Hôm nay (6/7), AIMAG 4 sẽ chính thức khép lại và đoàn Việt Nam gần như chắc chắn giữ vững được vị trí thứ 5. Thứ hạng này còn cao hơn cả vị trí của Nhật Bản, cường quốc thể thao của châu Á, nước đang xếp thứ 7 tại AIMAG chỉ với vỏn vẹn 2 HCV. Nhưng việc đứng trong top 5 quốc gia trên tổng số gần 30 quốc gia và vùng lãnh thổ dự Đại hội tầm cỡ châu Á liệu có được coi là một sự tiến bộ vượt bậc của nền thể thao nước nhà hay không là điều ngành Thể thao nên thẳng thắn nhìn nhận.
Đại hội thể thao và võ thuật trong nhà châu Á do Ủy ban Olympic châu Á (OCA) đứng ra tổ chức vào các năm lẻ. Nó được hợp nhất từ Đại hội Thể thao châu Á trong nhà và Đại hội võ thuật châu Á trong nhà theo quyết định của OCA 2 năm trước. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Olympic Việt Nam, ông Hoàng Vĩnh Giang, những môn thể thao không có cơ hội góp mặt ở Á vận hội (ASIAD) sẽ được đưa vào chương trình thi đấu của AIMAG để duy trì phong trào, cũng như tạo thêm sân chơi cho các vận động viên (VĐV) châu Á.
Với thể thao Việt Nam, Olympic được coi là sân chơi ngoài tầm với, tiếp theo là ASIAD cũng vẫn bị coi là sân chơi quá sức nên chỉ có SEA Games là đấu trường chính. AIMAG giống như một sân chơi phụ, một sân chơi được OCA sinh ra để cổ vũ phong trào hay nói cách khác là làm “công tác mặt trận” nhưng thể thao Việt Nam lại rất hào hứng với đấu trường này. Trong khi rất nhiều quốc gia châu Á chỉ cử những VĐV hạng hai, hạng 3 của họ dự đại hội này thì Việt Nam mang đến những VĐV mạnh nhất. Điều đó lý giải tại sao Nhật Bản khi thi đấu ở Olympic luôn có mặt trong tốp đầu thì ở AIMAG xếp dưới cả Việt Nam.
Ông Hoàng Vĩnh Giang cho rằng: “Dù không thể so sánh được với ASIAD về quy mô cũng như đẳng cấp VĐV nhưng khi giành được những HCV tầm cỡ châu lục cũng sẽ là sự khích lệ lớn đối với VĐV Việt Nam”. Trong khi đó, Tổng Cục trưởng Tổng cục TDTT, ông Vương Bích Thắng nhận định: “Đây là bước đệm quan trọng để Việt Nam củng cố lực lượng VĐV hướng tới ASIAD 2014 và tương lai xa hơn là ASIAD 2019 mà chúng ta là chủ nhà”.
Đã có rất nhiều lời phàn nàn về chuyện nguồn lực đầu tư cho thể thao bị dàn trải. Thể thao Việt Nam thường góp mặt đầy đủ ở các đấu trường thể thao cấp độ khu vực, châu lục cho đến quốc tế nhưng luôn đuối sức ở những sân chơi đỉnh cao có mức độ cạnh tranh gắt gao. Tất nhiên là khi dự những sân chơi nhỏ thì chúng ta luôn gặt hái được niềm vui là những tấm HCV. Chỉ có điều, khi ra đến sân chơi lớn, thể thao Việt Nam vẫn luôn là “cậu bé” rụt rè, nhút nhát và thua kém bè bạn.
Trong số 4 HCV của Văn Ngọc Tú (kurash), Nguyễn Trần Duy Nhất (muay), Hoàng Quý Phước (bơi lội 100m tự do) và Nguyễn Thị Ánh Viên (200m hỗn hợp nữ), những HCV trên đường đua xanh mang lại nhiều hy vọng hơn cả. Sau khi những kình ngư trẻ Quý Phước, Ánh Viên đang dần không có đối thủ ở khu vực Đông Nam Á, thể thao Việt Nam đang đặt mục tiêu có HCV bơi lội tầm cỡ châu lục đầu tiên. Dù đã có HCV ở AIMAG, nhưng chưa ai dám khẳng định bơi lội Việt Nam sẽ có HCV châu lục. Thành tích 2 phút 10 giây 05 của Ánh Viên ở nội dung 200m hỗn hợp đã lập nên một kỉ lục mới ở sân chơi thể thao châu Á trong nhà.
Tuy nhiên, nếu đem so sánh với thành tích ở ASIAD thì Ánh Viên vẫn đang đứng ở chiếu dưới. Từ năm 2010, nữ VĐV Trung Quốc Ye Shinwen đã giành thành tích 1 phút 09 giây 57 ở nội dung này. Đương nhiên là đến lúc này thì thành tích ở nội dung này của các VĐV hàng đầu châu Á đã được rút ngắn hơn nữa. Với Quý Phước thành tích 48 giây 98 ở nội dung 100m tự do giúp VĐV người Đà Nẵng phá kỉ lục quốc gia do chính anh lập ra, nhưng nên nhớ ở nội dung này kỉ lục châu Á thuộc về Takuro Fujii của Nhật Bản với thành tích 46 giây 85, tức là nhanh hơn Quý Phước tới hơn 2 giây!
Ở những nội dung như 100m tự do của nam chỉ cần rút ngắn được vài chục phần trăm giây cũng là rất khó. Như vậy có thể thấy thành tích của Quý Phước và Ánh Viên tuy đáng khích lệ, bởi các VĐV đã vượt qua chính mình, nhưng nếu so với tầm châu lục thì các VĐV Việt Nam còn phải cố gắng nhiều.
Thế nên dù có giành HCV ở AIMAG 4, thì vào ASIAD năm sau, mục tiêu của các kình ngư Việt Nam cũng chỉ là có huy chương bất kể màu gì. Từ đó mới biết, không phải “vàng” nào cũng có giá trị giống nhau và cũng không thể nhìn vào thứ hạng để mà lạc quan tếu