Quản lý nghệ thuật biểu diễn - cả tiền kiểm lẫn hậu kiểm đều vướng

Trong khi nghệ sĩ than phiền về hoạt động quản lý và kiểm duyệt trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn (NTBD) thì nhà quản lý cũng cho rằng, có khá nhiều bất cập trong lĩnh vực này, đòi hỏi phải được tháo gỡ kịp thời.

Nhạc sĩ Quốc Trung - nhà sản xuất của nhiều chương trình âm nhạc đình đám những năm gần đây không ít lần than phiền về hoạt động quản lý NTBD. Gần đây nhất, trong Hội nghị Văn hóa năm 2022 do Quốc hội chỉ đạo tổ chức, nhạc sĩ tiếp tục thẳng thắn chỉ ra rằng, khi chế độ kiểm duyệt của chúng ta còn xét duyệt, phúc khảo những bài hát có tuổi đời hơn nửa thế kỷ của những nghệ sĩ tên tuổi hay thậm chí phúc khảo cả dàn nhạc giao hưởng với các tác phẩm kinh điển của thế giới thì những thể nghiệm đôi khi mang tính phá cách của lớp trẻ sẽ còn gặp nhiều khó khăn.

Chưa kể, nếu mời dàn nhạc giao hưởng hay nghệ sĩ độc tấu nổi tiếng thế giới vào Việt Nam biểu diễn những tác phẩm khí nhạc mà vẫn phải mời hội đồng phúc khảo tới duyệt chương trình thì thế giới sẽ không biết đến Việt Nam như một đất nước thân thiện và có những đòi hỏi thưởng thức nghệ thuật đỉnh cao của nhân loại văn minh như chúng ta đã từng làm mà thay vào đó là hình ảnh rất khác về đời sống âm nhạc Việt Nam.

bieu-dien-nt2.jpg -0
Hoạt động biểu diễn nghệ thuật hiện đang được điều chỉnh theo Nghị định 144/2020/NĐ-CP.

Nhạc sĩ Quốc Trung cũng cho biết, ông không hề phản đối việc kiểm duyệt cấp phép những chương trình ca nhạc nhưng đã đến lúc chúng ta cần thay đổi việc này. Nó cần phải được nhìn nhận như là những hướng dẫn, định hướng mang tính ủng hộ, hỗ trợ cho các nhà sản xuất tư nhân. Các cơ quan quản lý hoàn toàn có thể cấp phép, xét duyệt bằng văn bản, đi kèm là những cam kết và chế tài nghiêm khắc. Sự quản lý và kiểm duyệt cũng cần có sự đồng nhất và tránh những cảm tính cá nhân. Cần có những quy định, luật định rõ ràng, tỉ mỉ cho dù những quy định ấy có thể có những đặc thù và khắt khe thì vẫn sẽ nhận được sự đồng lòng của tất cả.

Thực tế, những vấn đề nhạc sĩ Quốc Trung nêu trên là vấn đề âm ỉ lâu nay, không chỉ có các nhà tổ chức biểu diễn, nghệ sĩ mà nhà quản lý cũng thừa nhận, hoạt động này đang tồn tại những bất cập. Theo Cục NTBD, hoạt động NTBD đang được điều chỉnh theo Nghị định số 144/2020/NĐ-CP quy định về hoạt động NTBD. Chính sách phân cấp quản lý Nhà nước hoạt động NTBD được thể chế tại Nghị định này tạo điều kiện thuận lợi, sự chủ động cho các địa phương trực tiếp cấp phép kiểm soát chất lượng nội dung nghệ thuật của các đơn vị tổ chức, từ đó kiểm tra, xử lý các tình huống phát sinh thuận tiện, nhanh chóng.

Tuy nhiên, các địa phương chưa thực sự áp dụng đầy đủ quy định về phân định thẩm quyền, chưa thực hiện chế độ báo cáo giữa cơ quan cấp trên với cơ quan cấp dưới và chế độ phối hợp, trao đổi thông tin trong hệ thống hành chính quốc gia. Việc này dẫn đến tình trạng không thống nhất nội dung quản lý, chất lượng quản lý không đồng bộ gây ảnh hưởng quyền lợi của người dân, doanh nghiệp (tranh chấp quyền, lợi ích; tốn kém chi phí thực hiện thủ tục hành chính).

Chương trình quy mô lớn có doanh thu thuộc thẩm quyền quyết định của UBND cấp tỉnh việc tiếp nhận và thẩm định hồ sơ tốn nhiều thời gian. Trong khi đó, pháp luật hiện hành quy định thời hạn tối đa là 5 ngày làm việc, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải có văn bản trả lời. Điều này gây ra áp lực lớn cho bộ phận tiếp nhận và thẩm định hồ sơ cũng như tiến độ thẩm định, ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Việc phân cấp cho UBND cấp huyện quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn khi triển khai thực hiện gặp một số khó khăn nhất định về nguồn nhân lực, cụ thể là về nhân sự, không bảo đảm số lượng và kiến thức chuyên môn sâu để tổ chức thẩm định chương trình biểu diễn ở các địa phương.

Cũng theo Cục NTBD, không chỉ có chính sách tiền kiểm đang tồn tại bất cập mà việc thực hiện hậu kiểm cũng gặp nhiều vướng mắc. Công tác cấp giấy phép tổ chức biểu diễn nghệ thuật hiện nay chủ yếu thực hiện trên hồ sơ. Công tác thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm tra mặc dù đã được quan tâm chú trọng hơn nhưng mới chỉ tập trung ở các thành phố lớn. Hiện nay, theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, việc đăng ký doanh nghiệp tương đối đơn giản nên các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực NTBD cũng được thành lập dễ dàng. Do đó, khi xảy ra vi phạm, các cơ quan chức năng chưa kịp xử lý thì các doanh nghiệp này đã thay tên đổi chủ, thậm chí thành lập doanh nghiệp mới để trốn tránh việc xử lý vi phạm cũ.

Nhiều địa phương khi cấp phép tiếp nhận biểu diễn chủ yếu dựa trên hồ sơ xin phép là chính, không thẩm định thực tế chương trình, do đó các đơn vị tổ chức biểu diễn dễ có những sai phạm trong quá trình tổ chức. Đội ngũ thanh tra tại một số nơi còn yếu về kiến thức pháp luật, hoạt động giải thích, phổ biến luật tuy đã được triển khai, song mới chỉ mang tính hình thức, chưa thực sự được chú trọng, hiệu quả chưa cao. Lực lượng thanh tra tương đối  mỏng, gây không ít khó khăn cho công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau khi tổ chức biểu diễn nghệ thuật.

Để giải quyết các vấn đề bất cập nói trên, cần hoàn thiện quy định quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trong đó tập trung xây dựng hệ thống quản lý số về lĩnh vực NTBD, tích hợp chế độ báo cáo, thống kê và chuyển đổi số cơ sở dữ liệu về quản lý NTBD, đồng thời đăng tải công khai các dữ liệu về kết quả giải quyết thủ tục hành chính áp dụng từ năm 2023.

Nghiên cứu tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực NTBD, cắt giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc quản lý Nhà nước hoạt động NTBD trên môi trường mạng, xây dựng chương trình phối hợp giữa Cục NTBD với Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử và Cục Báo chí (Bộ Thông tin Truyền thông) hỗ trợ chuyên viên các Sở quản lý văn hóa trong công tác quản lý hoạt động NTBD đạt hiệu quả, bảo đảm tính thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

N.Nguyễn

Các tin khác

Vĩnh Long tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2026

Vĩnh Long tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2026

Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026 diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, xúc tiến thương mại và quảng bá du lịch. Dịp này, tỉnh Vĩnh Long tổ chức khánh thành Khu lưu niệm cố Soạn giả - NSND Viễn Châu, góp phần tôn vinh nghệ thuật truyền thống Nam Bộ.

Đêm Chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 hứa hẹn bừng sắc ở Đồi Rồng

Đêm Chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 hứa hẹn bừng sắc ở Đồi Rồng

Chung kết toàn quốc Hoa hậu Việt Nam 2026 sẽ diễn ra vào 20h ngày 7/11 tại Quảng trường Danh Vọng, Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng, phường Đồ Sơn, TP Hải Phòng, với sự tham gia của 25 gương mặt xuất sắc nhất. Đêm Chung kết được tổ chức với quy mô lớn, hướng tới phục vụ 7.000 khán giả.

Khởi động cuộc thi hát về tình hữu nghị Việt – Trung

Khởi động cuộc thi hát về tình hữu nghị Việt – Trung

Chiều 2/11, Hội Nhạc sĩ Việt Nam cho biết, Cuộc thi hát ca khúc tiếng Trung năm 2026, chủ đề “Tiếng hát chạm đến trái tim - Cất vang tình hữu nghị Việt - Trung” do Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội tổ chức nhằm góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa, nghệ thuật giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Nên khuyến khích tác phẩm 1 kỳ dự giải báo chí về văn hoá Việt Nam

Nên khuyến khích tác phẩm 1 kỳ dự giải báo chí về văn hoá Việt Nam

Trong phát biểu khai mạc vòng chấm chung khảo Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư – năm 2026 vào chiều 2/11 tại Hà Nội, đồng chí Lê Quốc Minh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đề nghị khuyến khích tác phẩm dự thi chỉ có 1 kỳ.

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh cùng các đại biểu thực hiện nghi thức công bố Bản đồ số Văn hoá Việt Nam.

Kết nối các nguồn lực trên Nền tảng Bản đồ số Văn hoá Việt Nam

Được triển khai tại địa chỉ cmap.vn, Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) hướng tới số hóa, kết nối các nguồn lực văn hóa trên cùng một nền tảng. Tại đây, người dân, du khách dễ dàng tra cứu, khám phá chuỗi sự kiện, di sản, hệ thống bảo tàng, các hoạt động văn hóa đặc sắc trải dài trên cả nước.

Rock concert nối tiếp Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam”

Rock concert nối tiếp Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam”

Ngay sau Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam - Nối vòng tay lớn” (tối 1/11), nhằm tiếp tục cổ vũ tinh thần đại đoàn kết và tình yêu quê hương đất nước, đại nhạc hội - Rock concert “Thái Nguyên bừng sáng” sẽ phục vụ miễn phí 30.000 khán giả vào tối 2/11 tại Sân vận động tỉnh Thái Nguyên.

Tác giả ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” chia sẻ hành trình sáng tác với người trẻ Cà Mau

Tác giả ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” chia sẻ hành trình sáng tác với người trẻ Cà Mau

Từ những sáng tác đầu tay xuất phát từ một cuộc tình tan vỡ đến ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” lan tỏa mạnh mẽ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ hành trình sáng tạo âm nhạc nhiều dấu ấn, cùng những trải nghiệm chân tình về đam mê, sự kiên trì và trách nhiệm của người nghệ sĩ với cộng đồng

“Four Seasons with Love” - cuộc gặp gỡ với những giá trị văn hóa vượt thời gian

“Four Seasons with Love” - cuộc gặp gỡ với những giá trị văn hóa vượt thời gian

Trong hai đêm 29- 30/10, những di sản âm nhạc của thời kỳ Baroque được các nghệ sĩ Versailles mang đến Nhà hát Hồ Gươm với chương trình Four Seasons with Love (Bốn mùa yêu). Sự trở lại của các nghệ sĩ đã tiếp tục nối dài hành trình hợp tác nghệ thuật giữa Nhà hát Hồ Gươm và Nhà hát Opera Hoàng gia Versailles với nhiều chương trình dành cho công chúng tại Việt Nam những năm qua.

Đà Nẵng kết nối di sản với nghệ thuật sáng tạo đương đại

Đà Nẵng kết nối di sản với nghệ thuật sáng tạo đương đại

Với chủ đề “Lịch sử của Ngày mai”, DACC 2026 giới thiệu đến công chúng hơn 20 hoạt động đa dạng, gồm triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, múa đương đại, workshop, art tours, tọa đàm và các chương trình kết nối sáng tạo. Sự kiện quy tụ đông đảo nghệ sĩ, giám tuyển, nghệ nhân, chuyên gia, tổ chức văn hóa và cộng đồng sáng tạo tại Đà Nẵng, cùng các khách mời trong nước và khu vực Đông Nam Á.

8 hoạ sĩ, 1 tình yêu với sơn mài truyền thống

8 hoạ sĩ, 1 tình yêu với sơn mài truyền thống

Từ tình yêu với chất liệu sơn ta truyền thống, 8 họa sĩ đến với triển lãm “Nguyên – Lãng du cùng Sơn” bằng những tìm tòi và cảm nhận riêng về thiên nhiên, con người, đời sống nội tâm. Trên nền tảng kỹ thuật sơn mài lâu đời, mỗi tác phẩm mở ra một hành trình sáng tạo, nơi những giá trị truyền thống tiếp tục được khám phá bằng ngôn ngữ nghệ thuật hôm nay.

Mở đường cho điện ảnh Việt Nam hợp tác sản xuất, phát triển thị trường quốc tế

Mở đường cho điện ảnh Việt Nam hợp tác sản xuất, phát triển thị trường quốc tế

Tại Liên hoan phim quốc tế Tokyo 2026 (TIFF 2026), chuỗi hoạt động do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức đã mở ra nhiều cơ hội kết nối, hợp tác sản xuất và phát triển thị trường quốc tế cho điện ảnh Việt Nam.

Nghệ thuật mang sứ mệnh kết nối

Nghệ thuật mang sứ mệnh kết nối

Họ là những nghệ sĩ đến từ khắp mọi miền đất nước, có cả những nghệ sĩ đa quốc gia, gặp nhau ban đầu ở tình yêu nghệ thuật, đặc biệt với hội họa. Họ cùng chia sẻ sáng tác tranh trên không gian số, đồng cảm nghệ thuật. Rồi từ những kết nối tưởng như vô hình ấy, người nghệ sĩ tìm thấy nhau ngoài đời, cùng treo tranh trong một không gian chung, cùng chia sẻ những rung động sáng tạo và hướng nghệ thuật đến những điều tốt đẹp hơn cho cộng đồng. Triển lãm Vietnam Art Space – Kết nối Nghệ thuật 2026, đang diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, là một hành trình đẹp như thế.

Triển lãm 100 tác phẩm nhiếp ảnh về các di sản thế giới của Việt Nam

Triển lãm 100 tác phẩm nhiếp ảnh về các di sản thế giới của Việt Nam

Được tổ chức hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Triển lãm ảnh “Các Di sản thế giới của Việt Nam” là hoạt động văn hóa, nghệ thuật có ý nghĩa thiết thực nhằm tôn vinh giá trị di sản, góp phần lan tỏa thông điệp về vai trò của văn hóa, di sản trong sự nghiệp phát triển đất nước.