Trước phiên thảo luận tại Hội trường, Quốc hội đã dành một buổi thảo luận đề án tại tổ, còn trong khuôn khổ phiên họp UBTV Quốc hội, các đại biểu đã 2 lần cho ý kiến, cùng phiên làm việc trực tuyến với đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành. Điều này cho thấy tầm quan trọng của đề án được UBTV Quốc hội tính toán cẩn trọng, chặt chẽ khi lấy ý kiến ở các cấp độ khác nhau.
Tiêu chí bỏ phiếu chống hiện tượng lãnh đạo “né” trách nhiệm
Ngoài việc thừa nhận sự cần thiết và “khoanh vùng” bỏ phiếu tín nhiệm từ chức danh Bộ trưởng, tương đương trở lên, tại phiên thảo luận, các đại biểu đề cập nhiều vấn đề mới như: xây dựng căn cứ, tiêu chí bỏ phiếu; việc bỏ phiếu thường niên và bỏ phiếu bất thường; xử lý hậu bỏ phiếu…
Ý kiến của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga làm sống động nghị trường khi bà cho rằng, nếu Quốc hội làm mạnh tay, sẽ có hiện tượng lãnh đạo sợ bỏ phiếu nên làm việc cầm chừng, không dám đụng đến các vấn đề nóng. Do đó, xây dựng căn cứ, tiêu chí rõ ràng vừa tránh được xu hướng bỏ phiếu hình thức, bỏ phiếu cảm tính, vừa tránh được hiện tượng người đứng đầu không dám triển khai các biện pháp quản lý ngành, lĩnh vực một cách quyết liệt, nhất là những nhóm giải pháp đụng đến lợi ích của các nhóm dân cư. Nó cũng giúp tránh được xu hướng vì sợ bị bỏ phiếu tín nhiệm mà người đứng đầu chọn giải pháp an toàn, tránh đương đầu với những vấn đề nóng, vì thế không bảo vệ được quyền lợi của số đông người dân…
Trước khi Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn, người được giới thiệu cần có chương trình hành động để đại biểu Quốc hội có căn cứ để bầu và căn cứ để theo dõi người đứng đầu có thực hiện đúng lời hứa hay không. Đồng thời, mỗi chức danh cần có bảng tự đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ, có nhận xét của cơ quan có thẩm quyền. Kết quả bỏ phiếu phải được công khai tại Quốc hội.
Bỏ phiếu bất thường khi lãnh đạo có vi phạm
Theo đại biểu Lê Thị Nga, cần có hai hình thức bỏ phiếu, đó là bỏ phiếu định kỳ và bỏ phiếu bất thường khi có sự kiện về việc người có chức danh có vi phạm. Bỏ phiếu định kỳ giúp người được bỏ phiếu năng động hơn, luôn tìm cách lãnh đạo bộ máy hiệu quả hơn, tránh mặc cảm bị bỏ phiếu vì đây là hoạt động định kỳ được tiến hành với nhiều đại biểu. Bỏ phiếu định kỳ lần cuối còn là tài liệu khá chuẩn xác để chuẩn bị nhân sự cho khóa sau. Vì vậy chỉ tiến hành vào cuối năm thứ 2 của nhiệm kỳ, khi đã có một khoảng thời gian cần thiết để đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của người đứng đầu, đặc biệt là đối với những người mới từ lĩnh vực khác chuyển đến.
Đối với bỏ phiếu bất thường, tức là bỏ phiếu bất tín nhiệm, được tiến hành khi có sự kiện xảy ra liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ của chức danh khiến dư luận cử tri bức xúc hoặc qua kết quả giám sát, thẩm vấn. Để thực hiện được chủ trương này, sau mỗi cuộc giám sát, chất vấn cần có Nghị quyết làm rõ trách nhiệm, giao nhiệm vụ cụ thể để khắc phục sai sót làm căn cứ cho việc bỏ phiếu. Một số ý kiến cũng đề nghị xác định rõ căn cứ bỏ phiếu bất tín nhiệm nếu lãnh đạo “sợ trách nhiệm”, muốn yên thân, né tránh nhiệm vụ.
Nhiều ý kiến cho rằng, Đảng ta thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ, nên rất cần thiết phải có quy chế phối hợp của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng với Đảng đoàn Quốc hội về bỏ phiếu tín nhiệm. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các chức danh này đều được các cơ quan có thẩm quyền của Đảng quản lý chặt chẽ, thì ý kiến của Đảng đối với vấn đề bỏ phiếu tín nhiệm là rất quan trọng. Do đó, cần có quy định rõ ràng về sự phối hợp giữa Đảng, đoàn Quốc hội với các cơ quan có thẩm quyền của Đảng về vấn đề này, thì bỏ phiếu tín nhiệm mới có thể thực hiện trên thực tế.
Có thể thực hiện bỏ phiếu tín nhiệm từ năm sau
Đại biểu Bùi Thị An (Hà Nội) cho rằng, việc bỏ phiếu tín nhiệm là vô cùng quan trọng vì liên quan đến con người, công tác cán bộ phải được đặt lên hàng đầu. Theo đại biểu An, Quốc hội nên bỏ phiếu tín nhiệm hằng năm, tránh hình thức. Đại biểu Phùng Văn Hùng (Cao Bằng) thì đề nghị không bỏ phiếu tín nhiệm hàng năm, mà chỉ bỏ phiếu khi nào cần thiết. Tại mỗi kỳ họp, Quốc hội nên xin ý kiến đại biểu Quốc hội về việc này.
Đại biểu Vũ Trọng Kim (Quảng Ngãi) cho rằng, Quốc hội chỉ nên tiến hành bỏ phiếu tín nhiệm 2 năm một lần, với hàm từ bộ trưởng và tương đương trở lên. Sau quá trình thực hiện điểm, Quốc hội sẽ rút kinh nghiệm và từ đó mở rộng ra các đối tượng khác. Đại biểu Kim đề nghị, Quốc hội cần khẩn trương cụ thể hóa quy trình này để có thể thực hiện được từ năm sau. Đại biểu Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa) kiến nghị thêm, để quy định về bỏ phiếu tín nhiệm được khả thi, đề án cần làm rõ mối quan hệ của cơ quan quản lý cán bộ trong quá trình lấy phiếu tín nhiệm, tránh nảy sinh những vấn đề phức tạp.
| Nhà xuất bản điện tử phải có máy chủ ở Việt Nam Luật Xuất bản (sửa đổi) thảo luận tại Quốc hội chiều 4/6, nhiều ý kiến quan tâm loại hình nhà xuất bản điện tử - lần đầu tiên được đưa vào luật. Theo đó, nhà xuất bản điện tử là nhà xuất bản thực hiện việc xuất bản và phát hành xuất bản phẩm trên thiết bị số, môi trường mạng. Dự thảo luật quy định, đối tượng được thành lập nhà xuất bản điện tử là cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị cấp Trung ương và cấp tỉnh; tổ chức chính trị - xã hội cấp Trung ương và các tổ chức khác do Chính phủ quy định. Nhà xuất bản điện tử tổ chức và hoạt động theo loại hình đơn vị sự nghiệp công lập hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước là chủ sở hữu. Cơ quan, tổ chức đáp ứng đủ các quy định nói trên được thành lập nhà xuất bản điện tử khi có đủ các điều kiện như: Có máy chủ đặt tại Việt Nam, có tên miền Internet Việt Nam để xuất bản trên môi trường mạng; có hệ thống thiết bị về công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu vận hành và quản lý phục vụ xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử; có nhân lực đủ trình độ để vận hành và quản lý. Xuất bản phẩm điện tử phát hành trên môi trường mạng, thiết bị số phải được xuất bản, lưu hành hợp pháp và phải được sự đồng ý của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả trước khi phát hành. |
