Việt Nam sẽ thành quốc gia “siêu già” vào năm 2050: Thách thức gánh nặng bệnh tật

Việt Nam là một trong 4 quốc gia trong cộng đồng ASEAN có tốc độ già hóa dân số rất nhanh và sẽ trở thành quốc gia “siêu già” vào năm 2050. Theo dự báo, đến năm 2050, người cao tuổi (từ 65 tuổi trở lên) ở Việt Nam sẽ là 22,3 triệu người, chiếm 20,4% tổng dân số. Tuy tuổi thọ trung bình của người Việt Nam cao, nhưng số năm sống khỏe mạnh lại thấp khi người cao tuổi phải chịu gánh nặng bệnh tật kép.

Người già cô đơn, sống ở mức nghèo còn cao

Tại Hội thảo Quốc tế Tăng cường Hợp tác giữa các bên nhằm thúc đẩy già hóa năng động và sức khỏe tâm thần trong khu vực ASEAN khai mạc vào sáng 18/11 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường cho biết, Việt Nam chính thức bước vào thời kỳ già hóa dân số từ năm 2011, nhưng tốc độ già hóa dân số của Việt Nam thuộc hàng nhanh nhất thế giới. Số người cao tuổi ở Việt Nam chiếm 7,7% dân số, tức có 7,4 triệu người cao tuổi. Riêng nhóm dân số từ 80 tuổi trở lên đã hơn 2 triệu người. Đến năm 2050, con số này sẽ là 22,3 triệu người, chiếm 20,4% tổng dân số.

Ông Cường cũng cho hay, trong cộng đồng ASEAN, các quốc gia đang già hóa dân số như Singapore, Thái Lan, Việt Nam, Malaysia sẽ trở thành các quốc gia “siêu già” vào năm 2050 và các quốc gia còn lại đã và đang ở thời kỳ dân số già hoặc già hóa dân số. Ông cũng đưa ra con số, nếu như các quốc gia phát triển mất một thế kỷ hoặc hàng thập kỷ để chuyển từ giai đoạn già hóa dân số (7%) sang dân số già (14%) như: Pháp (115 năm), Thụy Điển (85 năm) Australia (73 năm), Mỹ (69 năm), Canada (65 năm), Anh (45 năm)… thì Việt Nam chỉ mất 20 năm.

Người cao tuổi ở Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật kép.
Người cao tuổi ở Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật kép.

Tuy nhiên, việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi ở Việt Nam đang gặp rất nhiều thách thức. Chia sẻ tại hội thảo, Bác sĩ Nguyễn Xuân Trường, Vụ trưởng Vụ Cơ cấu và Chất lượng dân số, Tổng cục Dân số, Bộ Y tế cho biết:  Người cao tuổi chủ yếu sống ở nông thôn, điều kiện chăm sóc sức khỏe còn hạn chế. Trên 70% người cao tuổi phải tự lao động kiếm sống cùng với hỗ trợ của con cháu và gia đình (chỉ có 25,5% người cao tuổi sống bằng lương hưu hoặc trợ cấp xã hội). 18% người cao tuổi sống trong hộ nghèo; 70% người cao tuổi không có tích lũy vật chất; 10% người cao tuổi sống trong nhà tạm… Những khó khăn, thiếu thốn đã ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống của người cao tuổi trong tương lai.

Theo BS Trường, tình trạng người cao tuổi không có vợ/chồng chiếm tỷ lệ cao, trong đó số cụ bà cô đơn cao gấp 5,44 lần so với cụ ông. Thách thức hơn nữa là gánh nặng bệnh tật của người cao tuổi ở nước ta còn cao. “Tuy tuổi thọ trung bình của Việt Nam cao (73,5 tuổi), nhưng số năm sống khỏe mạnh thấp so với nhiều nước, số năm phụ nữ sống có bệnh tật trung bình khoảng 11 năm và nam giới khoảng 8 năm”, BS Trường cho biết.

Hơn thế nữa, người cao tuổi còn chịu gánh nặng bệnh tật kép, trung bình một người cao tuổi thường mắc 3 bệnh mãn tính, chủ yếu là các bệnh không lây nhiễm. Lẽ ra, người cao tuổi phải được sống khỏe mạnh, thì ở nước ta, bước vào tuổi nghỉ hưu, nhiều người lại sống trong bệnh tật, ốm yếu, kéo theo đó là gánh nặng chi phí chữa bệnh. Đây là một thách thức và nhiệm vụ đặt ra cho ngành Y tế trong công tác kiểm soát, dự phòng các bệnh không lây nhiễm.

Chiến lược cho người cao tuổi sống khỏe mạnh

BS Nguyễn Xuân Trường cho biết, nguyên nhân già hóa dân số ở Việt Nam là do giảm mức sinh. Mức sinh đang giảm mạnh ở các tỉnh miền Tây Nam bộ và một số thành phố lớn. Khi đối mặt với già hóa dân số tăng nhanh, hệ thống chăm sóc sức khỏe nói chung, chăm sóc sức khỏe ban đầu nói riêng chưa thích ứng được kịp. Mạng lưới lão khoa chưa phát triển theo nguyên tắc kết hợp dự phòng, nâng cao sức khỏe, điều trị phục hồi chức năng và chăm sóc giảm nhẹ. Môi trường xã hội thân thiện với người cao tuổi chưa được quan tâm xây dựng và phát triển theo định hướng già hóa khỏe mạnh. Khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của một bộ phận người cao tuổi còn khó khăn.

Để giải quyết những thách thức nêu trên, tại Nghị quyết số 21-NQ-TW ngày 15/11/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thức ứng với già hóa dân số, tăng cường cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đẩy mạnh phát triển các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi; tăng cường phối hợp liên ngành với sự tham gia của các bên liên quan nhằm xây dựng một xã hội già hóa năng động và khỏe mạnh.

Theo BS Trường, ngày 13/10/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 1579/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030. Theo chương trình này, người cao tuổi sẽ được tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng, chống bệnh không lây nhiễm và triển khai dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn. Đồng thời, họ còn được đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh với chất lượng ngày càng cao, chi phí và hình thức phù hợp và được thụ hưởng môi trường, cộng đồng thân thiện nhằm nâng cao chất lượng sống…

Tuy nhiên, để thực hiện được các mục tiêu đặt ra cần sự vào cuộc của các cấp ủy Đảng, chính quyền, ban ngành, đoàn thể, đặc biệt là đẩy mạnh tuyên truyền vận động thay đổi hành vi, tạo môi trường xã hội ủng hộ và tham gia chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, thúc đầy già hóa năng động, khỏe mạnh.

Theo bà Naomi Kitahara, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), tất cả các quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, phải chuẩn bị cho già hóa dân số, khi các cặp vợ chồng bắt đầu có một gia đình nhỏ hơn. Việt Nam cần phải tính đến một mô hình mới có thể đồng bộ hóa vấn đề già hóa dân số với tăng trưởng kinh tế và xã hội, đồng thời đảm bảo hòa nhập xã hội cho người cao tuổi.

Trần Hằng

Các tin khác

Đồng Nai thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên

Đồng Nai thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên

Ngày 19/10, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai đã công bố ca ghép thận đầu tiên được thực hiện thành công tại bệnh viện. Đây cũng là ca ghép tạng đầu tiên được thực hiện thành công tại TP Đồng Nai, đánh dấu bước tiến mới của ngành y tế địa phương trong triển khai các kỹ thuật y học chuyên sâu…

Chùm ca bệnh não mô cầu đã được kiểm soát tốt, học sinh yên tâm đến trường

Chùm ca bệnh não mô cầu đã được kiểm soát tốt, học sinh yên tâm đến trường

Sáng 19/10, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh chủ trì đoàn công tác làm việc trực tiếp tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước. Các chuyên gia thống nhất đánh giá chùm 4 ca bệnh não mô cầu nhóm B đã được kiểm soát tốt: 177 người tiếp xúc gần đều đã uống kháng sinh dự phòng và đang được theo dõi hằng ngày, kể từ ngày 17/10 chưa ghi nhận thêm ca mới, 3 bệnh nhân đang điều trị ổn định. Sở Y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo thống nhất không chuyển sang học trực tuyến; phụ huynh có thể yên tâm cho con đến trường.

Ghi nhận ca bệnh não mô cầu thứ 4, nhiều học sinh dương tính cúm mùa

Ghi nhận ca bệnh não mô cầu thứ 4, nhiều học sinh dương tính cúm mùa

Đến chiều 17/10, TP Hồ Chí Minh ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu nhóm B tại Trường THCS Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước). Trường hợp thứ 4 là học sinh có tiếp xúc gần với ca bệnh trước đó, đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, có kết quả PCR máu dương tính chiều 16/10; hiện em tỉnh, sinh hiệu ổn định.

Thanh niên nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Thanh niên nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn kêu gọi mỗi đoàn viên, thanh niên chủ động trang bị kiến thức, nhận diện những hình thức lôi kéo sử dụng thuốc lá; kiên quyết không thử, không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Xử phạt hàng loạt cơ sở dược mỹ phẩm, siết chặt quản lý nhà thuốc

Xử phạt hàng loạt cơ sở dược mỹ phẩm, siết chặt quản lý nhà thuốc

Chiều 16/10, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP Hồ Chí Minh vừa công khai danh sách các cơ sở vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, dược phẩm và mỹ phẩm. Nhiều phòng khám, bệnh viện tư nhân lớn cùng các công ty kinh doanh hóa dược, mỹ phẩm đã bị xử phạt hàng trăm triệu đồng, tước chứng chỉ hành nghề và buộc thu hồi, tiêu hủy hàng hóa không đạt chuẩn.

Khẩn trương khoanh vùng, khống chế bệnh não mô cầu tại TP Hồ Chí Minh

Khẩn trương khoanh vùng, khống chế bệnh não mô cầu tại TP Hồ Chí Minh

Sau khi ghi nhận 3 học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, mắc bệnh não mô cầu nhóm B, trong đó 1 em đã tử vong và 2 em đang được điều trị, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã khẩn trương chỉ đạo các đơn vị y tế phối hợp với ngành Giáo dục và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát, điều tra dịch tễ, dự phòng và kiểm soát nguy cơ lây lan.

Vì sao “một mâm cơm, 3 bộ quản lý” vẫn không an toàn?

Vì sao “một mâm cơm, 3 bộ quản lý” vẫn không an toàn?

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho rằng công tác quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) đang chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra truyền thống sang quản lý dựa trên phân tích, đánh giá nguy cơ, gắn với tăng cường hậu kiểm.

Long Châu mở rộng vai trò nhà thuốc cộng đồng, đưa bác sĩ đến gần người dân hơn

Long Châu mở rộng vai trò nhà thuốc cộng đồng, đưa bác sĩ đến gần người dân hơn

Ngày 13/10, với mục tiêu đưa chuyên môn y khoa đến gần hơn với cộng đồng, giúp người dân dễ dàng gặp gỡ bác sĩ, được tư vấn và chăm sóc sức khỏe ngay tại nhà thuốc, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cùng Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược.

Bệnh viện 19-8 cứu bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, hôn mê nguy kịch

Bệnh viện 19-8 cứu bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, hôn mê nguy kịch

Nam bệnh nhân nghiện rượu nặng, bị sốc nhiễm khuẩn do nhiễm trùng đường mật và viêm phổi dẫn đến ngừng tim, vào Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cấp cứu trong tình trạng hôn mê sâu. Sau hơn 2 tháng điều trị hồi sức tích cực, các bác sĩ đã đưa bệnh nhân thoát "cửa tử" trở về gia đình.

Đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện y học cổ truyền

Đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện y học cổ truyền

Theo Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền (YHCT) Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được ban hành, tỷ lệ khám chữa bệnh YHCT, kết hợp YHCT với y học hiện đại đạt tối thiểu 10% ở cấp chuyên sâu, 20% ở cấp cơ bản và 30% ở cấp ban đầu.

Liên tiếp xảy ra ngộ độc thực phẩm, trách nhiệm thuộc về ai?

Liên tiếp xảy ra ngộ độc thực phẩm, trách nhiệm thuộc về ai?

Thời gian qua, trên cả nước xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể làm hàng trăm người nhập viện. Nguyên nhân chủ yếu được xác định trong quá trình thu mua nguyên liệu đầu vào, chế biến không đảm bảo, khiến thực phẩm nhiễm vi sinh vật gây hại.

Hơn 100.000 trẻ tiêm vắc xin tay chân miệng tại VNVC: Tiêm sớm, phòng bệnh sớm giữa mùa cao điểm

Hơn 100.000 trẻ tiêm vắc xin tay chân miệng tại VNVC: Tiêm sớm, phòng bệnh sớm giữa mùa cao điểm

Sau hơn hai tuần triển khai vắc xin tay chân miệng đầu tiên tại Việt Nam, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đã tiêm hơn 100.000 liều cho trẻ, đồng thời hỗ trợ gần 3 tỷ đồng chi phí tiêm chủng, tạo điều kiện cho nhiều bé được tiêm đầy đủ, đúng lịch trong thời điểm bệnh đang gia tăng ca mắc và biến chứng nặng.