại học Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh để đào tạo chương trình đại học và sau đại học về công nghệ vũ trụ.

Theo PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Vệ tinh quốc gia, công nghiệp vũ trụ là một ngành công nghệ cao, được tích hợp từ nhiều ngành khoa học công nghệ khác nhau nhằm chế tạo và ứng dụng các phân hệ như vệ tinh, tên lửa đẩy, trạm mặt đất...

Do vậy, điểm cốt yếu nhất cho ngành này là yếu tố con người. Việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao xuất phát ở chỗ chi phí đào tạo quá tốn kém. Tính trung bình, chi phí để đào tạo một chuyên gia trong lĩnh vực này tại Nhật Bản vào khoảng 6 tỉ đồng. Nguồn kinh phí này nằm trong hạng mục chuyển giao công nghệ của phía Nhật Bản dành cho Việt Nam.

Tuy nhiên, Nhật Bản chỉ hỗ trợ kinh phí đào tạo cho 36 cán bộ, trong khi Trung tâm Vệ tinh quốc gia cần phải có tới 250 chuyên gia để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ khi đi vào hoạt động.

Thêm một rào cản cho bài toán nhân lực là cơ chế đãi ngộ hiện nay vẫn chưa hấp dẫn. PGS.TS Phạm Anh Tuấn bày tỏ lo ngại: "Đào tạo một thạc sĩ công nghệ vũ trụ ở Nhật Bản vào khoảng 6 tỉ đồng, thế nhưng về Việt Nam làm việc chỉ được trả lương 3-4 triệu.

Với mức thu nhập thấp như thế, rất khó để giữ chân những người giỏi. Chúng tôi đang đệ trình Chính phủ xin cơ chế ưu đãi đặc thù cho các chuyên gia làm việc tại Trung tâm Vũ trụ quốc gia. Hiện nay, trong số 36 cán bộ được cử đi học chương trình thạc sĩ, chỉ có 6 người có biên chế Nhà nước trả lương. Số lượng còn lại phải nhận lương từ nguồn hỗ trợ của Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".

Dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang triển khai xây dựng đồng thời tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Nha Trang. Vào đầu năm 2017, Trung tâm Phát triển nhân lực và Chuyển giao công nghệ vũ trụ tại Hà Nội; Trung tâm phổ biến kiến thức vũ trụ tại Hòa Lạc và Đài Thiên văn Nha Trang tại Khánh Hòa sẽ đi vào hoạt động.

Dự kiến đến năm 2018 - 2019, các cơ sở của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc và Trung tâm Ứng dụng công nghệ vũ trụ tại thành phố Hồ Chí Minh cũng sẽ hoàn thành. Như vậy, đến năm 2019, dự án sẽ có đầy đủ cơ sở hạ tầng cần thiết. Với hạ tầng được đầu tư hiện đại và đồng bộ, sau khi đi vào hoạt động, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ trở thành một trung tâm khoa học công nghệ hiện đại của đất nước và là trung tâm vũ trụ hàng đầu ASEAN.

Từ nay đến năm 2020, Việt Nam sẽ có thêm 3 vệ tinh khác được phóng lên quỹ đạo là MicroDragon (2018) và NanoDragon, LOTUSat-1 (2019). Với việc đầu tư bài bản và tầm nhìn chiến lược, Việt Nam đang từng bước đi vào cuộc đua chiếm lĩnh không gian.

Khánh Vy

Các tin khác

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Xử lý 2 chủ tài khoản Facebook lan truyền video đồi trụy

Xử lý 2 chủ tài khoản Facebook lan truyền video đồi trụy

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng Công an TP Huế phát hiện tài khoản Facebook “Minh Khang Nguyễn” và Facebook “Ni SeVen” đăng tải bài viết kèm hình ảnh hai người ngồi trong xe ôtô VF3, trong đó có một người đàn ông không mặc quần, có mặc áo và một người phụ nữ.

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Nhận diện được nguy cơ và đòn tấn công của tội phạm mạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để bảo vệ thế hệ trẻ một cách bền vững trước ma trận cạm bẫy trên không gian ảo, vấn đề cốt lõi là phải xây dựng cho các em một “văn hóa số” chuẩn mực, hình thành bản lĩnh tự vệ số ngay từ trong tư duy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng - nhà trường - gia đình chính là yếu tố quyết định thành công trong sứ mệnh bảo vệ những công dân số tương lai.

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Kỳ 2: “Không Một Mình” - chiến dịch nhân văn và mạng lưới “lá chắn”

Trước những diễn biến phức tạp, tinh vi của tội phạm công nghệ cao nhắm vào lứa tuổi thanh thiếu niên, lực lượng Công an đã nhanh chóng vào cuộc với quyết tâm chiến lược. Chiến dịch “Không Một Mình 2026 - Kết nối không tổn thương” được khởi động quy mô trên toàn quốc. Tại TP Hồ Chí Minh, sự phối hợp hiệp đồng tác chiến giữa Công an thành phố và Sở Giáo dục và Đào tạo, tạo nên một mạng lưới “lá chắn” an ninh số vững chắc, gửi đi thông điệp nhân văn sâu sắc: Không để bất kỳ đứa trẻ nào phải cô độc chiến đấu trước các hiểm họa trên không gian mạng.

Kỳ 1: Báo động đỏ, khi tội phạm công nghệ cao nhắm vào thế hệ trẻ

Kỳ 1: Báo động đỏ, khi tội phạm công nghệ cao nhắm vào thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, không gian mạng vừa là kho tàng tri thức, vừa ẩn chứa vô số cạm bẫy tinh vi nhắm trực tiếp vào thế hệ trẻ. Trước thực trạng đó, Công an TP Hồ Chí Minh cùng các sở ban ngành thành phố đã và đang triển khai quyết liệt Chiến dịch “Không Một Mình”. Không chỉ là một chiến dịch truyền thông lan tỏa rộng khắp, đây còn là tấm “lá chắn” an ninh số vững chắc, huy động sức mạnh tổng hợp của gia đình, nhà trường và xã hội nhằm trang bị kỹ năng tự vệ, thay đổi tư duy và khẳng định một thông điệp đanh thép: Trong mọi nghịch cảnh trên không gian mạng, các em học sinh, sinh viên không bao giờ phải đơn độc đối mặt!

Mỗi sinh viên là một lá chắn bảo vệ không gian mạng

Mỗi sinh viên là một lá chắn bảo vệ không gian mạng

Trước những diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo trực tuyến, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an - Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia - nhấn mạnh kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng cần trở thành năng lực thiết yếu của mỗi công dân số, đặc biệt là giới trẻ.

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

Mã độc Coruna, DarkSword khai thác lỗ hổng bảo mật trên iPhone chưa cập nhật hệ điều hành mới, trong khi các thủ đoạn chiếm SIM, kiểm soát điện thoại tiếp tục đe dọa an toàn tài khoản ngân hàng. ACB khuyến cáo người dùng chủ động nhận diện rủi ro, bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản.

Binance bị hack, hé lộ khả năng tin tặc xâm nhập qua laptop kỹ sư

Binance bị hack, hé lộ khả năng tin tặc xâm nhập qua laptop kỹ sư

Binance (sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới) ngày 30/10 cho biết, vụ tấn công ảnh hưởng tới khoảng 6,3 tỷ USD tài sản có thể bắt nguồn từ laptop của một kỹ sư bị xâm nhập. Sàn đã phối hợp với các đối tác phong tỏa khoảng 3 tỷ USD và cam kết bù đắp toàn bộ tổn thất.

Kỷ nguyên biến thể AI và bài toán bảo đảm an ninh nhân loại

Kỷ nguyên biến thể AI và bài toán bảo đảm an ninh nhân loại

Thập niên 2026-2035 đang chứng kiến một bước ngoặt lịch sử chưa từng có: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dịch chuyển nhanh từ vai trò chủ yếu là công cụ hỗ trợ năng suất sang các hệ thống có mức độ tự chủ ngày càng cao, tác động sâu rộng tới kinh tế, xã hội và an ninh. Đằng sau những kỳ tích về kinh tế và công nghệ là những rủi ro với an ninh nhân loại.

Phát động Dự án CyberZ, phòng chống lừa đảo trực tuyến

Phát động Dự án CyberZ, phòng chống lừa đảo trực tuyến

Với thông điệp “Trang bị kiến thức - Làm chủ kỹ năng - Khuyến khích sáng tạo - Lan tỏa hành động”, CyberZ không chỉ hướng tới giúp sinh viên tự bảo vệ mình trước các nguy cơ lừa đảo trực tuyến, mà còn khuyến khích người trẻ chủ động tham gia bảo vệ cộng đồng, từng bước hình thành mạng lưới những “Chiến binh số” có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm.

Chính phủ Thụy Điển hạn chế ChatGPT và Claude vì lo ngại an ninh dữ liệu

Chính phủ Thụy Điển hạn chế ChatGPT và Claude vì lo ngại an ninh dữ liệu

Chính phủ Thụy Điển quyết định siết chặt việc sử dụng hai nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) ChatGPT và Claude trong các cơ quan công quyền do lo ngại nguy cơ rò rỉ dữ liệu nhạy cảm. Từ ngày 26/10, công chức Thụy Điển chỉ được phép sử dụng các nền tảng AI đã được cơ quan chức năng phê duyệt để bảo đảm an ninh thông tin.

Hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP đã được vá: doanh nghiệp cần cập nhật ngay

Hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP đã được vá: doanh nghiệp cần cập nhật ngay

Ngày 22/10, Cục An ninh mạng và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, hai lỗ hổng bảo mật mang mã CVE-2026-109618 và CVE-2026-109619 trong ngôn ngữ lập trình PHP đã có bản vá chính thức. Người dùng internet thông thường không bị ảnh hưởng trực tiếp và có thể tiếp tục sử dụng bình thường. Các tổ chức, doanh nghiệp vận hành website có sử dụng PHP nên rà soát hệ thống và cập nhật bản vá sớm.