Chính quyền Syria có sử dụng vũ khí hóa học?
Ngày 23/8, Tổng thư ký Liên hiệp quốc Ban Ki-moon đã tuyên bố là ông muốn cử đến Syria một đại diện cao cấp của Liên hiệp quốc về vấn đề giải trừ vũ khí - Angela Keys. Ông kêu gọi chính phủ Syria hợp tác với nhóm chuyên gia đang có mặt tại nước này, để họ có thể nhanh chóng điều tra về vụ việc có thể đã xảy ra tại ngoại ô phía đông thủ đô Damascus.
Hiện nay không có bất cứ một tư liệu nào khẳng định được rằng ở khu vực ngoại ô Damascus có sử dụng vũ khí hóa học. Ngày 21/8 kên truyền hình Ả Rập đã đưa thông báo về việc sử dụng chất hóa học tại đây. Theo thông tin của họ, việc tấn công bằng vũ khí hóa học đã khiến cho khoảng 500-1.000 người bị tử vong.
Chính quyền Syria bác bỏ việc quân đội nước họ sử dụng vũ khí hóa học và đã gọi những thông báo này là một sự khiêu khích của những chiến binh phe đối lập.
Tại Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc, Nga và Trung Quốc đã vô hiệu hóa những nỗ lực nhằm trút hết trách nhiệm lên chính quyền Assad trong vụ việc vẫn đang còn là giả thuyết là sử dụng vũ khí hóa học. Mátxcơva và Bắc Kinh kêu gọi trước hết giám sát viên của Liên hiệp quốc phải tiến hành điều tra thật kỹ và cẩn trọng tất cả các sự kiện liên quan.
Bộ ngoại giao Nga một lần nữa ra tuyên bố rằng cho đến nay tất cả các thông báo kiểu như thế này đều là không chính xác. Dựa trên các nguồn tin của mình, Nga tuyên bố tên lửa với chất hóa học đã được phóng ra từ các chiến binh thuộc phe đối lập. Mátxcơva cũng đề nghị phải nhanh chóng điều tra vụ việc này, đại diện Bộ ngoại giao Nga - ông Aleksandr Lukashevic đã tuyên bố như vậy. Nhưng việc này có thể gặp khó khăn: "Khu vực mà chúng tôi muốn nói đến nằm trong vùng kiểm soát của quân đối lập. Chúng tôi xuất phát từ việc sứ mệnh của Liên hiệp quốc là phải thỏa thuận với chính quyền Syria như là bên tiếp nhận. Không phải ngẫu nhiên mà phó Tổng thư ký thứ nhất của Liên hiệp quốc, ngài Jan Eliasson đã nói rất rõ rằng, để thực hiện được nhiệm vụ này ít nhất là phải đạt được thỏa thuận ngừng chiến, tối thiểu là trong thời gian diễn ra điều tra".
Phần lớn các chuyên gia phương Tây nghi ngờ về việc chính phủ Syria có thể tiến hành một bước đi ngu ngốc như vậy. Ví dụ như Tổng biên tập tạp chí " Quốc phòng" (Defense) thuộc trường cao cấp an ninh quốc gia Pháp ông Risar Labevier cũng có quan điểm như thế. Hoàn toàn có thể là quân nổi dậy Syria đã không còn có thể làm gì khác nên đã sử dụng vũ khí hóa học để thu hút sự chú ý của công luận, ông Labevier đánh giá: "Cần rất thận trọng khi nghiên cứu tất cả các bối cảnh khi sử dụng vũ khí hóa học tại Syria. Chủ đề này đã được tung ra không phải chỉ một lần, và cứ mỗi khi phe đối lập yếu là lại xuất hiện. Một điều gì đó giống như đã diễn ra tại Iraq. Và bây giờ đã diễn ra tại Syria. Ở đây tôi muốn nói đến chiến tranh tâm lý và những toan tính để lừa dối công luận".
Trong khi đó, các nhà tài trợ phương Tây cho phe đối lập Syria đã không cần chờ kết quả điều tra, họ đã tuyên truyền một chiến dịch ủng hộ cho việc "dùng vũ lực" để giải quyết tình hình Syria. Người ta đã tuyên bố thẳng thừng về những điều này tại Thổ Nhỹ Kỳ, Anh và Pháp. Nói thêm là chính Pháp là nước đã khơi mào trong việc kêu gọi trừng phạt Syria bằng vũ lực. Rất trùng lặp là nước Pháp, dưới thời tổng thống Nicolas Sarkozy đã là nước chính đưa ra sáng kiến cho việc bắt đầu ném bom xuống Lybia vào năm 2011.
Trong trả lời phỏng vấn gần đây nhất với kênh truyền hình Pháp BMFTV bộ trưởng ngoại giao Pháp Laurent Fabius đã tuyên bố là đã đến lúc phải có " câu trả lời bằng vũ lực" với Syria: "Hiểu thế nào là "hành động trực tiếp"? Chúng ta tất nhiên là sẽ không cử lục quân sang đó. Nhưng phản ứng của chúng ta có thể sẽ là "dùng vũ lực"". Bộ trưởng ngoại giao Pháp cũng nói rằng nếu như Liên hiệp quốc không thể thông qua nghị quyết về Syria thì những giải pháp cũng sẽ có thông qua con đường khác.
Đại diện của Bộ ngoại giao Nga ông Aleksandr Lukasevic đã gọi những phát biểu của ông Fabius về "đáp trả bằng vũ lực" không thông qua nghị quyết của Liên hiệp quốc là rất lạ lùng. Nhất là hiện tại không có một sự kiện nào chứng minh cho việc chính quyền Syria đã sử dụng vũ khí hóa học: "Phân tích một kịch bản mới chỉ có trong tưởng tượng là một việc làm vô ích. Chúng tôi xuất phát từ điều đã được ghi trong hiến chương của Liên hiệp quốc, - đó là việc áp dụng trừng phạt bằng vũ lực chỉ có thể thông qua bằng nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc".
Thậm chí hiện tại Mỹ cũng chưa nói là phương án dùng vũ lực là không thể tránh khỏi. Tổng thống Obama, theo như tuyên bố của đại diện Bộ ngoại giao Mỹ, đã ra chỉ thị cho các cơ quan đặc nhiệm Mỹ thu thập và phân tích tất cả những dự liệu về khả năng có thể vũ khí hóa học đã được sử dụng tại ngoại ô Damascus.
Có hay không việc sử dụng chất độc Sarin tại Syria?
Tấn công bằng vũ khí hóa học tại Syria lần này - đó là một sự khiêu khích đã được chuẩn bị từ trước. Điều tương tự đã xảy ra trước đó, các chuyên gia được "Đài tiếng nói nước Nga" phỏng vấn đã khẳng định như vậy.
Các chuyên gia Nga cho rằng, việc các tổ chức không thuộc chính phủ sử dụng chất độc Sarin là hoàn toàn có thể. Nó đã được sử dụng tung vào hệ thống tàu điện ngầm Tokyo vào năm 1995 bởi tổ chức của giáo phái "Aum Shinrikyo" của Nhật. Khi đó đã làm 12 người thiệt mạng. Theo các số liệu khác nhau thì đã có tới hơn 5.000 người bị thương nặng. Chuyên gia của trung tâm toàn Nga về các thảm họa y tế, giáo sư Gennady Prostakisin đã nhắc lại điều này với “Đài tiếng nói nước Nga": "Tôi không rõ là Sarin có được sử dụng tại Syria hay không. Các bạn hãy nhớ điều gì đã xảy ra với Sadam Husei (nhà độc tài Iraq, đã bị lật đổ sau khi Mỹ đưa quân vào năm 2003). Người Mỹ khi đó cũng cáo buộc ông ta về sử dụng Sarin và các chất hóa học khác. Trên thực tế thì không có gì ở đó cả. Tôi nghĩ rằng, rất có thể lần này cũng là như thế". Một số chuyên gia phương Tây nhìn chung nghi ngờ rằng có thể có chất độc Sarin được sử dụng tại Syria. Hơn thế nữa, các chuyên gia phương Tây còn kêu gọi phải thận trọng khi xem các thước phim được đưa lên Internet, có vẻ giống như là được quay sau cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học. "Xem thước phim này thấy rõ ràng là những người đầu tiên đến cấp cứu cho người bị nạn đã không mặc quần áo phòng hộ" - Chuyên gia về vũ khí hóa học thuộc Viện nghiên cứu các vấn đề an ninh của EU ông Jean Pascal Zanders đã viết trên blog của mình như vậy "không thể có chuyện đó nếu như có Sarin. Nếu không có quần áo bảo vệ thì sẽ nhiễm độc một lần nữa" - ông Zanders khẳng định.
Vụ việc tại Damascus được dựng lên đúng vào thời điểm, khi mà Syria đang bắt đầu làm việc với Ủy ban của Liên hiệp quốc điều tra những khẳng định về việc có sử dụng vũ khí hóa học tại Syria hay không. Theo quan điểm của Bộ ngoại giao Nga thì tất cả những điều này giống như "những âm mưu làm phá vỡ những hi vọng cho việc triệu tập hội nghị Geneve về việc giải quyết khủng hoảng tại Syria. Cuộc gặp gỡ thường kỳ giữa các chuyên gia Nga và Mỹ, trong đó sẽ bàn tới việc chuẩn bị tiến hành Geneve-2 sẽ diễn ra vào ngày 28/8 tới.
"Phe đối lập không còn gì để mất. Họ không thể nào giành chiến thắng và bằng mọi cách họ cố gắng buộc phương Tây phải can thiệp vào xung đột, thuyết phục phương Tây rằng chế độ của Bashar al-Assad là "khát máu và không mang tính người" "- Chuyên gia Nga của Viện nghiên cứu và đánh giá chiến lược ông Sergay Demidenko đã phát biểu như vậy. Ông lưu ý là "tất cả hình ảnh của những cuộc tấn công hóa học" được cho là của chính phủ cầm quyền đều được phát bởi những kênh truyền hình thuộc các nước vùng Vịnh Persik, những kênh này đều được hỗ trợ tài chính bởi chính các nhà tài trợ cho chiến binh thuộc phe đối lập.
" Tất cả điều này trước đó đã từng xảy ra - chuyên gia này khẳng định - Chỉ cần Mỹ tuyên bố là sẽ can thiệp vào nếu tìm thấy ở Syria có vũ khí hóa học là lập tức kênh truyền hình Quatar "Al Jazeera" đã tuyên bố là đã tìm thấy chúng. Chỉ cần nhóm các chuyên gia Liên hiệp quốc vừa đến Syria để kiểm tra thông tin về vũ khí hóa học, là ngay tức thì kênh truyền hình của Dubai "Al-Arabiya" đã thông báo là quân đội của chính phủ Syria đã sử dụng vũ khí hóa học. Đây là một sắp đặt hết sức thô thiển"
