Vụ thuê người chặt chân, tay để trục lợi bảo hiểm: Có dấu hiệu tội "Cố ý gây thương tích"

Trong bài viết này, mặc dù Lý Thị Niên là đối tượng chủ mưu, nhưng chúng tôi lại muốn đề cập sâu hơn trách nhiệm của Doãn Văn Doanh, đối tượng đã không ghê tay chặt đứt bàn tay, bàn chân của Niên.

Như Báo CAND đã đưa tin: Với mục đích chiếm đoạt tiền bảo hiểm nhân thọ, Lý Thị Niên, 30 tuổi, trú tại xã Xuân Phú, huyện Phúc Thọ, Hà Nội đã ký kết mua 3 hợp đồng bảo hiểm, một hợp đồng trị giá 10 triệu đồng/năm; một hợp đồng trị giá 20 triệu đồng/năm và một hợp đồng "An phát trọn đời". Theo qui định trong hợp đồng, nếu Niên bị rủi ro mất một tay, một chân sẽ được bồi thường khoảng 3,5 tỷ đồng.

Để trở thành đối tượng được đền bù theo hợp đồng với công ty bảo hiểm, Niên đã thuê Doãn Văn Doanh, 21 tuổi (người cùng huyện, ảnh bên) với giá 50 triệu đồng chặt tay, chân của mình rồi dựng hiện trường tai nạn đường sắt giả tại khu vực đường sắt đi qua phố Kiều Mai, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội. Nghi ngờ về lời khai bất nhất của Niên, cơ quan CSĐT Công an quận Bắc Từ Liêm đã điều tra, làm rõ và lật tẩy hành vi gian dối của Niên và Doanh.

Đây là vụ án gây rúng động dư luận, bởi lần đầu tiên tại Việt Nam xảy ra một vụ việc như vậy. Song, xung quanh vụ việc này vẫn còn có những ý kiến trái chiều về việc có xử lý hay không trách nhiệm hình sự của hai đối tượng Niên và Doanh.

Đối tượng Doãn Văn Doanh.
Đối tượng Doãn Văn Doanh.

Trong bài viết này, mặc dù Lý Thị Niên là đối tượng chủ mưu, nhưng chúng tôi lại muốn đề cập sâu hơn trách nhiệm của Doãn Văn Doanh, đối tượng đã không ghê tay chặt đứt bàn tay, bàn chân của Niên. Bởi theo chúng tôi, Doanh đúng là kẻ "máu lạnh", vì tiền có thể sẵn sàng làm bất cứ điều gì. Hành vi của Doanh là nguy hiểm cho xã hội, nếu không bị xử lý hình sự sẽ tạo ra một tiền lệ xấu.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt là việc áp dụng pháp luật để xử lý hình sự đối với Doanh như thế nào?

Rõ ràng, hành vi của Doãn Văn Doanh chặt đứt bàn tay, bàn chân của Niên có dấu hiệu của tội "Cố ý gây thương tích" theo Điều 104 BLHS 1999, sửa đổi năm 2009 (Điều 104 BLHS). Nhưng hành vi của Doanh lại do "bị hại" Niên thuê mướn nhằm thực hiện một tội phạm khác nên chắc chắn Niên sẽ không yêu cầu cơ quan Công an xử lý Doanh.

Theo qui định tại Điều 105 Bộ luật Tố tụng hình sự, các tội phạm được quy định tại khoản 1 Điều 104 BLHS chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hoặc của người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất.

Chúng tôi đem vụ việc này trao đổi với luật sư Trần Bình Tuấn, Trưởng Văn phòng Luật sư Trung Hòa - Nhân Chính thuộc Đoàn Luật sư TP Hà Nội, ông cho biết: Đối với những vụ việc tỷ lệ thương tích thấp, bị hại không có đơn yêu cầu cơ quan Công an thì không xử lý trách nhiệm hình sự được.

Nhưng trong vụ này, "bị hại" bị mất một bàn tay, bàn chân, tiên lượng tỷ lệ thương tật cao thì cơ quan Công an cần đưa đối tượng Niên đi khám xác định thương tích, làm cơ sở để có hay không xem xét trách nhiệm hình sự đối với Doanh.

Vì Điều 105 Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ qui định tội phạm tại khoản 1 Điều 104 BLHS khi khởi tố hình sự phải có đơn của bị hại; còn khoản 2, 3, 4 điều luật này thì cơ quan Công an không cần đơn của bị hại vẫn có thể khởi tố vụ án, khởi tố bị can.

Vậy nếu đưa "bị hại" Niên đi khám thì tiên lượng tỷ lệ thương tật sẽ là bao nhiêu? Chúng tôi đã tra cứu Thông tư liên tịch số 28/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH do liên Bộ Y tế - Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành ngày 27-9-2013; phần Bảng tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích ban hành kèm theo Thông tư này có qui định: Tại mục "3.1- Tháo khớp cổ tay một bên", tỷ lệ thương tích là 52%; mục "1- Tháo khớp cổ chân một bên", tỷ lệ thương tích là 45%.

Khoản 2, Điều 104 BLHS qui định: "Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp qui định từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm".

Dĩ nhiên, việc xác định tỷ lệ thương tật của Niên là bao nhiêu phần trăm cần phải được cơ quan chuyên môn xác định. Nhưng nếu căn cứ vào Thông tư liên tịch số 28/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH nêu trên để tiên lượng thì "bị hại" Niên có tỷ lệ thương tật nằm trong điều chỉnh tại khoản 2, Điều 104 BLHS. Trong trường hợp này không cần có đơn của "bị hại", cơ quan Công an vẫn có thể khởi tố vụ án, khởi tố bị can để điều tra.

Vẫn theo luật sư Trần Bình Tuấn cho biết, qua xem xét tình tiết vụ án thì ngay cả trong trường hợp tỷ lệ thương tật của Niên thấp hơn 31% vẫn có căn cứ áp dụng khoản 2 Điều 104 BLHS, nếu thuộc các trường hợp qui định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 điều này.

Trong khi cắt bỏ tay, chân của Niên, Doanh đã sử dụng dao là hung khí nguy hiểm (phạm vào điểm "a- Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người") và phạm vào điểm "h- Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê".

Đáng lẽ, khi được Niên thuê, biết rõ mục đích của Niên là nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Doãn Văn Doanh phải tố giác với cơ quan chức năng. Nhưng Doanh vẫn thực hiện yêu cầu của Niên là thực hiện hành vi trái pháp luật, chúng tôi cho rằng có dấu hiệu cấu thành tội "Cố ý gây thương tích" theo Điều 104 BLHS năm 2009 cần được khởi tố để đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa chung.

Đào Minh Khoa

Các tin khác

Tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân thì chồng có được đồng sở hữu?

Tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân thì chồng có được đồng sở hữu?

Hỏi: Năm 2020, tôi được bố mẹ tặng cho riêng nhà đất. Tôi đã làm thủ tục sang tên tôi và chồng tôi biết việc này. Hiện, tôi đang cho thuê với số tiền 10 triệu/tháng. Chồng tôi cho rằng nhà đất bố mẹ cho trong thời kỳ hôn nhân nên yêu cầu tôi phải thêm tên anh vào sổ đỏ và dùng số tiền cho thuê vào việc chung của gia đình. Xin hỏi chồng tôi yêu cầu như vậy có đúng không? (Mai Trang, phường Yên Hòa, Hà Nội)

Hoãn phiên tòa phúc thẩm xét xử cựu Viện trưởng Viện Y dược học Dân tộc TP Hồ Chí Minh

Hoãn phiên tòa phúc thẩm xét xử cựu Viện trưởng Viện Y dược học Dân tộc TP Hồ Chí Minh

Sáng 4/5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử theo trình tự phúc thẩm đối với bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Y dược học Dân tộc TP Hồ Chí Minh cùng 14 bị cáo khác có đơn kháng cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Y dược LanQ, Công ty Y dược Sơn Lâm và một số bệnh viện trên cả nước.

Tìm các cá nhân bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư

Tìm các cá nhân bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư

Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội thông báo tìm các cá nhân đã ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư với Lê Thị Hiền thông qua hai pháp nhân gồm Liên hiệp HTX Việt Nam và Công ty cổ phần tập đoàn Chợ Toàn Cầu đến trình báo, cung cấp các tài liệu liên quan, để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có thể thế chấp không?

Quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có thể thế chấp không?

Hỏi: Tôi được biết Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 và các văn bản hướng dẫn vừa ban hành có nhiều đổi mới, rút ngắn thời gian thẩm định và bảo hộ các công nghệ mới như AI. Xin tòa soạn cho biết cụ thể những điểm mới này và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì để bảo vệ quyền lợi? (Lê Văn Hoàng, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh).

Kêu gọi bị can truy nã đầu thú

Kêu gọi bị can truy nã đầu thú

Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP Hà Nội đang điều tra vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng”, xảy ra tại Ngân hàng Seabank CN Hai Bà Trưng, theo Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 163 ngày 14/5/2013.

Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân

Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân

Bộ Công an đã hoàn thiện dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân đến 7/5. Trong đó có nội dung đáng chú ý liên quan đến trách nhiệm của luật sư khi biết thân chủ đang chuẩn bị hoặc tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Đề xuất này thu hút sự quan tâm của dư luận bởi liên quan trực tiếp đến mối quan hệ đặc thù giữa luật sư và thân chủ, cũng như yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Sử dụng dao, súng bắn đạn ghém không đúng mục đích sẽ bị xử lý như vũ khí quân dụng

Sử dụng dao, súng bắn đạn ghém không đúng mục đích sẽ bị xử lý như vũ khí quân dụng

Qua hơn 1 năm triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (có hiệu lực 1/1/2025) đã phát huy hiệu quả rất tích cực, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý Nhà nước và phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm trong tình hình mới. Tuy nhiên, qua đấu tranh, xử lý tội phạm, vẫn còn tình trạng người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật về danh mục các loại vũ khí quân dụng.

Thể chế hóa quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Thể chế hóa quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Chiều 20/4, tại Hà Nội, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp đã tổ chức cuộc họp với các cơ quan, đơn vị có liên quan về việc thực hiện Công văn số 67-CV/ĐU ngày 7/11/2025 của Đảng ủy Chính phủ nhằm thể chế hóa trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại Quy định số 231-QĐ/TW ngày 17/1/2025 của Bộ Chính trị.

Tìm bị hại liên quan đến "đại tá Công an dỏm"

Tìm bị hại liên quan đến "đại tá Công an dỏm"

Phát lên mạng mua trang phục Công an nhân dân cùng số hiệu, quân hàm đại tá, xưng là Trưởng Phòng nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an để hiệu thực hiện hành vi lừa đảo. Công an tỉnh Tây Ninh phát thông báo tìm bị hại của ông Phát…