Quản lý nghệ thuật biểu diễn - cả tiền kiểm lẫn hậu kiểm đều vướng

Trong khi nghệ sĩ than phiền về hoạt động quản lý và kiểm duyệt trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn (NTBD) thì nhà quản lý cũng cho rằng, có khá nhiều bất cập trong lĩnh vực này, đòi hỏi phải được tháo gỡ kịp thời.

Nhạc sĩ Quốc Trung - nhà sản xuất của nhiều chương trình âm nhạc đình đám những năm gần đây không ít lần than phiền về hoạt động quản lý NTBD. Gần đây nhất, trong Hội nghị Văn hóa năm 2022 do Quốc hội chỉ đạo tổ chức, nhạc sĩ tiếp tục thẳng thắn chỉ ra rằng, khi chế độ kiểm duyệt của chúng ta còn xét duyệt, phúc khảo những bài hát có tuổi đời hơn nửa thế kỷ của những nghệ sĩ tên tuổi hay thậm chí phúc khảo cả dàn nhạc giao hưởng với các tác phẩm kinh điển của thế giới thì những thể nghiệm đôi khi mang tính phá cách của lớp trẻ sẽ còn gặp nhiều khó khăn.

Chưa kể, nếu mời dàn nhạc giao hưởng hay nghệ sĩ độc tấu nổi tiếng thế giới vào Việt Nam biểu diễn những tác phẩm khí nhạc mà vẫn phải mời hội đồng phúc khảo tới duyệt chương trình thì thế giới sẽ không biết đến Việt Nam như một đất nước thân thiện và có những đòi hỏi thưởng thức nghệ thuật đỉnh cao của nhân loại văn minh như chúng ta đã từng làm mà thay vào đó là hình ảnh rất khác về đời sống âm nhạc Việt Nam.

bieu-dien-nt2.jpg -0
Hoạt động biểu diễn nghệ thuật hiện đang được điều chỉnh theo Nghị định 144/2020/NĐ-CP.

Nhạc sĩ Quốc Trung cũng cho biết, ông không hề phản đối việc kiểm duyệt cấp phép những chương trình ca nhạc nhưng đã đến lúc chúng ta cần thay đổi việc này. Nó cần phải được nhìn nhận như là những hướng dẫn, định hướng mang tính ủng hộ, hỗ trợ cho các nhà sản xuất tư nhân. Các cơ quan quản lý hoàn toàn có thể cấp phép, xét duyệt bằng văn bản, đi kèm là những cam kết và chế tài nghiêm khắc. Sự quản lý và kiểm duyệt cũng cần có sự đồng nhất và tránh những cảm tính cá nhân. Cần có những quy định, luật định rõ ràng, tỉ mỉ cho dù những quy định ấy có thể có những đặc thù và khắt khe thì vẫn sẽ nhận được sự đồng lòng của tất cả.

Thực tế, những vấn đề nhạc sĩ Quốc Trung nêu trên là vấn đề âm ỉ lâu nay, không chỉ có các nhà tổ chức biểu diễn, nghệ sĩ mà nhà quản lý cũng thừa nhận, hoạt động này đang tồn tại những bất cập. Theo Cục NTBD, hoạt động NTBD đang được điều chỉnh theo Nghị định số 144/2020/NĐ-CP quy định về hoạt động NTBD. Chính sách phân cấp quản lý Nhà nước hoạt động NTBD được thể chế tại Nghị định này tạo điều kiện thuận lợi, sự chủ động cho các địa phương trực tiếp cấp phép kiểm soát chất lượng nội dung nghệ thuật của các đơn vị tổ chức, từ đó kiểm tra, xử lý các tình huống phát sinh thuận tiện, nhanh chóng.

Tuy nhiên, các địa phương chưa thực sự áp dụng đầy đủ quy định về phân định thẩm quyền, chưa thực hiện chế độ báo cáo giữa cơ quan cấp trên với cơ quan cấp dưới và chế độ phối hợp, trao đổi thông tin trong hệ thống hành chính quốc gia. Việc này dẫn đến tình trạng không thống nhất nội dung quản lý, chất lượng quản lý không đồng bộ gây ảnh hưởng quyền lợi của người dân, doanh nghiệp (tranh chấp quyền, lợi ích; tốn kém chi phí thực hiện thủ tục hành chính).

Chương trình quy mô lớn có doanh thu thuộc thẩm quyền quyết định của UBND cấp tỉnh việc tiếp nhận và thẩm định hồ sơ tốn nhiều thời gian. Trong khi đó, pháp luật hiện hành quy định thời hạn tối đa là 5 ngày làm việc, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải có văn bản trả lời. Điều này gây ra áp lực lớn cho bộ phận tiếp nhận và thẩm định hồ sơ cũng như tiến độ thẩm định, ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Việc phân cấp cho UBND cấp huyện quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn khi triển khai thực hiện gặp một số khó khăn nhất định về nguồn nhân lực, cụ thể là về nhân sự, không bảo đảm số lượng và kiến thức chuyên môn sâu để tổ chức thẩm định chương trình biểu diễn ở các địa phương.

Cũng theo Cục NTBD, không chỉ có chính sách tiền kiểm đang tồn tại bất cập mà việc thực hiện hậu kiểm cũng gặp nhiều vướng mắc. Công tác cấp giấy phép tổ chức biểu diễn nghệ thuật hiện nay chủ yếu thực hiện trên hồ sơ. Công tác thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm tra mặc dù đã được quan tâm chú trọng hơn nhưng mới chỉ tập trung ở các thành phố lớn. Hiện nay, theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, việc đăng ký doanh nghiệp tương đối đơn giản nên các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực NTBD cũng được thành lập dễ dàng. Do đó, khi xảy ra vi phạm, các cơ quan chức năng chưa kịp xử lý thì các doanh nghiệp này đã thay tên đổi chủ, thậm chí thành lập doanh nghiệp mới để trốn tránh việc xử lý vi phạm cũ.

Nhiều địa phương khi cấp phép tiếp nhận biểu diễn chủ yếu dựa trên hồ sơ xin phép là chính, không thẩm định thực tế chương trình, do đó các đơn vị tổ chức biểu diễn dễ có những sai phạm trong quá trình tổ chức. Đội ngũ thanh tra tại một số nơi còn yếu về kiến thức pháp luật, hoạt động giải thích, phổ biến luật tuy đã được triển khai, song mới chỉ mang tính hình thức, chưa thực sự được chú trọng, hiệu quả chưa cao. Lực lượng thanh tra tương đối  mỏng, gây không ít khó khăn cho công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau khi tổ chức biểu diễn nghệ thuật.

Để giải quyết các vấn đề bất cập nói trên, cần hoàn thiện quy định quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trong đó tập trung xây dựng hệ thống quản lý số về lĩnh vực NTBD, tích hợp chế độ báo cáo, thống kê và chuyển đổi số cơ sở dữ liệu về quản lý NTBD, đồng thời đăng tải công khai các dữ liệu về kết quả giải quyết thủ tục hành chính áp dụng từ năm 2023.

Nghiên cứu tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực NTBD, cắt giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc quản lý Nhà nước hoạt động NTBD trên môi trường mạng, xây dựng chương trình phối hợp giữa Cục NTBD với Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử và Cục Báo chí (Bộ Thông tin Truyền thông) hỗ trợ chuyên viên các Sở quản lý văn hóa trong công tác quản lý hoạt động NTBD đạt hiệu quả, bảo đảm tính thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

N.Nguyễn

Các tin khác

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.