Không khí vui mừng luôn bị đe dọa
Peter là một người phục vụ ở trạm xăng tại Springbok, thủ phủ vùng Namaqualandes, nơi rất nổi tiếng với những cánh đồng hoa dại. Vùng này không xa biên giới với
Không có cờ tổ quốc, chỉ có một vài người hâm mộ trang trí gương xe của mình với những màu sắc đặc thù của đất nước, và không có nhiều người mặc những chiếc áo Bafana - Bafana - Springbok không giống với những thành phố lớn. Nhưng Peter đã tìm cách kiếm được một chiếc vé xem trận mở màn giữa đội tuyển quốc gia Nam Phi và
Biểu tình từng đe dọa thời gian xây dựng cơ sở hạ tầng World Cup.
Chuyến đi này sẽ mất tới 3 ngày. "Tôi tin rằng những cầu thủ của chúng tôi có thể tiến sâu vào vòng trong nếu họ có sự ủng hộ nhiệt tình từ chúng tôi", chàng trai lạc quan phục vụ trạm xăng nêu cảm nghĩ. Đối với Peter, việc đeo một cái kèn vuvuzela lên bộ ves của mình là vấn đề về danh dự - đó là thứ đang thịnh hành của người hâm mộ bóng đá Nam Phi.
Huấn luyện viên đội tuyển quốc gia Đức Joanchim Low đã mô tả nó như là "một chút kích thích theo thời gian". Bản thân sự kiện đã là một bước đột phá lớn đối với Nam Phi, nhưng nó còn được coi như là một sự báo hiệu cho một tương lai mới và tốt đẹp hơn.
Đó là sự kiện của Phi châu - sẽ đưa toàn bộ lục địa đen thoát khỏi hình ảnh về một châu lục của chiến tranh, loạn lạc, bệnh tật và thiên tai. "Một chiến thắng của toàn châu lục", Chủ tịch FIFA Sepp Blatter đã gọi như thế vào năm 2004 khi ông thông báo sự kiện thể thao này sẽ được tổ chức tại Nam Phi. Nelson Mandela đã rưng rưng nước mắt khi ông tự hào giơ cao chiếc cup: "Tôi thấy mình như đang 15 tuổi vậy".
Trên các đường phố của Johannesburg, Pretoria và Cape Town, mọi người có thể cảm thấy được một phần sự phấn khích đã khiến niềm vui tột độ bao trùm đất nước này sau quyết định từ sáu năm trước. Các siêu thị treo quốc kỳ, công nhân mặc áo phông Nam Phi, doanh thu kèn vuvuzela tăng vọt.
Các sân vận động đã được xây dựng xong, nhiều khách sạn mới mọc lên và thêm những con đường mới mở. Thị trưởng của Cape Town, Dan Plato, hứa hẹn sẽ tổ chức một "bữa tiệc lớn nhất trong lịch sử Nam Phi" vào buổi tối trước trận khai mạc. Tuy nhiên, có rất nhiều ôtô trên đường lại dán dòng chữ, "Fuck FIFA".
Do thất nghiệp và thu nhập chênh lệch giàu nghèo
Các cửa hàng tại Nam Phi đang chất đầy những đồ dùng phục vụ World Cup. Có thể cảm nhận được sự hứng khởi ở khắp nơi, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo tại
Chính những ngày trước khi World Cup bắt đầu, song song với sự phấn khích, người dân Nam Phi có vẻ lo lắng về lễ hội bóng đá lớn nhất hành tinh này. Tại một đất nước mang trên mình đầy những vết thương, những đe dọa về đình công và nổi dậy của người nghèo đã dội một gáo nước lạnh vào bầu không khí cuồng nhiệt. Một số nhóm đã lợi dụng sự kiện này để phục vụ lợi ích của cá nhân.
Căng thẳng và kỳ vọng trộn lẫn cùng sự sợ hãi âm thầm về một sự kiện thể thao trong mơ có thể biến thành một cơn ác mộng. Thậm chí Tổng thống Nam Phi, Jacob Zuma, không tránh khỏi vẻ lo lắng. Trong một buổi lễ cầu kinh của phụ nữ, ông nói: "Vào lúc này, chúng ta cần những người Nam Phi văn minh trong ứng xử. Sự lo lắng của ông có lý do chính đáng. Dù có rất nhiều cờ sặc sỡ và những sân vận động lỗng lẫy, những con đường mới và lực lượng cảnh sát có vũ trang đầy đủ, trong lịch sử gần đây, đất nước của ông đang bị chia rẽ hơn bao giờ hết.
Bạo lực xảy ra như cơm bữa ở Nam Phi.
Không có quốc gia nào trên thế giới có khoảng cách giàu nghèo lớn như ở Nam Phi. Mặc dù hàng tỷ Euro đã được đầu tư vào World Cup 2010, năm ngoái trên một triệu người Nam Phi đã mất việc làm. Trong những tháng đầu năm nay, thêm 200 nghìn người thất nghiệp. Tỷ lệ thất nghiệp được công bố chính thức là trên 25%, mức cao nhất trong vòng 5 năm qua.
Tuy nhiên, theo nguồn tin không chính thức, con số này lên tới gần 40%. Theo một nghiên cứu gần đây của Đại học Nam Phi (University of South Africa), có 75,4% người dân Nam Phi sống dưới mức nghèo khổ - và hầu hết trong số đó là người da đen.
Theo báo cáo thường niên của Tổ chức Ân xá quốc tế: "Nghèo đói dai dẳng, tỷ lệ thất ngiệp và tội phạm tăng cao, cùng với khủng hoảng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng và hơn hết là tình trạng tham nhũng, quan liêu đã dẫn đến những cuộc phản kháng bằng bạo lực diễn ra thường xuyên gần đây làm rung chuyển Nam Phi".
Moeletsi Mbeki, anh trai của cựu Tổng thống Nam Phi Thabo Mbeki, mới đây đã phát biểu: "Không giống với những nhà cầm quyền ở châu Á, những người lãnh đạo ở đất nước chúng tôi đơn giản chỉ đi sao chép tư duy khai thác bóc lột của những kẻ áp bức trước đó".
Bãi công nhân đà trỗi dậy
Vẻ ngoài của một đất nước tưng bừng lễ hội đang che giấu đi một quốc gia thực chất bị thương trầm trọng, nơi mà người dân đang phát ốm và kiệt sức vì bị lừa dối bởi hết lời hứa này đến lời hứa khác. Những nhà lãnh đạo lực lượng lao động không ngần ngại đe dọa sẽ bãi công trong thời gian World Cup.
"Không ai phải nói rằng: tiếp tục đi, những vị khách đang ở đây đấy, đừng làm bất cứ điều gì vì vấn đề đó”, Zwelinzima Vavi, người đứng đầu Đại hội của các hội liên hiệp thương mại Nam Phi, phát biểu. "Những cuộc đấu tranh của chúng tôi còn… lớn hơn cả World Cup". Sự đấu tranh thay đổi số phận của dân cư khu ổ chuột ngày càng tăng lên vượt con số 12 sau ngày khai mạc 11/6.
Tại Balfour, họ thậm chí còn hò hét phản đối Zuma, vị anh hùng dân tộc trước kia. Theo một khảo sát của tổ chức nghiên cứu TNS, cứ hai người Nam Phi thì có một người không hài lòng với khu vực công và những dịch vụ công cộng. Mới đây, lần đầu tiên Đảng đang lãnh đạo ANC đã đánh mất phiếu bầu ở khu
Nạn chống đối người nước ngoài
Trước cuộc bầu cử địa phương vào năm tới, đảng lãnh đạo tỏ ra lo ngại, sự chia rẽ và lôi kéo đang diễn ra trong cuộc chiến giành quyền lực. Giới lãnh đạo ANC đã chặn tiếng nói của Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên (Youth League), Julius Malema, người luôn ghét những bài diễn văn và khẩu hiệu xúi giục bạo lực và phân biệt chủng tộc.
Nhưng những người đi theo Malema vẫn tiếp tục gia tăng áp lực. Loyiso Nkohla, một công chức trong Hội Liên hiệp thanh niên đã kêu gọi giới trẻ của đảng ANC hãy phá hủy Cape Town và không để nó bị thống trị. Dan Plato, thị trưởng của thành phố du lịch, đã kêu gọi cư dân thành phố da đen Khayelitsha thách thức thanh niên đảng ANC bằng cách đốt những lốp xe, một biểu tượng cai trị áp bức của thời kỳ Apacthai. Tổ chức Ân xá quốc tế đã cảnh báo rằng, bạo lực nổ ra có thể nhanh chóng leo thang thành bạo loạn chống lại người nước ngoài.
Cũng có thêm những cảnh báo về các cuộc tấn công khủng bố. Báo chí đã đưa tin về những chứng cứ chứng tỏ có kẻ đã lập kế hoạch tấn công các đội bóng đến từ Hà Lan và Đan Mạch, và tấn công trận bóng giữa Mỹ và Anh. Al-Qaeda không nhận trách nhiệm về những gì báo chí đã đưa tin.
Nhưng để đề phòng, lực lượng an ninh Nam Phi đang chuẩn bị sẵn sàng. Những kỳ vọng tốt đẹp mà Nam Phi và cả châu lục đen dành cho World Cup có vẻ như không thể đạt được. Hứa hẹn về một sự bùng nổ kinh tế đã không thành sự thật. Thay vì 480 nghìn người hâm mộ đến từ các nước, con số đó sẽ có thể chỉ đạt khoảng 200 nghìn.
Đặc biệt giữa những nước châu Phi, mong muốn về "chiếc Cúp châu Phi" đã tụt xuống. Doanh số bán vé thực sự đáng thất vọng. Không thể ngồi yên trước nguy cơ bạo lực sau trận đấu trước giờ khai mạc giữa CHDCND Triều Tiên và Nigeria, hôm 8/6, đích thân Chủ tịch FIFA Sepp Blatter đã lên tiếng cảnh báo Ban tổ chức nước chủ nhà.
Nhưng khi hàng trăm ngàn người từ khắp nơi trên đất nước Nam Phi vẫn đang đổ về các địa điểm tổ chức World Cup, khi hàng ngàn holigan của 32 đội tuyển (theo nhiều con đường khác nhau) vẫn tìm cách có mặt tại các SVĐ, thì an ninh World Cup chẳng khác nào một "quả bom hẹn giờ".
"Quả bom" ấy, có thể bị "kích nổ" bất kì lúc nào, nếu biết rằng tình trạng bất ổn xã hội tại Nam Phi thậm chí đã được chính Đại sứ quán các nước lên tiếng cảnh báo công dân mình trong dịp World Cup này. Tình trạng mất cắp cũng đã xảy ra với phóng viên người Bồ Đào Nha và đối với đội tuyển Hi Lạp khi đạo chích khoét tường đột nhập lấy đồ