Xem vua triều Nguyễn phê duyệt việc công

Từ ngày 15/8 đến hết 31/12, cuộc trưng bày “Ngự phê trên Châu bản triều Nguyễn 1802-1945” tại sảnh tầng 1 Trung tâm Lưu trữ Quốc gia 1 (đường Vũ Phạm Hàm - Hà Nội) được tổ chức, chia làm 10 phần, mỗi phần dành riêng cho một vị vua. Ngoài các Châu bản, Ban tổ chức còn giới thiệu kèm nhiều hình ảnh, hiện vật sưu tầm được về các ông vua triều Nguyễn, những chứng nhân của một thời điểm lịch sử đặc biệt.

Lựa chọn, biên tập 128 phiên bản tài liệu của 10 vị vua trong số 13 vị vua triều Nguyễn (trừ Dục Đức, Hiệp Hòa, Hàm Nghi vì thời gian ngồi trên ngai vàng quá ít ỏi) từ hơn 700 tập Châu bản còn lưu lại để trưng bày, Ban tổ chức muốn giới thiệu đến công chúng những hình thức ngự phê trên văn bản được ban hành của các bậc tiền nhân. Từ bút tích gìn giữ trên mỗi Châu bản, người đời nay phần nào có thêm hình dung cụ thể hơn về tư tưởng chỉ đạo của mỗi vị vua cũng như cách thức phê duyệt trong chế độ văn thư ở triều đại phong kiến cuối cùng.

Nội dung ngự phê của Minh Mạng, ông vua hào hoa nổi tiếng trong lịch sử thường thiên về chính sách khuyến nông, thúc đẩy chăn nuôi trồng trọt, hy vọng vào cảnh dân an, nước thịnh. Tính tình điềm đạm, hiền lành nên vua Thiệu Trị lại nghiêng sang lĩnh vực văn hóa, chính trị, quân đội, nông nghiệp và đê điều bằng lời lẽ dung hòa, nhẹ nhàng, không gay gắt như vua cha.

Qua nội dung ngự phê của các vị vua từ thời Tự Đức, khi người dân bắt đầu sống dưới ách nô lệ của thực dân Pháp, con cháu hôm nay mường tượng được bức tranh toàn cảnh về bối cảnh lịch sử của nước ta giai đoạn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nhất là những thời điểm có tính bước ngoặt, như việc triều đình nhà Nguyễn nhường 6 tỉnh Nam Kỳ cho Pháp. Tự Đức đã Châu phê những chữ đơn giản khi “Viện Bạc tấu về việc trao đổi việc có liên quan đến sứ Pháp”: “Họ một lòng giúp, ta sớm giao 6 tỉnh, không có sự phân biệt với các nước thì ta sao lại không tin vào họ” vào ngày 10/6/1880 (Năm Tự Đức thứ 33).

Ngự phê thường có các hình thức: Châu điểm (là một nét son được chấm lên đầu văn bản thể hiện sự đồng ý sau khi nhà vua ngự lãm); Châu phê (một đoạn, một câu hay một vài chữ do đích thân nhà vua viết, có thể ở đầu, ở cuối hoặc chen vào giữa các dòng văn bản thể hiện sự phê duyệt, cho ý kiến chỉ đạo); Châu khuyên (những vòng son được nhà vua khuyên lên điều khoản, tên người hoặc vấn đề mà nhà vua chấp thuận); Châu mạt (gồm những nét son nhà vua phết lên tên người hoặc vấn đề nào đó biểu lộ sự chấp thuận hoặc không chấp thuận sau khi ngự lãm); Châu sổ (những nét son gạch sổ trực tiếp lên những chỗ cần sửa chữa hoặc không chấp thuận); Châu cải (là chữ do đích thân nhà vua viết lại bên cạnh những chữ đã gạch, tỏ ý sửa chữa).

Xem vua triều Nguyễn phê duyệt việc công ảnh 1
Bút tích của các vua triều Nguyễn trên bản tấu được trưng bày.

10 vị vua, duy nhất có Bảo Đại dùng chữ Quốc ngữ phê duyệt tấu chương, nội dung thường cũng giản dị, dễ hiểu. Gia Long, vị vua khởi nghiệp vương triều Nguyễn đôi khi còn bày tỏ cảm xúc cá nhân mình vào văn bản. Trả lời bản tấu của “Ngự y chính viện Thái y Nguyễn Tiến Hậu khải về thang Thất vị và thang Thọ tỳ sắc” ngày 4/11/1819 (năm Gia Long thứ 18), nhà vua Châu phê chân thành, thanh thản như một tiếng reo vui nhẹ nhõm: “Mong được như thầy thuốc nói thì vui mừng biết chừng nào”.

Trả lời bản tấu Bộ Hộ “về việc giá gạo tỉnh Quảng Nam” ngày 5/10 nhuận năm Tự Đức thứ 23 (1870), Tự Đức nghiêm khắc răn dạy những người có trách nhiệm: “Từ các tỉnh Quảng Bình vào Nam, giá gạo thường cao, Quảng Trị, Quảng Nam cao nhất. Chăn dắt dân không có biện pháp nào khuyến khích giúp đỡ, chỉ ngồi mà nhìn rồi nói lên ý kiến như vậy sao? Gặp lúc cần chẩn cấp phải nhờ cậy đến của công, thì sao có thể chu tất được! Nếu như lo liệu chuẩn bị từ trước sẽ không có lo lắng. Thông lục sao cho các nơi để ý xem xét chớ có quên”

Mi Sol

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.