Vang bóng một thời trận đánh “Hóa trang kỳ tập”

Không chỉ nhân dân địa phương mà nhân dân cả nước vô cùng thương tiếc, cảm phục trước hành động anh hùng của tập thể Đội cảm tử quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ vào sáng 12/11/1945. 

Trận đánh “Hóa trang kỳ tập” khiến viên quan ba Rouen bị trọng thương, được đưa về Sài Gòn điều trị. Sau ngày bình phục, Rouen đã viết trên báo Nhân đạo – Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Pháp: “Mặt trận Cái Răng do những thanh niên Việt Nam - rất trẻ - chỉ huy. Họ tấn công vào Tổng hành dinh của chúng tôi tại chợ Cái Răng. Tôi đã được cứu sống và lương tâm được thức tỉnh. Tôi thấy rõ chính nghĩa và tinh thần dũng cảm của một dân tộc mà trước đây tôi xem thường. Với khẩu súng thô sơ, họ xung phong quả cảm; không nao núng trước hàng loạt đạn liên thanh của chúng tôi quét vào họ. Tôi thấy họ hùng dũng tiến lên bắn nhanh về phía chúng tôi... Tôi sẽ vận động nhân dân Pháp cùng với chúng tôi ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam sớm thành công...”.

Trang 26: Vang bóng một thời trận đánh “Hóa trang kỳ tập” -0
Cán bộ, chiến sĩ Công an TP Cần Thơ tham quan, tìm hiểu tại Nhà truyền thống Công an thành phố - địa điểm chiến thắng của Đội cảm tử quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ năm 1945.

Những năm 1945-1946 ở Hà Tĩnh, Hà Nội, Sài Gòn… đã có những đường phố, trường học, chợ... được đặt tên các chiến sĩ yêu nước tham gia hoạt động cách mạng như: Lê Bình, Nhật Tảo, Trần Chiên. Chợ Cái Răng được gọi là chợ Lê Bình. Một đơn vị hành chính của quận Cái Răng được mang tên phường Lê Bình (nay là phường Cái Răng, TP Cần Thơ). Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Cái Răng đã lập Đài tưởng niệm chiến công của các đồng chí Đội cảm tử quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ… Tác phẩm “Bình minh tiếng súng Cái Răng” của Phương Hạnh đã viết:

Hỡi ai qua chợ Lê Bình.

Nơi đây thắm máu hy sinh anh hùng.

Quyết thề, không đội trời chung.

Với quân giặc Pháp hành hung bạo tàn.

Cuối tháng 8/1945, Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ (tiền thân của Công an TP Cần Thơ), được thành lập với 6 đồng chí là Lê Bình (Trưởng Quốc gia tự vệ cuộc chỉ huy), Bùi Quang Trinh, Trần Chiên, Lê Nhật Tảo, Cao Minh Lộc, Trần Hữu Nghi. Trang bị của Đội lúc này chỉ có súng ngắn, dao găm, mã tấu tự tạo và một số lựu đạn. Là cửa ngõ phía Nam thị xã Cần Thơ (nay là TP Cần Thơ), có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, thị trấn Cái Răng (nay là phường Cái Răng, TP Cần Thơ) được quân Pháp sử dụng để xây dựng tuyến phòng thủ bảo vệ từ xa. Đồng thời, làm bàn đạp đánh phá các cơ sở cách mạng. Trụ sở Ban Chỉ huy đại đội do quan ba Rouen chỉ huy được lập tại thị trấn.

Thấy rõ âm mưu ý đồ của địch, Tỉnh ủy, Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Cần Thơ quyết định giao cho lực lượng vũ trang và Quốc gia tự vệ cuộc phải tổ chức đánh địch trận phủ đầu với yêu cầu là gây chấn động về quân sự đối với quân xâm lược Pháp và bọn tay sai. Sau khi nhận được chỉ thị của Tỉnh ủy Cần Thơ, đồng chí Lê Bình (quê huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh), Trưởng Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ họp bàn với các đồng chí trong Đội cảm tử quân và thống nhất thực hiện chiến thuật “Hóa trang kỳ tập” để đánh địch. Quy định nổ súng vào sáng sớm 12/11/1945 vì đây là thời điểm bọn địch dễ sơ hở, chủ quan nhất.

Sáng 12/11/1945, Đội cảm tử gồm các đồng chí: Bùi Quang Trinh, Cao Minh Lộc, Lê Nhật Tảo, Trần Chiên, Trần Hữu Nghi do đồng chí Lê Bình chỉ huy, vào vai những Hoa kiều, dùng 2 chiếc ghe chở đầy mía, gạo, trái cây và thịt heo, chèo từ hướng Phong Điền về thị trấn Cái Răng. Ngay sau khi 2 chiếc ghe cập bến Cái Răng, lúc này chợ đông đúc, các đồng chí nhanh chóng khiêng heo vào sân sở chỉ huy Pháp với lý do lợi dụng chính sách pháp cấp giấy hồi cư cho phép Hoa kiều đi lại buôn bán. Khi vừa vào tới trong, cũng là lúc tên quan ba Rouen - chỉ huy đang trên lầu bước xuống. Nhanh như cắt, đồng chí Lê Bình rút súng ngắn bóp cò, tên quan ba ngã lăn xuống đất. Ngay lập tức các đồng chí Bùi Quang Trinh, Trần Chiên... rút súng ra cùng đồng chí Lê Bình xông lên tiêu diệt địch. Bên ngoài, khi nghe tiếng súng của đồng chí Lê Bình, các đồng chí Cao Minh Lộc, Lê Nhật Tảo nhanh chóng tiến vào bên trong phối hợp cùng đồng đội truy quét địch.

Sau đó, đồng chí Lê Bình tung lựu đạn và bắn diệt thêm một số tên khác. Bọn Pháp bị đánh bất ngờ, hoảng hốt, gần như bị tê liệt. Lợi dụng thời cơ, đồng chí Lê Bình vừa ra hiệu cho các đồng chí Bùi Quang Trinh, Cao Minh Lộc khống chế những tên còn lại, vừa lao ra cột cờ, hạ lá cờ Pháp, kéo lên cao lá cờ đỏ sao vàng của ta... Sau khi bị quân Pháp phản công, đồng chí Lê Bình và đồng chí Bùi Quang Trinh anh dũng hy sinh. Các đồng chí Cao Minh Lộc, Lê Nhật Tảo, Trần Chiên tiếp tục chiến đấu, lợi dụng từng địa hình, từng vách nhà và những vật cản để tiêu diệt thêm nhiều tên địch đến viên đạn cuối cùng. Tuy đồng chí Lê Bình và các đồng đội đã ngã xuống, nhưng chiến công gây được tiếng vang trên khắp ba miền đất nước, làm chùn bước thực dân Pháp ở Đông Dương…

Trận đánh gây chấn động với 27 sĩ quan, binh lính địch bị tiêu diệt, 17 tên bị thương, trong đó quan ba Rouen bị trọng thương. Trận “Hóa trang kỳ tập” không chỉ đập tan ý đồ “đánh nhanh, thắng nhanh” của địch mà còn gây tiếng vang lớn trên toàn chiến trường Nam Bộ, là chiến công đầu tiên mang tầm vóc lịch sử của lực lượng Công an Cần Thơ nói riêng và Công an nhân dân Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên bốt giặc đã củng cố mạnh mẽ niềm tin của nhân dân vào kháng chiến. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biểu dương trận đánh, xem đây là minh chứng rõ nét cho khí phách và sức mạnh của lực lượng cách mạng miền Nam…

Trang 26: Vang bóng một thời trận đánh “Hóa trang kỳ tập” -0
Nhà truyền thống Công an TP Cần Thơ thường xuyên tiếp đón các đoàn khách đến tham quan quan, tìm hiểu về lịch sử hào hùng của Đội cảm tử quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ.

Thiếu tướng Huỳnh Việt Hòa, Giám đốc Công an TP Cần Thơ chia sẻ: “Đây là trận đánh đầu tiên của lực lượng vũ trang Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ (tiền thân của Công an TP Cần Thơ ngày nay) đánh thẳng vào bọn xâm lược Pháp và tay sai giữa ban ngày, rất táo bạo, mưu trí và vô cùng dũng cảm. Một chiến công vô cùng oanh liệt trong những ngày đầu cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ. Trận đánh đã đạt được 2 yêu cầu đề ra của Tỉnh ủy và Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Cần Thơ. Nhiều tờ báo trong nước và nước ngoài đã đăng tải những bài tường thuật ca ngợi lòng dũng cảm, mưu trí, táo bạo, sự hy sinh cao cả của Đội cảm tử quân, tạo được lòng tin của nhân dân vào sự tất thắng của cách mạng”.

Ngày 3/8/1995, đồng chí Lê Bình được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân nhân (LLVTND). Đến ngày 1/3/2010, Chủ tịch nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ. Nơi diễn ra trận “Hóa trang kỳ tập” của Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ năm 1945 trở thành Khu di tích lịch sử cấp thành phố, với tên đầy đủ là “Địa điểm chiến thắng của Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc tỉnh Cần Thơ năm 1945”, tọa lạc tại phường Lê Bình, quận Cái Răng (nay là phường Cái Răng, TP Cần Thơ). Đây là nơi ghi dấu chiến công đầu tiên mang tầm vóc lịch sử của Công an TP Cần Thơ nói riêng và Công an nhân dân Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đã được UBND TP Cần Thơ quyết định xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố vào ngày 6/6/2006. Cuối năm 2016, UBND TP Cần Thơ giao Công an TP Cần Thơ thực hiện cải tạo, trùng tu sửa chữa địa điểm chiến thắng của Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ thành Nhà truyền thống Công an TP Cần Thơ.

Ngày 4/3/2017, Công an TP Cần Thơ long trọng tổ chức Lễ khánh thành Nhà truyền thống Công an Cần Thơ. Đây là sự kiện nhằm tưởng nhớ, tri ân công ơn, sự cống hiến quên mình vì độc lập tự do cho Tổ quốc của tập thể Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ. Hằng năm, vào ngày 8/10 (âm lịch) cũng như các dịp lễ, Tết, cán bộ, chiến sĩ Công an TP Cần Thơ đều tổ chức dâng hoa, dâng hương tại Nhà truyền thống để tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Ðây không chỉ là hoạt động tri ân, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” mà còn là dịp để giáo dục thế hệ trẻ Công an thành phố về truyền thống anh hùng, bất khuất của các thế hệ cha ông. Chiến công của Ðội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc tại Cái Răng không chỉ là niềm tự hào của người dân TP Cần Thơ mà còn là biểu tượng sống động của tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” mà lực lượng Công an nhân dân ngày nay đang nỗ lực gìn giữ và phát huy…

Văn Đức

Các tin khác

 Ngày thứ Bảy đặc biệt của CSGT Hà Nội: Gần dân, giúp dân, vì dân

Ngày thứ Bảy đặc biệt của CSGT Hà Nội: Gần dân, giúp dân, vì dân

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Công an Thanh Hóa xuống đồng giúp dân mùa gặt

Công an Thanh Hóa xuống đồng giúp dân mùa gặt

Những ngày đầu tháng 5, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa bước vào cao điểm thu hoạch lúa vụ chiêm xuân. Thời tiết nắng nóng xen lẫn những cơn mưa bất chợt khiến bà con nông dân càng thêm tất bật, khẩn trương chạy đua với thời gian để thu hoạch mùa màng. Công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, tích cực xuống đồng hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, giảm bớt phần nào vất vả cho bà con.

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Hiện thực hóa phong trào thi đua “Ba nhất”, góp phần xây dựng nông thôn mới, cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, Công an xã Bản Máy (tỉnh Tuyên Quang) cùng với chính quyền và nhân dân đã tổ chức ra quân làm đường giao thông.

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Công an phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết, vừa nhận được bức thư đề ngày 16/5 của vợ chồng ông bà Andrey Sushchenko, Albrandt Kristina – quốc tịch Nga, bày tỏ lời cảm ơn cán bộ, chiến sĩ đơn vị này đã truy bắt tội phạm, trao trả tài sản của họ đã bị kẻ gian trộm cắp.

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

Từ ngày 11 đến 16/5/2026, Đoàn khảo sát của Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đã có các buổi làm việc với Công an các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng nhằm tiếp tục triển khai giai đoạn 2 Kế hoạch số 491 của Bộ Công an về công tác nghiệp vụ của lực lượng CSCĐ, xây dựng phương án tác chiến và tổ chức diễn tập phương án tại địa bàn Tây Nguyên. Đoàn công tác do Đại tá Vũ Cao Sơn, Phó Tư lệnh CSCĐ làm Trưởng đoàn.

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Công an TP Hồ Chí Minh, một chiến dịch tổng lực quy mô mang tên “45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn” đã chính thức bắt đầu từ ngày 15/5. Đây không chỉ là một đợt ra quân hành chính đơn thuần, mà là một cuộc “tổng tiến công” toàn diện nhằm rà soát, đấu tranh và làm sạch mọi ngõ ngách, hướng tới mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành thành phố không ma túy vào năm 2030.

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Thời gian qua, lực lượng Công an cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã triển khai nhiều mô hình, cách làm thiết thực nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông (TTATGT), góp phần kéo giảm tai nạn giao thông (TNGT), nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và xây dựng hình ảnh đẹp người chiến sĩ CAND gần dân, sát dân.

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Ngày 15/5, đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam do Trung tá Đào Anh Tới, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp làm Trưởng đoàn đã tiếp nhận đối tượng Phạm Thu Sương từ phía Australia để xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Cục Công nghiệp an ninh (Bộ Công an) vừa chính thức phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) của Cục. Cuộc thi được phát động rộng rãi trong phạm vi toàn quốc. Đối tượng dự thi gồm các cá nhân, tổ chức trong và ngoài lực lượng CAND. Mỗi tác giả không giới hạn số lượng tác phẩm dự thi.

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Đặc xá là sự khoan hồng của pháp luật, mở ra cơ hội để những người từng lầm lỗi làm lại cuộc đời. Với tinh thần đó, Trại tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đang tích cực triển khai nhiều hoạt động giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý, hướng nghiệp và hỗ trợ thủ tục hành chính cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá năm 2026, giúp họ có thêm hành trang vững vàng trước ngày trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng.

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Thực hiện cao điểm cấp căn cước, tài khoản định danh điện tử cho công dân trên địa bàn tỉnh, Công an các xã, phường trên địa bàn Cà Mau tổ chức linh hoạt nhiều cách làm thiết thực, hiệu quả. Các tổ đến tận nhà hỗ trợ người già yếu, bệnh tật, đi lại khó khăn thu nhận hồ sơ cấp căn cước, góp phần bảo đảm quyền lợi công dân trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Bộ Công an lần đầu tiên tổ chức cho hơn 200 CBCS bốc thăm nhà ở xã hội

Bộ Công an lần đầu tiên tổ chức cho hơn 200 CBCS bốc thăm nhà ở xã hội

Hơn 200 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên thực hiện bốc thăm vị trí căn hộ của dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân (CAND) tại phường Thanh Liệt, TP Hà Nội bằng phương thức bốc thăm ngẫu nhiên, công khai trước sự chứng kiến của các bên liên quan, nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Trại giam Nam Hà thực hiện công tác đặc xá đúng quy định, hiệu quả, nhân văn

Trại giam Nam Hà thực hiện công tác đặc xá đúng quy định, hiệu quả, nhân văn

Thực hiện Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước, thời gian qua, Trại giam Nam Hà (Bộ Công an) đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm công tác xét đề nghị đặc xá diễn ra chặt chẽ, khách quan, đúng quy định pháp luật, đồng thời thể hiện rõ tính nhân văn trong chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước.