Với sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ngành tỉnh Quảng Trị, những sai phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản ở tỉnh này đã được chỉ ra và tỉnh lập hồ sơ xử lý nghiêm các vi phạm.
Thời gian qua, nhiều đơn vị kinh doanh khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã thực hiện không đúng theo giấy phép được cấp. Có công ty lợi dụng việc khai thác khoáng sản để mở rộng diện tích ngoài phạm vi được cấp phép, hoặc mở rộng bãi chứa khoáng sản. Chẳng hạn, Công ty Cổ phần Thiên Tân được cấp phép khai thác mỏ đá Khối B -Tân Lâm, xã Hiếu Giang, công ty này làm thủ tục thuê đất 19.000m² nhưng hiện tại bãi chứa vật liệu của công ty lên đến 56.992,9m². Tại mỏ vật liệu xây dựng Lèn Rào Trù, xã Trường Sơn, doanh nghiệp chỉ thuê đất 6.027,1 m² nhưng hiện đang sử dụng bãi chứa vật liệu lên đến 22.375,7 m².
Trong quá trình kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản của Công ty TNHH Minh Hưng tại mỏ đá Nam khối A - Tân Lâm, xã Cam Lộ, có dấu hiệu vi phạm quy định tại Điều 227, Bộ luật Hình sự về tội "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên", sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị đã có văn bản đề nghị Công an tỉnh kiểm tra, xác minh, làm rõ để xử lý theo quy định của pháp luật.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cũng kiên quyết không xem xét gia hạn đối với các mỏ khai thác đã hết hạn. Đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp lập phương án đóng cửa mỏ, hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với khối lượng đã khai thác, đồng thời di dời toàn bộ thiết bị ra khỏi khu vực mỏ. Các công ty phải đóng cửa mỏ theo quy định như công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Sơn Hà, công ty TNHH Thương mại Toàn Phát, công ty TNHH Miền Tây…
Việc hoạt động khai thác khoáng sản không đảm bảo an toàn, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân ở Quảng Trị cũng cần phải giải quyết dứt điểm. Chẳng hạn mới đây, công ty cổ phần 207, thuộc thôn Tiên Phong, xã Nam Ba Đồn nổ mìn khai thác đá, làm đá bay vào khu dân cư, gây thủng nhiều mái nhà và ảnh hưởng đến hàng chục hộ dân.
Được biết, vụ nổ mìn mất an toàn của công ty cổ phần 207 đã làm 5 ngôi nhà của người dân bị đá văng làm vỡ mái ngói, hàng chục ngôi nhà khác có đá rơi vương vãi khắp sân và vườn. Vụ việc khiến người dân rất bức xúc và lo lắng. Mỏ đá của công ty cổ phần 207 được cấp phép khai thác từ năm 2011, diện tích 4,9 ha, với thời hạn khai thác 30 năm. Theo người dân địa phương, tình trạng khai thác đá bằng mìn làm đá bay vào nhà dân gây hư hỏng cũng từng xảy ra trong nhiều năm qua, nhưng phía Công ty cổ phần 207 vẫn chưa giải quyết dứt điểm.
Được biết, từ năm 2020 đến quý I/2026, UBND tỉnh Quảng Trị đã cấp 51 giấy phép thăm dò khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và 81 giấy phép khai thác khoáng sản. Tỉnh cũng tổ chức đấu giá thành công 44 khu vực khai thác khoáng sản, góp phần minh bạch hóa hoạt động khai thác, tăng nguồn thu ngân sách và đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các công trình hạ tầng, giao thông trọng điểm.
Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho biết; UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành công văn gửi các đơn vị, địa phương về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn. Quy hoạch khoáng sản đã được tích hợp vào quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tạo cơ sở cho việc khai thác, sử dụng tài nguyên hiệu quả, bền vững. Tuy nhiên, hoạt động khai thác khoáng sản còn nhiều vi phạm.
Qua thanh tra công tác quản lý, cấp phép thăm dò, khai thác, thu hồi khoáng sản, đóng cửa mỏ, Thanh tra tỉnh Quảng Trị phát hiện nhiều trường hợp vi phạm pháp luật về khoáng sản, đất đai; khai thác vượt công suất, vượt độ sâu; một số doanh nghiệp sử dụng đất cho hoạt động khai thác khoáng sản hoặc làm bãi chế biến khoáng sản nhưng chưa thực hiện thủ tục thuê đất, nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước; sử dụng đất tại bãi chế biến khoáng sản vượt diện tích được thuê.
Thanh tra tỉnh Quảng Trị cũng phát hiện có 16 đơn vị khai thác khoáng sản kê khai không đúng giá tính thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, kê khai thiếu khối lượng khai thác khoáng sản thực tế với tổng số tiền chênh lệch cần thu hồi hơn 4,067 tỉ đồng. Có 5 đơn vị đã sử dụng đất phục vụ hoạt động khoáng sản từ trước, nhưng đến nay chưa hoàn thành thủ tục thuê đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Nhiều tổ chức, cá nhân còn nợ tiền cấp quyền, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, tiền ký quỹ bảo vệ môi trường và nghĩa vụ tài chính khác với tổng số tiền 103,158 tỉ đồng.
