Ngay thời điểm ông Đoàn Tiến Dũng, nguyên Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) bị bắt về hành vi tiêu cực đối với Tổng Giám đốc của doanh nghiệp ở thành phố Hải Phòng để nhận 4 tỷ đồng, báo chí đã tốn nhiều giấy mực để nói về con người này. Bẵng đi một thời gian dài trong quá trình cơ quan điều tra xác minh làm rõ hành vi phạm tội của các đối tượng liên quan đến vụ án này, dư luận đã không cập nhật được những thông tin mới nhất.
Và rồi mới đây, khi Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án này, dư luận mới được biết thêm một thông tin về "người giúp việc đắc lực" cho Đoàn Tiến Dũng đã phải thực hiện những việc theo kiểu "sếp bảo thì lính phải nghe". Động cơ của Đoàn Tiến Dũng trong vụ án này nhằm kiếm một khoản tiền lớn từ doanh nghiệp là điều đã được cơ quan công tố cáo buộc. Nhưng để Đoàn Tiến Dũng có thể thực hiện được hành vi phạm pháp luật đã có sự tiếp tay đắc lực của Trần Thị Thanh Bình, nguyên Phó Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và phát triển, chi nhánh Hải Phòng.
Điều mà dư luận thắc mắc là "Vì sao Dũng không đàng hoàng xuất hiện để nhận số tiền 4 tỷ đồng mà Dũng cho là hưởng lợi chính đáng từ doanh nghiệp, mà phải sử dụng thuộc cấp để làm việc này?". Trong khi đó, Trần Thị Thanh Bình được hưởng lợi gì với Đoàn Tiến Dũng từ số tiền quá lớn này mà lại ngoan ngoãn thực hiện chỉ đạo một cách vô điều kiện?
Từ lá đơn tố cáo, lật tẩy vụ vòi tiền doanh nghiệp
Trước khi nói về mối quan hệ khá thân thiết giữa Đoàn Tiến Dũng và Trần Thị Thanh Bình, một đối tượng chủ mưu, một đối tượng đồng phạm trong vụ án "lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng với người khác để trục lợi" và hậu quả đau lòng từ những việc làm thiếu trong sáng, chúng tôi nhắc lại nội dung vụ án này để bạn đọc có được cái nhìn rõ nét hơn về vụ án này.
Đầu năm 2010, anh Hoàng Văn Khánh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dệt may Hải Phòng và Công ty TNHH V.K. Hải Phòng có đơn gửi cơ quan điều tra tố cáo ông Đoàn Tiến Dũng và thuộc cấp của ông Dũng lợi dụng việc công ty của anh Khánh có nhu cầu giải ngân, rút, chuyển tiền có trong tài khoản do bán tài sản có được tại BIDV Hải Phòng, đã ép buộc đưa hối lộ mới cho làm thủ tục rút tiền. Sau một thời gian tiến hành điều tra làm rõ, cơ quan điều tra đã kết luận:
Đầu năm 2009, Công ty cổ phần Dệt may xuất khẩu Hải Phòng và Công ty TNHH V.K. Hải Phòng gặp khó khăn về tài chính. Để có tiền chi trả các khoản vay của ngân hàng và ổn định phát triển sản xuất, Hội đồng thành viên Công ty TNHH V.K. có nghị quyết về việc chuyển nhượng kho bãi container và ủy quyền cho anh Hoàng Văn Khánh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dệt may xuất khẩu Hải Phòng và Công ty TNHH V.K. Hải Phòng đứng ra làm việc với BIDV Hải Phòng và làm các thủ tục cần thiết.
Sau đó, anh Hoàng Văn Khánh đã làm việc trực tiếp với BIDV Hải Phòng xin được chuyển nhượng dự án khi bãi container của công ty hiện đang thế chấp tại BIDV Hải Phòng. Ngày 7/4/2009, BIDV Hải Phòng tổ chức cuộc họp, có ông Đoàn Tiến Dũng tham dự. Cuộc họp đi đến thống nhất cho Công ty TNHH V.K. được chuyển nhượng toàn bộ dự án kho bãi container như đề nghị của công ty. Sau đó, qua sự giới thiệu của Đoàn Tiến Dũng và Trần Thị Thanh Bình, Công ty TNHH V.K. Hải Phòng đã bàn bạc và thống nhất chuyển nhượng toàn bộ dự án kho bãi container cho Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng cho một công ty với giá 57 tỷ đồng. Số tiền này được thống nhất chuyển vào tài khoản của Công ty TNHH V.K tại BIDV Hải Phòng.
Tài liệu điều tra xác định, Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng thực chất do ba người đứng ra bàn bạc, gồm: Đoàn Tiến Dũng, Trần Thị Thanh Bình và anh Trần Minh Loan. Cả ba thống nhất tỷ lệ cổ phần của Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng như sau: Anh Loan 30%, Đoàn Tiến Dũng 20% và Trần Thị Thanh Bình 10%. Để tránh bị phát hiện, Dũng đã đưa cháu mình là Phạm Thành Công đứng tên cổ phần. Còn cổ phần của Trần Thị Thanh Bình đứng tên bạn gái là chị Trần Thị Hồng Gấm.
Ngày 22/4/2009, Công ty TNHH V.K. Hải Phòng và Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng ký hợp đồng mua bán tài sản gắn liền với đất là dự án kho bãi container của Công ty TNHH V.K. Hải Phòng. Trong việc mua bán dự án kho bãi container giữa Công ty TNHH V.K. Hải Phòng và Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng, Dũng yêu cầu anh Hoàng Văn Khánh phải chi tiền cho Dũng.
Sau đó, Dũng chỉ đạo Bình ba lần nhận tiền của Công ty TNHH V.K. với tổng số tiền là 5,2 tỷ đồng. Dũng đã sử dụng số tiền này vào các việc như sau: nộp 2 tỷ đồng vào tài khoản của Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng để góp vốn thành lập công ty do Dũng đứng tên cháu mình là Phạm Thành Công; đưa 1 tỷ cho vợ để gửi tiết kiệm chứng minh tài chính cho con trai Dũng đi du học tại Canada; mua 100.000 cổ phiếu ASP, trị giá gần 1,7 tỷ đồng đứng tên anh rể Dũng…
Vì tình mang vạ vào thân
Trần Thị Thanh Bình, 37 tuổi, nguyên Phó Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt
Trong những ngày Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án này, dư luận mới biết thêm về mối quan hệ khá thân thiết giữa hai bị cáo Dũng và Bình trong thời gian đương nhiệm. Trước khi được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bổ nhiệm chức danh Phó Tổng Giám đốc BIDV Việt Nam, Đoàn Tiến Dũng là Giám đốc BIDV Hải Phòng.
Khi làm Giám đốc BIDV Hải Phòng, Dũng đã giải quyết cho Công ty cổ phần Dệt may xuất khẩu Hải Phòng và Công ty TNHH V.K. vay 45,482 tỷ đồng thông qua hai hợp đồng tín dụng dài hạn bằng hình thức thế chấp tài sản. Trong thời gian điều hành BIDV Hải Phòng, Dũng rất tin tưởng thuộc cấp Trần Thị Thanh Bình và Bình cũng đáp lại niềm tin của "sếp" Dũng bằng cách luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Đây là một trong những lý do khiến Dũng thường giao cả việc công lẫn việc riêng cho Bình. Không hiểu có phải vì sự tuân thủ của Bình đối với "sếp" Dũng cả việc công lẫn việc riêng một cách vô điều kiện hay không, để rồi khi cơ quan điều tra xác minh làm rõ hành vi phạm tội của Dũng thì Bình cũng bị bắt, và bị cáo buộc tham gia vụ án với vai trò đồng phạm với Dũng. Lúc đó, Bình mới chợt nhận ra rằng, chính cái sự tuân thủ mọi chỉ đạo của "sếp" Dũng một cách vô điều kiện đã tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.--PageBreak--
Trước vành móng ngựa, dù chỉ có hai bị cáo nhưng một thì đứng hàng ghế trước, một lại đứng ở hàng ghế sau. Trong quá trình Hội đồng xét xử thẩm vấn, bị cáo Bình và bị cáo Dũng liên tục có những lời khai mâu thuẫn với nhau. Dũng và Bình chỉ đồng nhất lời khai trong việc một người chỉ đạo và một người nhận số tiền 4 tỷ đồng từ anh Hoàng Văn Khánh.
Không ít lần, trong khi Dũng đang trả lời thẩm vấn thì Bình đã nhăn mặt, lắc đầu, thậm chí Bình đã không giữ nổi bình tĩnh và bật khóc rất to, rồi nói với Dũng rằng: "Sao chú ác thế! Những việc chú làm sao chú không dám nhận mà lại đổ hết cho những nhân viên này đến nhân viên khác! Dù chú đã dìu dắt và giúp đỡ cháu rất nhiều trong công việc, nhưng không vì thế mà cháu lại không dám nói ra sự thật".
Một luật sư hỏi Bình: "Bị cáo có được hưởng lợi chút nào từ số tiền 4 tỷ đồng đã nhận của anh Khánh không?". Bình giơ tay lên trời xin thề: "Bị cáo không được hưởng lợi một xu nào từ số tiền ấy. Toàn bộ đều do chú Dũng sử dụng". Lần thứ hai Bình giơ tay lên trời: "Nếu không vì nể chú Dũng đã có công giúp đỡ trong công việc thì bị cáo đã không nhận lời giúp chú nhận số tiền ấy từ doanh nghiệp".
Bình khai trước tòa rằng, khi công ty của anh Khánh đề nghị bán tài sản thế chấp thì BIDV Hải Phòng đã họp để quyết định chấp nhận cho bán tài sản vừa tạo điều kiện giúp đỡ doanh nghiệp vừa đảm bảo thu nợ cho ngân hàng. Đây là việc có thể giải quyết bình thường theo thẩm quyền của ngân hàng chứ không có sự nể nang là người nhà của Đoàn Tiến Dũng. Riêng việc gặp gỡ trao đổi "tiền thưởng" giữa anh Khánh và Dũng (số tiền 4 tỷ đồng-PV), Bình khẳng định không biết.
Bình nói: "Chú Dũng là người đã giúp đỡ, dạy dỗ bị cáo trong công việc. Vậy nên chú Dũng bảo thế nào thì bị cáo thực hiện như thế. Số tiền người ta chuyển cho chú Dũng qua đường tài khoản, chú Dũng bảo bị cáo nhận hộ thì bị cáo đi nhận hộ. Trước khi chú Dũng bảo bị cáo đi nhận tiền, chú Dũng nói rằng, đây là nguồn tiền của gia đình chú chuyển vào. Bị cáo nghĩ đó là việc làm ăn của chú Dũng nên có thể chú muốn giấu vợ. Trong suy nghĩ của bị cáo thì việc chú Dũng giấu vợ về mối quan hệ trong làm ăn cũng là việc bình thường. Khi bị cáo nhận lời nhận tiền từ doanh nghiệp giúp chú Dũng, bị cáo không nghĩ đó là số tiền khuất tất mà lại chuyển vào khoản công khai như vậy".
Bản thân Bình cũng nhiều lần thừa nhận, có tham gia bàn bạc về việc thành lập Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng để mua lại dự án kho bãi container của Công ty TNHH V.K Hải Phòng. Bình là người đứng ra làm thủ tục thành lập công ty và dự án đầu tư khai thác kho bãi container cho Công ty cổ phần Dầu khí Anpha Hải Phòng, để sau khi mua sẽ thế chấp tại BIDV Hải Phòng vay 48 tỷ đồng lấy tiền trả nợ cho Công ty TNHH V.K. Khi đó, Dũng đã nói với Bình, anh Khánh sẽ chi tiền cho Dũng và chị gái Dũng khi dự án bán được và nhờ Bình làm thủ tục nhận hộ tiền. Trước khi Công ty TNHH V.K chuyền tiền cho Dũng, Dũng đều báo cho Bình biết. Còn việc sử dụng số tiền đó như thế nào là do Dũng quyết định. Bình còn khai nhận, khi nhận tiền của Công ty TNHH V.K, Dũng dặn rất kỹ Bình rằng "phải làm cẩn thận, không để người khác biết".
Với cách trả lời đi, trả lời lại giữa Đoàn Tiến Dũng và Trần Thị Thanh Bình trong phần thẩm vấn công khai tại phiên tòa, chúng tôi nhận thấy việc Dũng chỉ đạo thuộc cấp làm việc riêng cho mình đã như một thứ lệ bất thành văn. Hơn thế nữa, trong trường hợp của Bình thì khi "sếp" Dũng chỉ đạo công việc còn phải thực hiện nhanh hơn. Bởi như Bình nhiều lần khai tại tòa rằng "Chú Dũng có công dạy dỗ, dìu dắt và giúp đỡ bị cáo trong công việc". Vậy nên thật khó cho Bình khi Dũng chỉ đạo, dù là việc riêng cũng "cố mà làm" như một cách để trả ơn cho "người có công giúp đỡ"(?!).
Như một hệ lụy tất yếu xảy ra, những việc làm vi phạm pháp luật của bất kỳ ai dù được che đậy kín đến thế nào cũng đến lúc bị lật tẩy. Đối tượng chủ mưu trong hành vi vi phạm pháp luật đương nhiên sẽ bị xử lý theo luật định. Tuy nhiên, điều đau lòng trong những vụ án kiểu "sếp bảo thì lính phải nghe" và thực hiện vô điều kiện theo chỉ đạo là căn cứ để cơ quan điều tra xác định vai trò đồng phạm với đối tượng chủ mưu. Và dù vai trò của kẻ đồng phạm sẽ được pháp luật xem xét, giảm nhẹ hình phạt so với đối tượng chủ mưu thì lúc đó, cái giá mà kẻ đồng phạm phải trả cho hành vi vi phạm pháp luật cũng đã là quá đắt.
Mỗi lần Đoàn Tiến Dũng đổ lỗi cho cấp dưới thì Trần Thị Thanh Bình nhăn mặt và rơi nước mắt
